Morgunblaðið - 22.11.1984, Blaðsíða 30

Morgunblaðið - 22.11.1984, Blaðsíða 30
•OH .SSHUOAOUTMMrí .aiaAJSHUOKOM jjjgtgggfrjgfrffr FIMMTUDAGUR 22. NÓVEMBER 1984 8S HVERJARERU LIESSKOÐANIR ISLENDINGA Könnun Hagvangs á gildismati og mannlegum viðhorfum Islendinga: Hluti af viðamestu könnun sinnar tegundar í heiminum NIÐURSTÖÐUR hinnar umfangs- miklu könnunar, sem fyrirtækið Hagvangur framkvæmdi í vor, á gildismati og mannlegum viðhorfum Islendinga, liggja nú fyrir og hefur hluti þeirra verið gerður opinber og Háskóla Islands afhent öll gögn könnunarinnar til varðveislu og frekari úrvinnslu. þar er að finna mjög forvitnilegar upplýsingar um yerðmætamat þjóðarinnar, viðhorf íslendinga til sjálfra sín, niunga sinna, trúar, atvinnu, fjölskyldulífs, þjóðfélags, siðferðis og lífstilgangs. Gildismat íslendinga og mann- leg viðhorf hljóta að vera lands- mönnum umhugsunarefni á þeim umbrotatímum, sem nú eru. Ekki dregur það úr mikilvægi rann- sókna á þessu sviði, að á síðasta mannsaldri hafa orðið einhverjar mestu breytingar á aðbúnaði og menningu í allri sögu landsins. Þessar breytingar eru ekki sist fólgnar í menningaráhrifum frá öðrum löndum og ef til vill felast verðmæti þeirra niðurstaðna, sem nú liggja fyrir, einkum í saman- burðinum, sem þær veita, á ís- lendingum og oðrum þjóðum. Alþjóðleg könnun Könnunin er liður í alþjóðlegri athugun á gildismati, sem hófst árið 1978 af svonefndum European Values Systems Study Group, sem starfar í Amsterdam, en í hópnum eru háskólamenn frá ýmsum Evr- ópulöndum undir forsæti J. Klerk- hofs, prófessors við Louvain- háskóla í Belgfu. Það var fyrir frumkvæði Klerkhofs að könnun- inni var upphaflega hrint í fram- kvæmd. Taldi hann að þekking, sem aflað væri í slikum könnunum um heim allan, gæti brúað bil þjóða á milli og aukið skilning þeirra á högum og hugmyndum hverrar annarrar. Forkönnun var gerð fyrir fjór- um árum í Frakklandi, Vestur- Þýskalandi og Spáni og tóku tæp- lega 900 manns þátt í henni. Eftir það var gengið frá endanlegum spurningarlista og hefur hann síð- an verið þýddur og staðfærður í þeim löndum, sem könnunin hefur Morgunbladið/Júllus. Starfsmenn Hagvangs opna kassa, sem geyma niðurstöður könnunar fyrirtækisins á gildismati íslcndinga. Fulltrúi borgarfógetans í Reykjavík fylgist með. farið fram í. Sambærilegar úr- taksaðferðir hafa verið notaðar í hinum ýmsu löndum. Miðað hefur verið við 1200 manna úrtak, sem endurspeglun af ibúm landanna 18 ára og eldri. Þó svo að könnuninni hafi átt upptök sín i Evrópu, þar sem hún hefur verið verið framkvæmd í flestum ríkjum, vaknaði brátt áhugi á henni i oðrum heimsálfum og hefur hún nú þegar verið gerð i Astraliu og nokkrum ríkjum í Asiu, Afriku og Suður-Ameríku, s.s. Japan, Suður-Kóreu, Kuwait, Suður-Afríku, Chile og Argentínu. Eru löndin nú orðin 27 og hefur svörum verið safnað frá um 30 þúsund einstaklingum. Samhæf- ing allra þessara kannana, einnig hinnar íslensku, hefur verið i höndum Gordon Heald, eins af framkvæmdastjórum Gallup- stofnunarinnar í London, þar sem tölvuúrvinnsla hefur farið fram. Viðamikill