Morgunblaðið - 11.10.1987, Blaðsíða 36

Morgunblaðið - 11.10.1987, Blaðsíða 36
r 36 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 11. OKTÓBER 1987 Vísindalegar kannanir hafa leitt í ljós, að við erum sú þjóð, sem ekki þolir að drekka bjór. OKKAR NÁNASTA UMHVERFI Við skulum hugsa okkur að við séum á skemmtisiglingu. Inn flóann og inn sundin. Serinilega með er- lendu skemmtiferðaskipi, en þó væri það enn meira gaman, ef Eimskip væri búið að koma sér upp nýju flaggskipi, nýjum Gullfossi. Það er sólbjart og heiðríkt, ofurlítið köld birta, sem greypir inn línur og liti. Esjan er blá og græn og skiptir stöð- ugt litum og lögun, svona eins og til að skemmta okkur og sunnan fjarðar blasir við Reykjavík og hlær við okkur. Hjá okkur stendur erlend- ur ferðamaður og segir: Reykjavík, en skrítið nafn á svona heiðri borg. Er það út af þessari gulu móður sem dreifir sér þarna frá Gufunesi, sem nafnið er tií komið? Nei, segjum við: Það er búið að breiða yfir gufu- reykinn, sem einu sinni var hérna. Hann er inni í húsunum og hitar þau upp. Ákaflega ódýrt (og förum þó í laumi að rifja upp síðasta hitaveitu- reikninginn, sem var nú reyndar svona og svona). Svo lítur gesturinn okkar aftur á Esjuna og lætur sjón- ir líða um minni Mosfellsdals, um Elliðaárvoginn, Rauðárvíkina, Kvos- ina, vestur naustin og út á nes. Og hann spyr, eins og ferðalangur, sem siglir í fyrsta sinn inn til Genúu eða Napólí: Þetta hlýtur að vera feg- ursta borg í heimi. Fyrir margt löngu var mér sögð saga, sem var eitthvað á þessa leið: Prófessor Sveinn Skorri Höskulds- son, nú prófessor, þá námsmaður, þurfti að fara til Kanada til að kanna veru Gests skálds Pálssonar. Skorri var orðinn fjölskyldufaðir og þurfti að afla fjár með ýmsu móti, meðal annars hafði hann verið vinsæll út- varpsmaður á þessum árum, og í einu erindi þarna varð honum það á, að bera saman Esjuna og tignar- fjöll norðlensk, Esjunni ekki til framdráttar; vondir menn segja beinlínis að hann hafi líkt Esjunni við fjóshaug. Slíkt komast menn að sjálfsögðu ekki upp með mótmæla- laust og í velvakendum næstu daga yar honum heldur betur sendur tónn- inn. — Svo kom það að Skorri þurfti að ganga á fui.d bankastjóra og slá víxillán. Hann spyr, hver taki á móti hoaum og fæfrsvar, að.það sé. eftír Svein Einarsson Pétur Benediktsson. Skorra fellur óðar allur ketill í eld og sér sína sæng uppreidda, Pétur var þó aldrei nema af sjálfri Engeyjarætt og þar- með lögboðinn forsvarsmaður Esjunnar. Trúlegt hann hafi hugsað sem svo inn á mottuna til bankastjór- ans: Þar fór það. Sveinn Skorri stynur nú upp er- indinu, en Pétur horfír á komumann nokkuð lengi þegjandi og segir svo: „Voruð það ekki þér, sem töluðuð um Esjuna?" Skorri gat ekki nema gengist við því. „Og hvað vilduð þér £á mikið?" Sveinn Skorri .endurtók. „Mikið er gaman að þessum mörgu mislitu bárujárnshúsum ykkar," segir maðurinn til að verajákvæður. upphæðina: „200 þúsund krónur." „Og hvað haldið þér að þér getið verið lengi í burtu héðan fyrir það fé?" spurði Pétur. Skorri nefndi tvö ár. „Já, viljið þér þá ekki fá fjögur hundruð?" sagði Pétur Benedikts- son. Því segi ég þessa sögu hér, að þeir sem vorri borg ráða eru stund- um einkennilega hvumpnir og viðkvæmir fyrir því, þegar ólíkar skoðanir koma fram um skipulag Reykjavíkur og umhverfismál. En það hlýtur að vera einn hornsteinn lýðræðis, að fólk.fái %ð.tjá_ sig_um sitt nánasta umhverfi; að lýsa því hvað manni líður vel og af hverju, og ef ekki, þá af hverju manni líður ekki vel. Alkunn er tryggð bóndans við jörð sína og hafa verið sagðar af því margar og hugnæmar sögur. Þ6 mun það fátítt, að einn og einn klettur í fjallahringnum hans eða hólar og stapar við túnfótinn hafi verið afnumdir, vegna þess að þar þurfi að koma eitthvað annað og nýrra og fínna og meira í tísku, eða arðbærara, til dæmis söluturn við hlið hraundranga í Öxnadal, eða misjitur