Morgunblaðið - 08.01.1987, Blaðsíða 19

Morgunblaðið - 08.01.1987, Blaðsíða 19
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 8. JANUAR 1987 19 Ástæðulaus uggur eftírdr. Gunnlaug Þórðarson Mér verður oft hugsað til ár- anna, er ég vann í Stjórnarráðinu, en það var í tvo og hálfan áratug allt'til 1976. Eitt af því, sem mér er ógleymanlegt er hversu viss kvíði þrúgaði eða greip ýmsa starfs- bræður mína síðustu mánuðina fyrir hverjar Alþingiskosningar, því þá var nánast öruggt að um ráðherra- skipti yrði að ræða eða m.ö.o. að við fengjum nýja yfírboðara. Eink- um kom þetta fram meðal yfir- manna, einhver vottur um óskiljanlegt öryggisleysi eða ein- faldlega kvíði fyrir því hvernig samstarfið við nýja ráðherrann tækist, því þeir voru allir vammi firrtir. Þeir, sem hafði tekist öðrum fremur að koma sér inn undir hjá ráðherrum, óttuðust án efa að missa spón úr aski sínum. Þá voru aðrir, sem tvímælalaust gerðu sér vonir um frama eða bitlinga, ef þeir voru flokksbræður ráðherrans, sem taka átti við, því auðvitað var mönnum misjafnt hyglað og því var viss spenna í- lofti. Enda þótt ég væri flokksbundinn í Alþýðuflokknum gerði ég mef aldrei neinar gyllivonir í þessu sam- bandi, þó líklegt þætti að sá flokkur fengi þáð ráðuneyti, sem ég vann í. Astæðan var að niiklu leyti sú að ég var enginn jámaður, en það er ein helsta vonin til að komast áfram í stjórnmálum. Auðvitað var þessi uggur í stjórn- arráðsmönnum með öllu ástæðu- laus, því ráðherrarnir reyndust yfirleitt afbragðsvel og voru ágæt- ustu menn og mátu að verðleikum að loknum starfsferli starf undir- manna sinna. Á starfsævi minni í Stjórnarráð- inu, þ.e. félagsmálaráðuneytinu, hafði ég átta ráðherra yfír mér, en þeir voru: Steingrímur Steinþórs- son, Hannibal Valdimarsson, Frið- jón Skarphéðinsson, Eggert G. Þorsteinsson, Emil Jónsson, Gunnar Thoroddsen, Magnús Jónsson og Björn Jónsson. Ef gera ætti upp á milli þeirra fannst mér einna mest til Steingríms Steinþórssonar koma. Þetta þykir mér rétt að rifja upp nú vegna þeirra tilfinningalituðu skrifa, sem átt hafa sér stað út af fyrirhugaðri sölu Borgarspítalans. Það getur ekki dulist neinum að raunveruleg ástæða fyrir þeim er lítt grundaður ótti við að fá nýja húsbændur í stað þess óhentuga stjórnkerfis, sem spítalinn hefur verið seldur undir. Þannig kann þetta að vera svipaður uggur og lýst er hér að framan. Auðvitað er mér sem flestum öðrum ljós nauðsyn þess að búið sé sem best að heilbrigðismálum okkar og ekki skorið við nögl í þeim efnum, enda er stjórnvöldum, sem betur fer, þetta líklega ljósara en fyrir 30 árum, þótt vissir starfs- hópar í heilbrigðisstofnunum, einkum lægra settir, séu ekki metn- ir að verðleikum varðandi laun. Hins vegar er mér ómögulegt að sjá mikinn mismun kerfislega séð hvort ein heilbrigðisstofnun er rekin af sveitarfélagi eða ríkinu. Ganga má út frá því sem gefnu að frá bæjardyrum almennings horfi þetta eins við og sumir miður góðir starfs- menn láta sig án efa litlu skipta hvort það er ríki eða borg, sem blæðir vegna bruðls þeirra, því víst er að slíkt hollustuleysi gagnvart húsbændum er ekki óþekkt. Það er og e.t.v. breytt aðhald, er leiða kynni af sölu Borgarspítal- ans, sem veldur þessum ugg. Þegar Borgarspítalinn var í byggingu gagnrýndi ég byggingar- framkvæmdir þ.e. hversu mál væru illa undirbúin. Skrifaði ég nokkrar blaðagreinar um það efni og lenti í ritdeilum, því auðvitað mátti ekki gagnrýna hin misheppnuðu vinnu- brögð, slíkt er bannfært hjá okkur. Því miður var það svo að þeir, Dr. Gunnlaugur Þórðarson „Það er óþarft að fjöl- yrða um kosti þess að Borgarspítalinn tengist ríkisspítölunum, en einn er sá að þá þurfa spítalarnir ekki lengair að standa í neinni sam- keppni um að eig-nast dýrustu lækningatæk- in, eins og mér hefur fundist bóla á." sem svöruðu mér, töldu vegið að hugmyndinni sem var að baki bygg- ingar bæjarspítalans, sem var út í hött, því auðvitað mat ég þetta framtak bæjarstjórnarinnar, sem var þá mikið nauðsynjamál vegna sinnuleysis stjórnvalda. Skrif mín birtust í Tímanum 20. og 23. jan- úar 1963: „Hugleiðingar um byggingar- og skipulagsmál Reykjavíkur. 