Morgunblaðið - 30.10.1987, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 30.10.1987, Blaðsíða 11
MORGUNBLAÐED, FÖSTUDAGUR 30. OKTÓBER 1987 11 Launakjör fiskverkaf ólks eftirHerdisi Olafsdóttur Það hefur hrikt í Verkamanna- sambandinu að undanförnu. Allir, sem hafa látið í sér heyra í fjölmiðl- um, hvort sem er í töluðu eða skrifuðu máli, hafa verið sammála um það, að þetta muni leiða til hinn- ar mestu ógæfu fyrir verkafólk og ekki síst fyrir fiskverkafólk, að nokkrir verkalýðsfélagsformenn skyldu voga sér að ganga út af fundi til að mótmæla því hvernig forysta sambandsins ætlaði að beita allsherjaratkvæðagreiðslu til þess að halda niðri andófi fólksins utan af landsbyggðinni yfir því að samn- ingar þeir sem Alþýðusambandið beitti, sér fyrir að fengu samþykki í desember á sl. ári, færðu fólkinu, sem vinnur úti í atvinnuvegum landsmanna og vinnur hörðum og hröðum höndum fyrir þjóðarkök- unni, engar grunnlaunahækkanir. Fólkið sem vinnur í fiskinum, aðalútflutningi landsmanna, var sjálft látið borga sér smávægilega hækkun taxtakaups með því að bónusinn var hækkaður kannski ögn meira en því sem nam hækkun taxtanna. Fólkið sem vann í iðnaði var svipt smávegis yfirborgunum og aldurshækkunum svo það fékk sem minnst, helst ekkert í grunn- hækkun. Síðan hafa ótaldír hópar í öllum mögulegum störfum og op- inberri þjónustu fengið ómældar launahækkanir, enda margir hópar farið út í það, að taka sjálfir málin í sínar hendur og gefa toppunum í miðstýringunni frí frá því að fjalla um launasamninga þeirra. Nú, svo skeður sú mikla ógæfa, að nokkrir verkalýðsfélagsformenn ganga út og skella hurðum í Verka- mannasambandinu til að mótmæla láglaunastefnu sambandsins og mótmæla því hvernig farið hefur verið með laun hinnar almennu verkakonu og verkamanns í fisk- vinnu og í iðnaði og undirstrika það sem almenningi skilst, að toppunum hér syðra er ekki lengur treyst fyr- ir þessum málum. Fólkið vill sjálft stýra þeim og leggja fram kröfur sem hægt væri að ná fram, ef það væri ekki fjallgrimm vissa að samn- ingar eru fastir til áramóta og því ekkert hægt að gera nema tuldra eitthvað í skeggið og reyna að bjarga þjóðarsáttinni sem líka er sprungin í háaloft. Ungur stjórnmálamaður skrifar fyrir skömmu grein í DV sem ber fyrirsögnina „Sætum lagi". Þar veltir hann fyrir sér þeirri staðreynd hvernig atvinnurekendur, sömu að- ilar og kaupa nú fisk á hinum frjálsa markaði dag eftir dag á langtum hærra verði en áður hefur þekkst í bullandi hagvexti og mestu þjóðar- tekjum í langan tíma, geta með góðri samvisku sannfært fólk um það, að rekstur fyrirtækja þeirra þoli ekki að hækka laun fólks í fisk- vinnu þegar þeir eru tilbúnir að greiða hærra verð fyrir fiskinn en áður hefur þekkst. Og hann kemst meðal annars þannig að orði: „Hvernig getum við verið sátt við sjálf okkur þegar við nánast göngum á höfðum þeirra sem vinna við undirstöðuatvinnuveg þjóðar- innar, þeirra sem skapa verðmætin sem við lifum á. Við verðum að leiðrétta þetta mikla ósamræmi sem nú er við skiptingu þjóðartekna. Það eru sjálfsögð mannréttindi að 8 stunda vinnudagur og 40 stunda vinnuvika dugi til framfærslu vísi- tölufjölskyldunnar." Og