Alþýðublaðið - 28.01.1932, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 28.01.1932, Blaðsíða 2
AbPVttUBEsAÐIÐ Deilan I Vestmannaerinm. Glöpska eOa glæpska. Viðtal við Guðmund Helgason veikamann í morgun átti Alþýðublaðið við- •tal við Guðmund Helgason, verka- Hiann í Vestmannaeyjum, og fór- Hsí homum þannig orð um deil- una par: Sjómianniafélagið hefir aldrei aáb siammiingum vi'ð útgerðarmienn uin kaup og kjör sjómanna, og hafa því sjómenn oftast ráðið sig samkvæmt taxta, er sjómanna- félagið hefir sett upp, en þó mun það ekki hafa verið algild regla. Krafa SjómannafélágsiníS var í háust að hásetar fengju 250 kr. á mánuði, 90 kr. í fæðiispenimga og 15 kr. fyrir hvern helgidag, sem unnið væri. — Otgerðarmenm hafa neitað að ganga að þessu og ekki viljað tala við félagið. Hins vegar hafa þeir reynt að ráða sjórnenn upp á aflahfut, en ekki tekist. Nú hefir Sjómannafélagib náð samningum við nýstofnað fólag smaútvegsmanma, sem ræður yfir um 25 bátum, en þá eru eftir um 60 bátar. Kiörin, sem sjó- ménn fengu við þessa samnimga, eru 275 kr. á mánuði (em útgerb- armenn skuldbinda sig tiil að selja þeim fæði, húsmæði og þjónustu fyrir 75 kr. á mánuði) og 15 kr. fyrír hvem helgidag, sem unnið er. Enn fremur fá þeir gengis- tryggingu, það er, ef útgerðar- menn fé meira fyrir aíurðir sín- ar vegna þess að ísfenzka krónan feMur móts við sterlingspd., þá fá sjómenn uppbót. Véliamenn fá 275 kr. á mánu'ði, 15 kr. fyrir hvern heligidag og 2«/o af afla, enm frem- ur gengistryggingu eins og háset- arnir. I deilu simmi vi'ð stærri útgerð- armienn eru sjómemm mjög á- kveðnir. Er ekkii hægt að ímynda sér annað en að deiten hljóti að vinnast, enda stendur alilur verka- lýður ákveðinn að baki sjómann- anna, og vil ég geta þess, að það er fjarstæða hiin mesta og óra- langt frá öllum sannleika, sem „Verklýðsblaðið" hefiir verið að reyna að sprengja með fylkingar verkalýbsins heima. Félagar í jafnaðarmannafélaginu „Þórs- rmrnri'' standa að fulilu og öllu með sjómönnum, enda væri ann- ab algerlega brot á stefnu Al- þýðuflokksins. „Þórshamar" hef- ír lika gert samþykt um, að félag- ar hans störfuðu eindnegib að ságri' sjómannanna. Sjómenn verða að gera það, bæði sín eigin vegna og vegna stéttarbræðra sinna í Eyjum, að fara ekki til Vestmannaeyja með- an ekki næst samkomulag viÖ útgerbarmenn. Ihaldsflokkarnir hér á landi L hafa mörgu sto'lib um dagana til þess að hagræða sér og sínum mönnum. Þieir hafa gengib i rík- issjóðinn og bankana og mokað þeim^ ofan í gapandii vasa þurf- ahdi fylgifiska sinna. En nú eru bæði bankar og ríkissjóbur inni- lega sámtaka í því ab vera tóm- ir. Þeir hafá líka verið mannorðs- þjófar og natað blöð sín til, þess þjófnaðar, og það er ekki því að þakka, að sjálfstæðisíhaldið sé manngæzkuríkara er^, hitt íhaldi'ð, ab Tíminn Tiefir reynst slingari mannorðsþjófur en hin íhalds- blöðin, heldur í því að það hefir verið einhver gáfnamunur á rit- stjórunum, en illmenskan hefir verið jöfn í báðum herbúðum. Nú eru íhöldin búin að taka upp alveg spánnýjan þjófnaö. Þeir eru farnir að