Morgunblaðið - 26.10.1986, Blaðsíða 29

Morgunblaðið - 26.10.1986, Blaðsíða 29
aser ír^tTrYnro a^ mmwwMP. rno* títmttdííoi/ MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 26. OKTÓBER 1986 m 29 Háborg íslenskrar menningar var þetta gamla skipulag f rá árinu 1924 kallað en Guðjón Samúelsson átti sæti í nef nd er vann að þvi. JfAFNAHvS ^u^*-> ^frfixtmzc JAFNHVS E.jÓNSSOtí-VR IbUftAttmií - i n>nu stóra og veglega kirkju- skipi Hallgrímskirkju verður þriðji saturinn þar sem guðsþjónustur hafa farið fram. Salurinn undir núverandi kór kirkjunnar var hinn fyrsti þeirra. Hann var vígður og tekinn í notkun 1948 og þar fór öll prestþjónusta fram í 26 ár. Þessi salur er bogmyndaður eins og kór kirkjunnar gefur tilefni til og ekki virðist hann stór þegar kirkjan er skoðuð í heild en bar rúmnðnst í sæti nálægt 200 manns ef ég man rétt, enda var bekkjunum hagan- lega fyrir komið. Þarna var sæmileg aðstaða til messugjörða þótt rýmið væri lítið og þröngt um söngfólk og orgel en ,húsnæði fyrir annað félagsstarf innan kirkjunnar var nánast ekki til. Kvaddur með söknudi - Ég þjónaði í þessum sal í 6 ár og á þeim tíma fór mér að þykja vænt um hann. Hann var að mörgu leyti hlýlegur og vistlegur og hann var kvaddur með nokkrum söknuði. Árið 1974, á 300. ártíð Hallgríms Péturssonar, en þá var vígður nýr salur í suðurálmu kirkjunnar og í sambandi við hann safnaðarheimili en nokkuð af því var tekið í notkun fyrr. Við það breyttust öll starfsskil- yrði mjög til hins betra enda fór þá fjölbreyttari safnaðarstarfsemi mjög vaxandi og hefir raunar gert það allt til þessa. Þessi kirkjusalur rúrriaði svipaðan fjölda fólks í sæti og hinn fyrri en var bjartari og stílhreinni og lögun hans líkari því sem gerist í kirkjum. í þessum sal hafa guðsþjónustur og önnur prestþjónusta farið fram í 12 ár. Þarna hefi ég átt margar góðar og indælar stundir með söfn- uði mínum og samstarfsfólki og ég verð að segja að ég kveð salinn með trega eins og góðan vin. En hvað tekur svo við undir háum gotneskum hvelfingum og súlna- góngum hins stóra kirkjusalar getur framtíðin ein skorið úr um. Þessi salur mun rúma yfir þúsund manns í sæti. Það er með mikilli tilhlökkun en einnig nokkrum kvíða sem ég horfi til framtíðar í þessu efni. Með tilhlökkun vegna þess að slíkur salur býr yfir svo miklum möguleikum bæði hvað fjölda varð- ar og ekki síst á sviði tónlistar og söngs. En ég kvíði því líka að litli söfnuðurinn okkar týnist í ðllu þessu rými og að hin hlýja og nána snerting sem verið hefir milli prests, kórs og safnaðar í litla salnum verði ekki Iengur fyrir hendi. Þetta eru aðeins tilfinningar mínar en ég veit að herra kirkjunn- ar, Jesús Kristur, er með lærisvein- „£Qtínum 3)tottm ttí þafflœtis." S)tottni tií bt)t6ar et fitf)a þessi teist í minningu 5)aííg,tíms ^Pétutssonat. ,S)otnstciu þcmiat íagbl forseti ðslanbs, bt. -Stistfdn Crlbjátn, á 300. áttib sita Sallgtims, 27. oítóbct 1974. ©ubjóu öamúclsson ptófesooc, t)úsai%ielstaci tiflsins, focbbut 16. aptti 1SS7, bátnn 25. apiil Ið50, gctbi uppbtirtti fitfjunnat. ^j,^í» *9 t.t.-f^ m.aVJ *„*. *rw ^y'. |yl „j ,&,.<., yL ~ft„ v.«- í stuttu máli 1914: Fyrst sett fram hugmynd um byggingu stórrar kirkju í Reykjavík - minningarkirkju Hallgríms Péturssonar. 1926: Ákveðið af Reykjavíkur- söfnuði að reisa kirkju fyrir 1200 manns á Skólavörðuholti - efnt til samkeppni. 1937: Kirkjumálaráðherra felur húsameistara ríkisins að setja fram hugmyndir um minningar- kirkjuna. 1940: Sett lög um skiptingu Reykjavíkur í söfnuði - Hall- grímssöfnuður stofnaður. 1942: Teikningar Guðjóns Samúelssonar tilbúnar. 1945: Byggingarleyfi fengið hjá bæjarstjórn Reykjavíkur - fyrsta skóflustungan tekin. 1948: Fyrsta vígslan: Kórkjall- arinn tekinn í notkun. 1964: Safnaðarheimilið í turnin- um tilbúið. 1974: Önnur vígslan: Kirkjusal- urinn í turnálmu tekinn í notkun 27. október - Kristján Eldjárn þáverandi forseti leggur horn- stein. 1984: Kirkjuskipið fokhelt. 