ennfremur: „Sannur vilji er allt sem þarf til að leysa launamál fiskvinnslufólks, sem og annarra láglaunahópa." Þetta voru orð hins unga stjórn- málamanns og það er einhver hópur í verkalýðsfélögunum sem er á sama máli, að minnsta kosti út- göngumenn sem. trúa því líka, að nú eigi að sæta lagi og leiðrétta kaupið þó samningar séu fastir, en vakinn er skilningur á því hvernig farið hafi verið með láglaunafólkið í kapphlaupi launamála og launa- skriðs. Eins og vitað er var fisk- vinnslan látin borga fólki hækkaða kauptaxta með því að lækka bónus og álagsgreiðslur sem því nam, eða kannski meiru, en bónusinn hefur fyrr verið notaður til launalækkun- ar og það hefur gerst með ýmsum hætti. Hér verða rakin tvö dæmi því til staðfestingar, það fyrra er fyrir tíð tvöföldu taxtanna. (Launatölur eru frá því í september, en þá var grein- in skrifuð.) yl. september 1981 var hæsti nýtingarbónus U300 kr. 42,99, þá var hæsta tímakaup í fiskvinnu kr. 31,69. Þá gerir hæsti bónus kr. 11,30, eða 37% meira en að tvö- falda tímakaupið. Nú, 1. september 1987, er hæsti nýtingarbónus U300 kr. 143,89 og hæsta tímakaup í fiskvinnu kr. 178,35 og nú hafa málin snúist við, því nú vantar hæsta bónusinn kr. 34,46, eða 24% til að tvöfalda tímakaupið. Stað- reyndin er að á þessu tímabili frá 1. september 1981 til 1. september Prjónaflíkur og málverk í húsakynnum Teppabúðarinnar ASTRID Ellingsen prjónahönn- uður og Bjarni Jónsson listmálari hafa opnað sýningu í húsakynn- um Teppabúðarinnar á Suður- landsbraut 26 í Reykjavik. Astrid sýnir þar handprjónaða módelkjóla úr íslensku einbandi og peysur úr bómullargarni. Astrid hannaði prjónavörur fyrir Álafoss og hafa prjónauppskriftir eftir hana birst í norsku kvennablöðunum Alles og KK ásamt íslenskum tíma- ritum. Bjarni sýnir oliumálverk, vatns- Leiðrétting MISHERMT var í frétt um íslensk frimerki á baksíðu Morg- unblaðsins á þriðjudaginn að Þjóðminjasafnið hefði fengið gullverðlaun á frimerkjasýningu í Kaupmannahöfn. Hið rétta er að Þjóðskjalasafn íslands og Handritadeild Lands- bókasafns íslands fengu gullverð- laun. Biðst Morgunblaðið velvirð- ingar á þessum mistökum. 1987 er búið að skerða hæsta bón- usinn um 61% miðað við hæsta tímakaup i fiskvinnu. Þó þessar tölur beri með sér þá gífurlegu skerðingu sem fólk í fisk- vinnu hefur orðið fyrir sem hefur náð hæsta eða er i hærri kantinum á bónusinum, þá er það þó fuilvist, að þeir sem eru í lægri kantinum hafa orðið fyrir enn meiri skerð- ingu. Skal nú nefnt dæmi því til sönn- unar. 1. september 1981 er nýtingar- bónus þeirra sem höfðu U200 kr. 24,57. Hæsta tímakaup er þá kr. 31,69. Á þessum afköstum vantar bónusinn kr. 7,12, eða 30%, til að tvöfalda hæsta timakaup i fisk- vinnu. 