31. janúar 1963: „Prjálið í bæjarsjúkrahúsinu", Tíminn 18. febrúar 1963: „Nýstár- legar kenningar" og 30. maí 1963 „Lokahugleiðingar um bæjar sjúkrahúsið". Sjálfri gagnrýn: minni var ekki hrundið, en talandí tákn þess bruðls, sem átti sér stað ' byggingu sjúkrahússins og van- hugsuðum framkvæmdum var hin mikla turnbygging, sem reynst hef- ur miður nýtanleg en skyldi, því verulegur hluti þess húsrýmis fór í mikinn reykháf, stigahús og lyftu- göng átta eða níu hæðir upp fyrir meginbygginguna. I fáum orðum sagt var inntak ábendinga minna að réttara væri að nota strokleður á uppdrætti, en loftbora á múrverk, ef breyta þyrfti. Sú skoðun mín stendur óhögguð að kostnaður við bvggmg11 Borgarspítalans hafl ver- ið langhæstur í víðri veröld á þeim tíma miðað við rúmmetrafjölda og þjóðarhag. Hins vegar leystu ein- staka deildir spítalans úr ýmsum vanda og eru reyndar margar hverj- ar hinar einustu sinnar tegundar í landinu og auðvitað ættu allir lands- menn að eiga aðgang að þeim deildum, en ekki einungis borgarbú- ar, enda mun það vera reyndin. Því má bæta við að átta árum áður hafði ég skrifað svipaða gagnrýni vegna álika mistaka við byggingu Heilsuverndarstöðvarinnar við Bar- ónsstíg. (Alþýðubl. 17. feb. 1955.) Um þær mundir, sem ég stóð í þessum ritdeilum, hafði ég verið í forustusveit Rauða kross Islands, í tæpan áratug, starfað þar allt milli þess að vera framkvæmdastjóri og sendill og sérstaklega sinnt Ung- verjunum, sem komu til landsins 1956 fyrir minn atbeina — en án þess að taka nein laun fyrir. Hafði ég komið fjármálum Rauða krossins í gott horf, en í minni tíð eignaðist hann hluta í fasteign. Þá voru eng- ir spilakassar, sem moka inn fé, en eru uppeldislega séð vafasamir. Nú gerðist það að þessi skrif mín fóru fyrir brjóstið á meðstjórnendum mínum og leiddu til þess að mér var bolað úr stjórn Rauða krossins að frumkvæði þáverandi forsvars- manna Reykjavíkurdeildar RKI. Það er nokkuð algild regla hjá okk- ur að menn geta unnið sér til óhelgis með því að vera of starfsamir í fé- lagskap, en þarna var það gagnrýni mín, sem fékk andsvar úr svona óvæntri átt. Það er óþarft að fjölyrða um kosti þess að Borgarspítalinn teng- ist ríkisspítölunum, en einn er sá að þá þurfa spítalarnir ekki lengur að standa í neinni samkeppni um að eignast dýrustu lækningatækin, eins og mér hefur fundist bóla á. Nú verður hægt að samræma slík tækjakaup. Hins vegar hefur mér síður virst vera samkeppni á milli þeirra í því að reka sjúkrahúsin af hagkvæmni og á metnaðarfullan hátt, en slík samkeppni er af því góða. Líklega þarf að skipa spítalanum nýja stjórn, því sú skoðun hefur komið fram að æskilegt sé að hann iúti allsjálfstæðri stjórn, enda þótt hann tengist ríkinu. Það, sem mér hefur þótt sérstakt við skrif um sölu borgarspítalans, er að þar gætir sem fyrr segir hins sama uggs ef ekki öryggisleysis og minnst var á hér í upphafi, en er að mínu mati algjörlega ástæðu- laust. Svo langt hefur gengið að jafnvel flokksbundnir sjálfstæðis- menn og það læknar hafa lýst því yfir að verði af sölu muni þeir segja sig úr flokknum. Slík hugsun ber vott um, að vafasamt sé að þeir menn hefðu nokkurn tíma átt að ganga í stjórnmálaflokk ef þeir láta jafn ópólitískt málefni og það hvort ríki eða bæjarfélag reki