1986: Kirkjan víjrð. Hornsteinsskjalið er með þessari áletrun og neðst er vers Hallgríms „Gefðu að móðurmálið mitt..." með eigin hendi hans. um sínum og játendum hvort sem þeir eru margir eða fáir. „Hvar sem tveir eða þrír eru saman komnir í mínu nafni þá er ég mitt á meðal þeirra," sagði hann. I dag get ég sagt að ég hafi bæði þjónað í minnstu og stærstu kirkju á íslandi, bænahúsinu á Gröf á Höfðaströnd, á þeim bæ sem talið er að Hallgrímur Pétursson sé fæddur, en bænahúsið rúmar innan við 20 manns í sæti, og svo Hall- grímskirkju sem rúmar yfir þúsund manns. En hvort sem guðshúsið er lítið eða stórt er Drottinn þar jafn nærri og andi hans svífur jafnt yfir í lágreistri kirkjunni og hinum hæstu hvelfingum. Það er fyrst 'og fremst mannssálin sem er musteri Guðs, kirkjuhúsin eru eins og rammi um þá umgjörð. Ég bið að blessun Drottins hvíli yfir nýjum og glæstum kirkjusal og ég vona að sem flestir komi þangað til fundar við Drottin, segir sr. Ragnar Fjalar. Skoðanaskipti Þegar blaðað er gegnum úrklipp- ur og skoðuð umfjöllum um Hall- grímskirkju kemur i ljós að hún hefur átt sér meðmælendur og and- stæðinga. í málflutningnum hefur hallað á hópana til skiptis og við hvern áfanga kirkjusmíðinnar eða við hverja nýja áætlun sem kynnt hefur verið byrjar ný hrina skoðana- skipta. Þar hafa menn ekkert skafið utan af hlutunum. Sjá má fyrir- sagnir sem halla sitt á hvað eins og: „Kirkjubyggingaræðið", „Höfð- ingleg gjöf, „Skera upp herör gegn Hallgrímskirkju'', „Slíkur áróður verður að teljast til skemmdar- verka", „Hallgrímskirkja fullgerð eftir 11 ár?", „Skipverjar á Hamra- felli gefa 20 þúsund krónur", „Eign allra landsmanna" - og þannig mætti lengi telja. - Víst er þetta litrík saga og oft hefur baráttan verið erfið, jafnvel auðmýkjandi en við viljum gleyma því sem að baki er og horfa fram á við. Kirkjan á að halda minningu Hallgríms Péturssonar á lofti og eitt af því sem við getum gert til þess er að stuðla að útgáfu á verk- um hans. Sóknarnefndin hefur í mörg ár lagt nokkurt fé til Árna- stofnunar sem falið hefur verið ákveðið rannsóknarstarf og að gefa út verk Hallgríms. Við höfum einn- ig fengið framlög úr Kristnisjóði til verksins en ég vona að mönnum Árnastofnunar vinnist brátt tími til að huga að þessu verki. Séra Karl Sigurbjörnsson var að lokum beðinn að segja nokkur orð í tilefni vígslunnar og ræddi hann fyrst um stærðina: - Það hafði þráfaldlega komið fram á safnaðarfundum í Dómkirkj- unni að hún annaði ekki þörfinni og þörf væri fyrir nýja kirkju í bænum. Minna má á að Fríkirkjan var stækkuð þrisvar og tók um 1000 manns þegar hún var full- gerð. Við undrumst þennan stórhug og hugsjónir fólks á krepputímum sem tekur ákvarðanir um byggingu Hallgrímskirkju en við verðum þess aðnjótandi að sjá draum þeirra rætast. Kirkjunnar bíða mörg verkefni og mér hefur þótt undravert að vera vitni að þeim áhuga og kær- leika til Hallgrímskirkju sem svo margir hafa sýnt, ekki bara fólk í sófnuðinum heldur af öllu landinu. Þetta fólk hefur átt drýgstan þátt í því að kirkjan kemst upp, það hefur slegið skjaldborg um þessa hugsjón og ég er sannfærður um að öll þjóðin á eftir að vera stolt af þessu húsi. Við minnumst með þakklæti þeirra er báru hita og þunga þessarar miklu framkvæmd- ar. Ýmislegt verður eftir Og séra Karl minnir einnig á að ýmislegt er eftir: - Vígsluhátíðin er mikil gleði- og fagnaðarstund, hún markar þann ¦áfanga að kirkjan er nú tekin til afnota. Enn vantar þó skírnarfont, prédikunarstól, gráður, loftræsti- kerfi og hátalarakerfi sem tryggir að allir geti heyrt talað mál og frá- gangur lóðar bíður einnig. Svo á Hallgrímskirkja eftir að laða lista- menn til að gæða kirkjuna list sinni. Og stórmál verður líka fjársöfn- unin fyrir því stóra orgeli sem hæfir kirkjunni og halda mun áfram strax að vígslu lokinni. Við hættum ekki fyrr en því takmarki verður náð og það orgel fengið sem hæfir þessari stóru kirkju og þeirri iðkun sem þar fer fram. Að lokum undirstrikar hann þakklæti til allrá sem lagt hafa hönd á plóginn: - Mér er á þessum degi efst í huga þakklæti til þeirra sem unnið hafa að þessu mikla verki og borið það áfram þrátt fyrir bál og brand á tíðum, stutt það með gjöfum, áhuga, fyrirbæn og uppörvun. Ég hugsa með þökk til þess fólks sem rækt hefur kirkjuna sína og gætt guðsþjónustu hennar lífi. Von mín og bæn er sú að söfnuðurinn haldi því áfram í hinni nýju kirkju. En efst í huga er þó þakkargjörð til Drottins sem gefur þennan dag.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.