Alþýðublaðið - 14.04.1932, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 14.04.1932, Blaðsíða 2
ALPÝÐUBLAÐIÐ Stlóraarskráin. 1 byrjun aJþingisfunda í gær tílkyntu forsetamir, að komnar væru áskoranir til þingsins frá 294 kjóændum á SeyðisfiTði, auk þeirra kjósenda þar, er á'ður hafa sent slíka áskorun, frá 80 kjós- endum á Reyðarfirði og frá 68 kjósendum í Barðastrandarsýsiu, um, að þingið geri þær breytiingar á stjórnarskrá og kosningalögum landsins, að hver þingflokkur fái Iþiingsæti í samræmi við atkvæða- tölu flokkanna samtals við al- mennar kosningar, og enn fremur ásfcorun frá 95 kjóisendum í Hníf s- dal, um, að kosningiarétturinn verði gerður jafn og almennur fyrir alla lögrá'ða þegna ríkisins. Nokkrar umræður urðu í efri deiid ma stjórnarskrármálið. Lauk þeim ekki í gær, og skyldi 3. umræða halda áfram í dag. — Tryggvi ráðherra gaf yfirlýsingu þess efnis,. að „Framsókn" muni ekki koma í veg fyrir þa'ð, að frumvarpið komist til neðri deild- ar. — Jón Baildvinsson benti á,' um þá tillögu hans, að felt ver'ði úr stjornarsferánni þa'ð skilyrði fyr- ir kosningarétti, að hafa verið heimilisfastur í landtau síðustu 5 árin áður en kosning fer fram, að það sfcilyrði er hið mesta ranglæti gegn þeim íslendingum, sero dvaiið hafa erlendis, og þeg- ar það var sett í upphafi, þá mætti það þegar mjög mákilli mótspymu. Fylgjendur þess ætl- uðu því að tryggja það, að þótt mikill innflutni'ngur Dana yrði bingað, þá næðu þeir ekki a^ hafa áhríf á löggjöfina. Óttinn við þetta mikla aðstreymi Dana hingað hafi -verið ástæðulaus, en vegna þeirra íslendinga, sem , sviftir eru kosningarétti í 5 ár með búsetuskilyrðinu, beri að af- nema það. Jón í Stóradal og Magnús Torfason flytja breytingartillöigu við tillögu þeirra Jóns Þorláiks- sonar og Péturs Magnússonar, um að ákveða tölu pingmanná alt að 50. Leggja þeir til, að hún verði ákveðin' alt að 45. Glæpafélög Hitlers böiiiiuð. Aðalstöðvuiiiim lokað. Spánska lýðveldið ársgamalt á morgun. Madrid, 13. apríl. U. P. FB. Hátíðahöld í tilefni af því, a'ð á morgun er ársafmæli lýÖveldisins, eru þegar hafih. Syndikalástar hafa œynt að spilla hátíðahöld- unum á nokkrum stoðum. I Sa- Iamanca reyndu þeir að hrinda af stað allsherjarverkfalli. Tókst það að nokkru leyti, því vinna var víða lögð niður. Allmargir menn, sem staðnir voru að því að grýta búðarglugga, i voru hand- teknir. Svartliðar verja sig með táragasi. Berlín, 13. apríl. U. P. FB. Op- inberlegk tilkynt, a'ð Hindenburg hafí skrifað undir neyðarráðsitaf- analög um að leysa upp og hindra alla starfsemi Hitlerliðs- ins í brúnu skyrtunum. Siðar: 1 brúna Hitlerherliðinu eru 400000 menn afburða vel æfðir af reyndum yfirforingjum, Skipulagið á berliði; þessu hefir mjög verið sniðið eftir því, sem tíðkaðíst á dögum keisarans. Að- alstjórn brúna liðsins hefir her- ráð á hendi. Herliðið var upphaf- lega stofnað til þess að vernda fundarstaði Nazista, en að und- anförnu hefir Iiðið hrifsað til sín lögregluvald