1. september 1987 er nýtingar- bónus þeirra sem höfðu U200 kr. 71,95. Hæsta tímakaup í fiskvinnu er kr. 178,35. Á þessum sömu af- köstum og fyrra dæmið vantar bónusinn kr. 106,40 eða 148% til þess að tvöfalda hæsta timakaup i fiskvinnu. Þannig hefur bónusinn verið notaður til lækkunar á launum fólks smám saman þó uppúr hafi soðið eftir siðustu samninga. Ef menn halda að fiskvinnan hafi fengið meiri hækkun á töxtum á þessum árum en annað kaup, þá er það mesti misskilningur, því bor- ið hefur verið saman margslags kaup á þessu tímabili og fiskvinnan hefur ævinlega orðið að lúta því lægsta. I Verkamannasambandinu hafa orðið deilur um kröfur til leiðrétt- ingar á fiskvinnslukaupinu. Al- þýðusamband Austurlands hefur sett fram aðrar kröfur en sprungu hjá Verkamannasambandinu og þó kröfur Alþýðusambands Austur- lands séu ekki alveg tiltækar, því þær hafa ekki verið birtar í blöðum sem ég hefi séð, þá er samt alveg ljóst, að þær eru ekki hærri en það sem búið er að skerða laun fisk- vinnslufólks sem vinnur í bónus og premíu á undanförnum 6 árum. Og vegna þess að hlutur bónussins og þrældómur hans er á undanhaldi, er það rökrétt krafa sem sett hefur Astrid Ellingsen og Bjarni Jónsson við hluta verka sinna sem þau sýna í húsakynnum Teppabúðarinnar á Suðurlandsbraut 26. litamyndir og teikningar. Mynd- efnið er aðallega sótt í þjóðhætti og náttúru landsins. Bjarni hefur haldið sýningar hér á landi og tekið þátt í samsýningum erlendis. Hann hefur teiknað í námsbækur, gert bókakápur, jólakort ofl. í 26 ár vann hann að teikningum í ritverk Lúðvíks Kristjánssonar um íslenska oKKar^ •S? 141200 -3? 20424 -S? 622030 -S? Bólstaðarhlíð - 5 herb. Mjög rúmgóð og skemmtileg rúmlega 120 fm (nettó) íbúð á 3. hæð í fjölbýli. 4 svefnherb. Mikil og góð sameign. Bílskúrsréttur. Verð 5,1 millj. AUGLÝSINCASTOFA MYNDAMÓTAHF miöstoöin HÁTÚNi 2BSTOFNSETT1958 Sveinn Skúiason hdl. G pp i«»**^H WM > «^^ t fj* ¦ n ..... jéw !*¦ W ' gp Ht \á. * ^l sjávarhætti, einnig hefur hann gert teikningar í orðabók Menningar- sjóðs, skýringamyndir fyrir fræðslunámskeið fiskiðnaðarins o.fl. Sýnir.gin í Teppabúðinni stendur til 8. nóvember og er opin virka daga kl. 9.00-22.00 og um helgar kl. 14.00-22.00. Herdis Olaf sdóttir „Fólkid sem vinnur í fiskinum, aðalútf lutn- ingi landsmaima, var sjálft látið borga sér smávægilega hækkun taxtakaups með því að bónusinn var hækkaður kannski ögii meira en því sem nam hækkun taxtanna." verið fram í Alþýðusambandi Aust- urlands að gera kröfu um hækkun á tímakaupi til leiðréttingar. Og nú er lag til að fella niður bónusinn, en það á ekki að gerast á kostnað verkafólks, heldur á að taka upp það sem gert hefur verið í frystihúsi á ísafirði, að færa hæsta bónus inn í hæsta tímakaupið, en þá yrðu mánaðarlaunin miðað við þær tölur sem hér hefur verið stuðst við í september sl. kr. 51—52 þús- und. Þarna fyrir vestan er dæmi um leiðréttingu á launum fisk- vinnslufólks og því þarf að fylgja eftir annars staðar á landinu. Höfundur erformaður verka- kvennafélagsias á Akriuiesi. SKARPUR VARSTU JáróttlÞettaermestseldi SHARPbúðarkassinn íár. Ástæðan erhlægilega lágt verð og allirþessirkostir: • 8deildir, stækkanlegaruppí20deildir» Hægtaðbæta við 99 föstum verðnúmerum (PLU) • Innbyggðklukka • Tveir afsláttartakkar* Sérstakurkredittakki* Prentaritilaðprenta ánóturogávísanir* Dagsetningogártal* Leiðréttingog margt, margtfleira» Verðaðeinskr. 38.927.-stgr. • EinnigýmsaraðrargerðirbúðarkassafráSHARP. Verðfrá 34.320.- stgr. HLJOMBÆR HVERFISGÖTU 103 SÍMI 25999

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.