eitt sjúkra- hús ráða stjórnmálaskoðun sinni. Manni finnst einhver ólund í svona yfirlýsingu. Fyrir nærri 15 árum sagði ég mig úr Alþýðuflokknum vegna þess hve flokksforustu hans skorti hug- rekki til þess að reka eitt mikilvæg- asta sjálfstæðismál íslensku þjóðarinnar, landhelgismálið, af þeim dug, sem máli skipti og reynd- ar brást hún í því máli. Þar var úrsögn réttlætanleg vegna rangrar pólitíkur. Höfundur er hæstaréttarlögmað- ur. Frederick Marvin: Píanósnillingur og fræðimaður eftirHalldór Haraldsson Hingað til lands er kominn píanó- leikarinn og fræðimaðurinn Fred- erick Marvin á vegum Tónlistar- skólans í Reykjavík, en hann mun halda fyrirlestra/tónleika nk. laug- ardag og sunnudag í Tónlistarskól- anum, en nk. mánudagskvöld heldur hann opinbera tónleika á Kjarvalsstöðum. Frederick Marvin, sem hlotið hefur viðurkenningu á alþjóðlegum vettvangi sem frábær píanóleikari hefur einnig vakið athygli fyrir fræðistörf sín, en hann hefur varið töluverðum hluta ævi sinnar til rannsókna á spænska tónskáldinu Padre Antonio Soler og verkum hans. Að lokinni glæsilegri frumraun sinni á tónleikapallinum í heima- borg sinni, Los Angeles, 16 ára að aldri, hélt Marvin áfram námi sínu hjá Milan Blanchet og fleiri góðum kennurum, en einkum þó Claudio Arrau. Fyrir fyrstu tónleika sína í Carnegie Hall í New York hlaut hann ekki aðeins mikið lof allra gagnrýnenda heldur og hin eftir- sóttu Carnegie Hall-verðlaun fyrir bestu frumraunartónleika það árið. I kjölfar þeirra fylgdu Beethoven- verðlaunin, sem honum voru veitt í London í minningu Arturs Schnabel. Síðan hefur Marvin hald- ið einleikstónleika og komið fram sem einleikari með öllum þekkustu hljómsveitum Evrópu, svo og Bandaríkjanna og Mið-Ameríku. Hann hefur búið um 16 ára skeið í Vínarborg og er viðurkenndur fyr- ir kunnáttu sína og túlkun á verkum Mozarts, Haydns, Beethovens og Schuberts. Hann er nú prófessor við Syra- cuse-háskólann í píanóleik. Sem fræðimaður hefur hann, eins og áður sagði, vakið mesta athygli fyrir að grafa upp, skrá og gefa út tónverk spænska tónskáldsins Padre Antonio Soler, sem var munkur og uppi á árunum 1729— 1783. Þar má t.d. nefna yfir 200 píanósónötur, fjölda kórverka, leik- hússtónlist og kammerverk. Mörg þessara verka hafa verið gefin út hjá t.d. Mills Music í London og Universal í Vín. Þá hefur hann leik- ið pfanósónötur og fleiri píanóverk Solers fyrir hljómplötufyrirtæki eins og Decca, Erato, Columbia o.fl. Fyrir rannsóknir sínar og útgáfu á verkum Solers hefur Marvin hlotið riddarakross spænsku stjórnarinn- ar. Frederick Marvin hefur ávallt sýnt mikinn áhuga á sjaldheyrðum verkum og hefur leikið mörg slík inn á hljómplötur, en hann hefur þegar leikið fjölda verka eftir Jan Ladislav Dussek (1760-1812) inn ; Frederick Marvin á hljómplötur. Margir píanónem- endur þekkja vafalaust sónatínur hans, sem eru ekki óalgengt kennsluefni, en eftir Dussek liggur fjöldi stærri píanóverka þ. á m. fjöldi merkra sónata, en hann var að mörgu leyti á undan sínum tíma bæði sem tónskáld og píanóleikari. í fyrirlestra-tónleikum sínum hér mun Marvin einmitt fjalla um verk þessa tveggja tónskálda, Solers og Dusseks. Mun hann fjalla um verk Dusseks laugardaginn 10. janúar kl. 10.30 í sal Tóniistarskólans í Reykjavík og um verk Solers á sama stað sunnudaginn 11. janúar kl. 17.00. Mánudaginn 12. janúar mun hann svo halda píanótónleika á Kjarvalsstöðum og hefjast þeir kl. 20.30. Á efnisskrá tónleikaima eru verk eftir Soler, Beethoven, Liszt og Chopin. Höfundurinn er pianóleikari Skrifstofutæknir • Eitthvað fyrir þig? Örfá sæti laus. Nánari upplýsingar í síma 687S90. TÖLVUFRÆÐSLAN Borgartúni 28

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.