undirbúningur á íslandi Undirbúningur að gerð konnun- arinnar á íslandi hófst haustið 1983 með fundi á vegum Hagvangs í Norræna húsinu, þar sem Gord- on Heald mætti til skrafs og ráða- gerða. Yfirstjórn könnunarinnar tók til starfa í desember sama ár og skipuðu hana tíu manns: Ás- mundur Stefánsson, forseti ASÍ, Erlendur Einarsson, forstjóri, Esther Guðmundsdóttir þjóðfé- lagsfræðingur, Guðmundur Magn- ússon rektor, Haraldur ólafsson, dósent, Ingi R. Helgason, forstjóri, Jóhannes Nordal, seðlabanka- stjóri, sem var formaður nefndar- innar, Jónas Haralz, bankastjóri, Pétur Sigurgeirsson, biskup ís- lands og Viglundur Þorsteinsson, forstjóri. Ritari nefndarinnar var ólafur Örn Haraldsson, fram- kvæmdastjóri Hagvangs. Auk þess að hafa með yfirstjórn könnunarinnar að gera var þess- um hóp ætlað, að gæta þess að vísindalegum vinnubrögðum yrði beitt, fullum trúnaði haldið við þátttakendur og að farið yrði með niðurstöður með eðlilegum hætti. Þá hafði hópurinn yfirumsjón með fjármögnun og eftirlit með notkun þess fjár. Starfsnefnd til að vinna með Hagvangi að könnuninni tók til starfa í janúar 1984 og voru eftir- taldir í henni: Bernharður Guð- mundsson, frá Þjóðkirkjunni, Björn Björnsson, frá guðfræði- deild háskólans, og Erlendur Har- aldsson, Ólafur Þ. Harðarson, Stefán Ólafsson og Þorbjörn Broddason frá félagsvísindadeild háskólans. Þessari starfsnefnd var falið að taka þátt i gerð spurningarlistans, vera til ráðuneytis um gerð úrtaks og taka þátt í úrvinnslu eftir að niðurstöður lægju fyrir. Á tima- bilinu janúar til apríl fór fram mikil vinna við þýðingu og aðlög- un spurninganna, fundir í yfir- stjórn voru haldnir mánaðarlega og í starfsnefnd framan af viku- lega. Forkönnun fór fram í apríl- lok, og að fengnu leyfi tölvunefnd- ar og Hagstofu íslands hófst söfn- un svara 4. maí og lauk henni 22. maí. Allir þátttakendur heimsóttir Spyrlar á vegum Hagvangs voru 29. Allir voru þeir frá Reykjavík, hlutu þjálfun hjá Hagvangi og voru síðan sendir vítt og breitt um landið ýmist akandi eða fljúgandi. Samtals voru 1196 manns í ís- lenska úrtakinu og fóru öll viðtöl fram með persónulegum heim- sóknum. Brúttósvarprósenta var 77,5%, ennettó 86,7%. í greinargerð þeirri um könnun- ina, sem Hagvangur hefur nú sent frá sér, er engöngu að finna niður- stöður um gildismat Islendinga sem heildar og í samanburði við Norðurlandaþjóðir, þióðir i Norður-Evrópu (Breta, Ira, Þjóð- verja, Hollendinga og Belga) og þjóðir i Suður-Evrópu (Frakka, f t- ala, Spánverja og Möltubúa). Þá eru íslendingar stundum bornir saman við Bandarikjamenn, en takmarkaðar upplýsingar liggja enn fyrir um þá. Er yfirleitt um einfaldar tíðnitöfiur að ræða og ekki kemur fram hvort afstaða manna sé breytileg eftir aldri, kyni, starfi eða búsetu (nema þar sem spurt var um atvinnuþátt- töku, en þar er kynjamunur sýnd- ur). Þær upplýsingar liggja þó fyrir, en eru allt of umfangsmikl- ar til að unnt sé að gera grein fyrir þeim að sinni. Mun i ráði að úrvinnsla þeirra fari fram við Há- skóla íslands.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.