stela mönínum, stela lifandi mönnum, stela and- stæðingum sínum. Hver hefði trúað því að sá flokkur, sem ekki þorði að hrinda með yaldi af sér og landinu stjórn, sem hafði brotið ' stjörn- arskrána, og það ekki þó lands- menn stæðu reiðubúnir til þess að reka réttar síns, — hver hefði trúað því, að sá flokkur þyrði að standa í slíku. Og þó er þetta svo einkar skiljanliegt. Þau Siégj- ast vera tveir flokkar, íhöldin, en sannleikurimn er sá, að skoð- ana sinna vegna gætu þau verið og ættu að vera einn flokkur. Það, sem þeim ber á milli, eru völdin og ekkert annað. Það, sem þeir berjast um, er það, hvorí það eigi að vera Jón Þorláksson eða Jónas frá Hriflu og hans lið, sem gramjsar i ríkissrjóði, sezt í embætti, ekur í bifneiðum rík- isins eða siglir á varðskipum þess. Barátta þeirra er hugsjóna- laus reipdráttur taumlausrar á- girndar um þau verðmæti, sem mölur og ryð fá grandað, bar- átta, sem er svo einkar sambo'ð- in hinum- ekki ógreindu en stein- geldu heilum og heilaheihim í- haldanna. En hugrekkið er í inaun réttri ekkert. Þeir íklæðast að visu Ijónshúð þegar við ekkert er að etja, en hníga saman eins og blöðrur ef þeir sjá framan í miannfjölda, sem stendur fyrir ut- an gluggana hjá þeim, eða ef þeir sjá framan í ber' manns, æm þeir hafa sjálfir boðið út; svo er lítilmenskan mikil, — ef þeir eru sundraðir. En geti þess- ir flokksbræður, siem hatast, orð- ið samtaka, þá vex þeimi ásmeg- in, þá þora þeiir, en árangur1' inn af samstarfimu verbur ekki karlmenskubragð, heldur glæpur. Hin sameinuðu íhöld í Kefíla- vík — útgerðarmiennirnir — gerðu sér glaðan dag, og gleðin varð svo mikil og átakahugurinn var svo feykilegur, að einn þeirra fór heim til sín og lemstraði þar konu sína og braut eitthvað af Axel Björfisson, formaður Verklýbsfélags Keflavíkur. 'húsgögnum og hur'ðum, til þess að eitthvað lægi eftir hann. Aðr- ir hugðu til annara stórræba úr því a'ð þeir gátu nú orði'ð sam- taka. Og það er sannanlegt að þeir voru samtaka. -Það er hægt að nefna nöfn ýmsra íhalds- manna og Tímamanma, sem' að verkinu stóðu, ef þessitr flokkar skyldu ætla að fara að reyna að hreinsa sig og skjóta skuldinni hvor á annan. Þetta hefir verið lengi í bý- gerð, því að búið var að vara formann verklýðsfélagsins, Axe) B]örnsson, við, og hann hafði ver- ið bebinn ab vera var um sig. Hann hefir að líkindum vitað hvers konar menn íhaldsliðarnir í Keflavík eru. Hann svaf því í öðru húsi en hann var vanur. Um kl. 3 um nótt ryðst brennivínsh angandi lið með hreppstjórann í fararbroddi inn til hans, hótar honum valdi og tekur hann nauð- ugan út á skip og flytur hann til Reykjavíkur. Það er drýgður þarna glæpur undir forustu yf- irvalds. Húsmóbiriin atyrbir glæpamenn- ina, þegar þeir eru að vinna ó- dáðaverkið, en þá gellur við rödd úr hópnum: -„Segið þið helvitis kerlingunni að halda kjafti." Svona er menningiín, svona er fólkið, sem fleytir íhöldunum inn á þing á atkvæðum sínum. Kol- beinn ungi sagði sínum mömnum aÖ þeir skyldu eira konum og kirkjum, en íhöldih gefa þeim dauðann og djöfulinn, Þab hefir verib