og óbe'ðið tekið sér lögregluskyldur á hendur. Einn- ig hefir það brotist inn á verks- og valda-svið ríkislögreglunnar. —t Aðalbækistöðvum Hitliersinna í Berlín og Miinchen var lokað seinni hluta dags í dag. Hamborg, 14. apríl. U. P. FB. Lögreglan hefir gert árás á æf- ingaskála og verustaði brúna liðs- ins. Brúna li'ðið notaði „táragas" í vörn sinni gegn lögreglunni og tókst því að komía í veg fyrir, að lögreglan kæmist inin í hermannia- skálana. Þessi sveit Hitlers hefir af öll- um nema honum sjálfum verið álitin einhver versta bófasveit, sem uppi befir verið í Þýzka- landi. í brúna liðinu er sannað að er mikill fjöldi afbrotamanna, sem áður hafa verið í fangelsi fyrir mor'ð og alíis konar illverkn- að. Brúna liðið hefir á undan- förnum árum myrt mikinn fjölda verkamannia. — En óvíst er hvort bann það, er að ofan getur, nær tilætluðumi árangri. 14. aprfl 1931« Afmæli ÞlngFofsins. í dag er 14. apríl 1932, og því er rétt ár li'ðið síðan þau firn gerðust, að ríkisstjórn litla íhalds- ins skreið að fótum danska kon- ungsvaldsins og bað það um að veita sér a'ðsitoð til þess að reka íslienzka þingi'ð heim og spyrna þar nieð gegn því, að eitt hið sjálfsagðasta lýðréttarmál næði fram að ganga sem nokkru sinrá hefir verið borið fram á alþimgi islendiniga: jafn réttur hvers manns til áhrifa á það, hvernig málum þjóðarhmar væri skipað. Og konungsvaldið, siem framdi sama gerræðið árið 1920 við þimg'; medrihlutann og þjóðiarviljann fieima í Danmörku og fanst þessi máílaleitun því vera sem taug úr eigin brjósti, veitti alla þá aðistoð, er þyí var möguleg, oglöðrungaði um leið íslenzku þjóðina, eins og það hafði gert svo mörgum sinnum áður: Þeir menn, sem staðið höfðu fyrir þessari málaleitun, sigruðu í biii; þeir áfrýjuðu lýðréttar- málinu till lægstu tilfimininga s.tTiálbýlisfólksins og ' blésu í g.Iæ'ður hreppapólitíkur, nágranraa- kritar og höfuðstaðarhaturs. sem mest þeir máttu. Þeir vildu siigra á rangilætinu og engan afslátt gera; þeir vildu gjaman ríkja með meiri hlutann á móti sér; þeir vildu fúsir reyna, hvort ekld myndi þrátt fyrir það reynast kleift að spila á strengi íhalds- o>g stóreignamanna-hagsmunanna, þannig, að minhi hlutinn gæti fengið að stjóma í skjóli svika og brigðmælgi frá flóttamönnum úr hópi meiri hlutans. Meiri hlutinn var klofiinn í tvent, en virtist þó í fyrstu sam- einast um þessa einu kröfu: |afn- rétti kjósiendanna. — Ihaldið — .stóra íhaldið — lét ófriðlega ^pjög í 'fyrstu. Það tók upp á því að fara kröfugöngur um götur borgarinnar, jafnt á nótt sem degi. Það'safnaði beinum úr ein- hverri íhalds-beinakex-fabrikku, sem hefir líkast tjl átt að taka til starfa þá rétt á eftir óg út- býta ókeypis beinalíexi núma í kreppunni til fátæklinganna, swo að útreikningar borgaranna um 571/2 aurana handa fátæklingun- umi, gæti staðist — og bein.unium stráðu þeir um götur og torg. 1 þessum ólátum tók verka- lýðurinn engan þátt, því lý'ðrétt- armálin voru og eru honúm meira alvörumál en