gosbrunnur í Þingvallavatn. Maður agar þann sem maður elsk- ar segir gamall málsháttur og vinur er sá, er til vamms segir. Mér er annt um þennan bæ okkar, því að hér langar mig að framíðin, niðjar okkar, búi vel. Ég á hér líka rætur, sem ég vil skila óskertum til framtíð- arinnar. Ég bý sjálfur í Tjarnargötu og það er ekki einber tilviljun. Þar sem nú er sviðið í Tjarnarbæ stóð áður eitt af elstu húsum bæjarins, Brunnhús, reist upp úr 1830. Þar fæddist hún móðir mín um aldamót- iri, þar fæddist hún amma mín og þar bjó hún langamma mín, hún Maddama Guðbrandsen í Brunn- húsum, og saumaði hatta og danska búninga á kaupstaðarlýðinn. Faðir hennar var einnig Reykvíkingur, Sigurður Benediktsson vefari, og hafði lært hjá þeim, sem ófu hjá Skúla fógeta í Innréttingunum. Saga þessa bæjar er því í æðum mínum og vitnin eru þau hús sem lifðu þessi tvö hundruð ár, eftir að mennirnir gengu. Nú, ég sagði þessa sögu hér áðan líka af öðrum orsökum — það sakar kannski ekki að geta þess að hún er sönn, ég bar hana upp á þá báða, Pétur heitinn og Svein Skorra, og hvorugur vísaði henni frá. Mér þyk- ir að vísu ósennilegt, að ferðalangur- inn okkar á skipinu, sem ég vík nú að aftur, fari annað en lofsamlegum orðum um Esjuna, en hins vegar óttast ég, að hann gæti farið að spyrja óþægilegra spurninga, þegar í land er komið. Hann gæti til dæmis sagt: Mikið er fallegt útsýnið hér yfir Kollafjörð- inn. Þið byggið náttúrulega hótelin ykkar hérna við Skúlagötuna og Laugarnesið. Ha, segjum við. Ha, jú, Eimskip ætlar einmitt að fara að byggja hérna hótel. En allar hinar lóðirnar? Hvaða byggingar eru þetta? Ja, svona verksmiðjur og geymsluport, og bílasölur, segjum við flóttalega. Líka í Örfirisey. Já, segjum við, einhvers staðar verða nú olíutankarnir að vera. „Hvílík perla" segir ferðalangur- inn, þegar harin sér Tjörnina. Þið farið náttúrulega með hana eins og sjáaldur auga ykkar. Ekki skerðið þið af henni millimetra. Ja, segjum við og ræskjum okkur, okkur vantar ráðhús. Það gerir ekki svo mikið til að setja það þarna í norð-vestur- hornið, það eru svo ljót hús þarna á bakvið í Tjarnargötu tíu og þau verða hvort eð er ekki rifin, því að við íslendingar brjótum aldrei niður steinhús, við höldum að þau eigi skilið eilíft líf." „Ja, það verður þá að vera lítið og fara lítið fyrir því," segir ferðalagnur. „Ja, það er þann- ig, að okkur finnst viðeigandi að hafa borgaralegan gosbrunn úti í óspilltri náttúru tjarnarinnar, svo að við höfum bara ráðhúsið líka í gos- brunns stíl eða öllu heldur svona eins og eilífan foss. Þið ætlið von- andi ekki að raska fuglalífínu?" segir maðurinn, og af því að hann er út- lendingur, erum við kurteis við hann, en hvern fjandann kemur honum þetta allt við. „Það á ekki að byggja fleiri brýr yfir tjörnina, ef það er það, sem þú átt við, þó að við þurf- um auðvitað að koma fjölda bíla að ráðhúsinu. Við gröfum bara bíla- geymslu fyrir 300 bíla á þremur hæðum ofan í lífríki tjarnarinnar og hver tekur eftir því? „Mikið er gaman að þessum mörgu mislitu bárujárnshúsum ykk- ar," segir maðurinn til að vera jákvæður. „Þau hlýtur ykkur að vera annt um. Og við, sem vorum svo heppin að fá Buckminster Fuller í heimsókn fyrir nokkrum árum til að segja okkur að bárujárn væri fallegt og hann var svo heimsfrægur að við meira að segja tókum mark á hon- um, svörum kotroskin: „Já, við erum löngu hætt að rífa þau öll. Einu sinni ætluðum við til dæmis að rífa alla Tjarnargötulengjuna og Torfuna og Grjótaþorpið — ja, núna rífum við svona einn og einn Pjalakött á nokk- urra mánaða fresti, þá ber minna á tanntökunni." „En finnst ykkur fallegt að blanda svona saman ólíkum stíltegundum frá ólíkum tímum? Hafið þið ekkert heyrt, að ýmsár áðrar þjóðir ertTað keppast um að halda gömlu byggða- kjörnunum sínum óskertum?" _Nú fýkur í okkur, eins og við fylgj-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.