drýgður þarna glæpur. Saklaus maður hefir ver- ið i sviftur frelsi af æbisgengnum, hatursmönnum verkalýbsinis, af því einu að hann hefir staðið dyggilega á verði fyrir réttiHd- um félaga sinna. Og hreppstjór- inn, umboðsmabur lögregluvalds- ins, maburimn,' sem á að sjá um að lög séu ekki brotin á neimum eða neinu, hann er eimn for- sprakka. Hann bregst skyldu sinni og gerir sig að ótýndnm glæpa- manni. Hver var svo tilgangurinn? Ó- dáðamennirnir flytja fanga simn til Reykjavíkur og sleppa honuni þar lausum. Verkamenn og alliur AlþýðuflokkuTÍnn mega auðvitað fagna því, að hafa fengið mann- inn aftur í simm hóp heilu og höldnu, og allir menn mega fagna yfir því, að mild forsjón hlífði því, að glæpurinn varð ekki enm meirii, og að illvirkiarnif flekk- uðu ekki hendur sínar í blóði. En hver var tilgangurimn ? Tæp- lega hefir hann verið sá, að veita manninum þá ánægju að sjá konu sína og börn, sem hér eru, og tæplega hafa þeir flutt hann sjó- leiðis vegna þess eins að vegur suður er ófær. Hvaða óskapa á- form eru það, sem þeir hafa haft,, sem hafa verið svo óskapleg að þeir, jafnvel þeár, hafa ekki þorað að framkvæma þau? Það fæst enginn lifandi maður til þess að trúa því, að þessar mianneskjur hafi ekkert ætlað að gera annað við fangann heldur en flytja hann hingab. Hvaba vinningur gat ver- ið að því fyrir þá? Engimm, 'því að það fyrsta, sem maðurimn ger- ir, er auðvitað að fara suður aft- úr, og er þá alt komið í sama. farið að öðru en því, að Alþýbu- flokkurinn mun tæplega láta for- mann verkamannafélagsims f Keflavik varnaiftausan í bófaklær. Það rengir það víst enginm, að> mikið af þessum föntum sóu: beimskingjar og' fávitar, en þvfii trúir enginn, ab í 30 manna hóp; séu alt silíkiir menn. Eitthvað aÉ þeim hlýtur að hafa getað haft: vit fyrir himum, og hafa hlotið að vera svo skynsamiir ab hafa eitt- hvab markmib annað heldur en það að flytja mannimn ókeypis til: Reykjavíkur. Nú spyrja allir: Hvað var það, sem átti að drýgja en fórst fyrir? Við hverju var það sem þessum. mönnnm hraus hugur, þegar á átti að herða. Það er þetta, sem^ verður að grafast fyrir. Það Verð-- ur að komast fyiiir endann á því,. meb hvaba fúlmenskn íhöldim ætla ab veitast að verkamiönnum.. Það þarf að fá að vita hvort vib< lifum í löglausiu landi, þar sem ránsrnenn geti haft uppi flokka og rásab um hús manna, bælt og, brent, — hvort hér eigi að verða líkt ástand og á Korsiku eba Balkanskaga. Og það þarf að fá að vita hverjir séu hinir réttu upphafsmenn þessiarar ósviinnu. Það virðist ekki í fljótu bragði sennilegt, að hugmyndin sé fædd í þessum keflvísku heiilium, enda þótt ganga megi að því vísfu, að það séu handasfcol þeirra, siero valdi því að ekki hafi meira að> orðið en að maðurihn var fluttur til Reykjavíkur. Það þarf ab fá ab vita, hverja hlutdeild stjómir íhaldsflokkanna kunna að eiga í þessu, og hvort hún er nökkur eða engim. Þab þarf að athuga, hverjir af aðalmönnum flokkanma hafa verið þar á sveimi undan- farib, hvab peir hafa aðhafst þar

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.