svö, að hann hafi þau að fíflsfcaparmálum. Ihaldið hrópaði á dauða og djöfuiyfir þingrofsstjórnina, hót- aði byltiingu og jafnvel blóbs- úthellinigum, eins og eldrauðir bolsar, braut rúður, heldur en ekkerti og settist við níðvísna- kveðskap þess á milli. Það hélt fundi næstum dag og nótt til að neima úr stefnuskrá sinni og hæta inn í hana eftir því, sem við þurfti. Það lofaði stóru. Hieimtaði jafnvel að landi'ð yrði gert að einu kjördæmi, — en svo þagnaði alt í einu öll hers- ingin. 1 ' ¦ Jafnaðarmenn vildu reyna æ þolrifin í þessu háva'ðadóti og heimtuðu því að þingmeirihlutinn.. sem siðar reyndist að hafa 65% kjósenda að baki, sér, settist inn í þinghúsið, setti alþingi aðnýju, samþykti réttlætismálin og gerði síðan ráðtafanir til nýrra kosn- inga að því lofcnu, þvi þietta var hið eina, siem rétt var að gera og' sjálfsagt var að gera. Enþábyrj- aði flóttinn — gefist var upp og' í sfcugganum af stórum og gervi- legum sveitamanni með lögfræði* prófi faldist íhaldið eins og ratin- skelkaðar mýs í holu fyrir þeim,. því í þessu eina réttlætismáM,. s.em það hafði barist fyriT á æf- inni. Og um kvöldi'ð, þegar þessi úr- sJit voru kunngerð af svölum al- þihgishúsisins af Jóni Baldvinsr- syni, Haraldi Guðmundssyni og; Héðni Valdimarssyni, urðu marg- ir reiÖir. Menn hrópuðu úr hópn— um við Austurvöll, en hann taldí margar þúsundir: „Niður me'ð í~ haldið! Lifi lýðmldið/" Og þegar: bankaeftirlitsmaðurinn ætlaðií að-* tala, þá tókst honum það ekkí. fyrir reiðiópum frá lýðnum. Já;- jafnvel eldgamlir íhalds karlar,,. sem höfðu frá blautu barnisbeihi tilbeðið íhaldið og alt sem þess hafði verið, bölvuðu því — og" kusu ekki vi'ð kosniingarnar 12.: Júní. Og segjast aldrei ætla áð> gera það framar. . Svona fór, þegar íhaldiið ætlaðíf að fara að berjast fyrir „rétt- lætismálinu", en þannig nefnir það kröfuna um rétta kjördærntt- skipan, vegna þess að öll hin á- hugamál þess eru af öðrum mála- flokki. Og í gær, daginn fyrir afmæli þesis atburðar, er átti að skapa- byltingu, sem aldrei varð, kór- ónar foringi íhaldsiins verk siinna manna me'ð tíllögu um að tak- marka réttlætið, gefa afslátt af því. Það er tilraun til að nálgast boð Framsóknarflokksins. Tilraun¦.< til að fá both í „réttlætismálin",, svo að hægt sé að innsigla fjár- lögin með sköttum og tollum ée bök alþýðunnar, niðurskurði verk- legra framkvæmda og sneiðiingui af lífsmöguleikum allra þeirra, er - lifa á vinnu sinni einni. Saga íhaldsins erþví: fyrst að' láta mikið, svo að beikjasit — og síðast að svíkja að fullu og öllu. En svona mun það fara aM af, þegar íhald ætlar að ljá réttlætis- • máli lið. Það er í dag liðið eitt ár.síðan' alt lenti í báli milli beggja í- haldanna, en þetta eina ár hefir sannað verkalýðnum það, að þau verma sig bæði við svörta ofnana, sem - brenna lífsmöguleikum og afkomu „lág"-stéttannia. Hagsimunir íhaldsins hafa rekist á réttlætismálin; þar með er alt sagt. xA,

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.