Morgunblaðið - 06.09.1988, Blaðsíða 67

Morgunblaðið - 06.09.1988, Blaðsíða 67
í,m, iiuuníi, .i,i.;u:iiii.:íi, c.c.'vU......,,. . MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 6. SEPTEMBER 1988 6?» HEIMSOKN OLAFS V. NOREGSKONUNGS Konungur heiðrar minningu Snorra Sturlusonar í dag Frú Vigdís Finnbogadóttir forseti Islands heílsar Ólafi V. Noregskonungi við komu hans tíl í slands i gærmorgun. ÓLAFUR V. Noregskonungur kom í heimsókn til íslands í gær. Flugvél konungs lenti á Reykjavíkurflugvelli klukkan 11.00 í gærmorgun í góðu veðri. Forsetí íslands, frú Vigdfs Fínnbogadóttir, tók á móti kon- ungi ásamt sendiherrum land- anna og fulltrúum Stíórnarráðs íslands. Eftir að Forsetinn haf ði heilsað konungi og boðið hann velkominn til Isíands, lék lúðrasveit þjóðsöngva land- anna. Lðgreglumenn stóðu heiðursvörð á meðan á mót- tökuathöfninni stóð. Að athöfn lokinni héldu forsetinn, kon- ungur og fylgdarlið þeirra tíl Hótel Sögu, þar sem konungur mun hafa aðsetur á meðan hann dvelur hér á landi. Heim- sókn Ólafs V. Noregskonungs stendur til fimmtudags og mun hann meðal annars koma tíl Þingvalla og heimsækja Reyk- holt í minningu Snorra Sturlu- sonar. Þá mun konungur einnig fara tíl Viðeyjar, heimsækja Norræna húsið, Árnasafn, Listasafn íslands og Höfða í Reykjavík. Fánar íslands og Noregs bifuð- ust lítillega fyrir ferskum, en svöl- um, norðanandvara þegar ólafur V. Noregskonungur sté út úr flug- vél sinni á Reykjavíkurflugvelli í gærmorgun. Auk forseta íslands, frú Vigdísar Finnbogadóttur, tóku þar á móti konungi sendiherra- hjón Noregs á íslandi, Per og Liv Aasen; sendiherrahjón íslands í Noregi, Niels P. Sigurðsson og Ólafía R. Sigurðsson. Ennfremur voru í móttökunefndinni Guð- mundur Benediktsson raðuneytis- stjóri, Sveinn Björnsson prótó- kollsstjori, Böðvar Bragason lög- reglustjóri, Kornelíus Sigmunds- son forsetaritari, Pétur Einarsson flugmálastjóri og Jóhann H. Jóns- son flugvallarstjóri. Frú Vigdís Finnbogadóttir heilsaði konungi með virktum og bauð hann yelkominn til íslands. Að móttökuathöfn lokinni var ekið með konung og fylgdarlið í bifreiðum forsetaembættisins til Hótel Sögu, þar sem hann hefur aðsetur á meðan heimsóknin var- ir. Ók bílalestin í lögreglufylgd, alls fimm bflar, og voru þau frú VigdSs forseti og Olafur konungur í fremsta bflnum. Forseti íslands bauð Noregs- konungi síðan til hádegisverðar á Bessastöðum. Á borðum voru kaldar rjúpubringur f forrétt, rauðspretta með sjávarréttafyll- ingu' í aðalrétt, blandaður eftir- réttur og síðast kaffi. Síðdegis hafði konungur boð á Hótel Sögu fyrir Norðmenn bú- setta á Islandi og kom þangað fjöldi gesta. Frú Vigdís Finnbogadóttir for- seti bauð síðan konungi og fylgd- arliði hans til veislu á Bessastöð- um í gærkvöldi. Þar var fram borið nautakjötseyði með græn- metisteningum, laxabúðingur með blaðlaukssósu, lambahryggur með lerkisveppasósu og loks kaffi og smákökur. Ólafur konungur ávarpaði veislugesti og að sögn Öysteens Isaksons hjá norska sendiráðinu fjallaði hann um Snorra Sturluson og áhrif hans á norska sögu. Hann hafði komið til Noregs og séð hið norska þjóð- félag með gests auga og skráð sögu þess í Konungasögum. Af þvi hafi Norðmenn lært mikið og sótt styrk í sögur þær, sem Snorri kom í letur, á erfiðum tímum, m.a. á árum síðari heimsstyrjald- arinnar. Með þessari veislu lauk dagskrá heimsóknarinnar í gær. I dag mun konungur heim- sækja skógræktarstöð ríkisins á Mógilsá í Kollafirði og þaðan fer hann til Þingvalla. í Almannagjá munu Þorsteinn Pálsson forsætis- ráðherra og kona hans, Ingibjörg Rafnar, taka á móti konungi og fylgdarliði hans. Séra Heimir Steinsson sóknarprestur á Þing- völlum og þjóðgarðsvörður mun segja frá Þingvöllum og sögu staðarins. Að þvi loknu varður farið til Hótel Valhallar, þar sem Morgunblaðið/Árni Sæberg gestirnir munu snæða hádegis- verð í boði forsætisráðherrahjón- anna. Frá Þingvöllum fara gestirnir síðan með þyrlum Landhelgis- gæslunnar að Reykholti í Borgar- firði, þar sem Birgir ísleifur Gunn- arsson menntamálaráðherra tek- ur á móti þeim. Þaðan verður farið til Reykjavíkur á ný í þyrlum og lýkur dagskránni þegar þang- að er komið síðdegis. Forseti ís- Iands, frú Vigdís Finnbogadóttir, verður i fylgd með Ólafi konungi í dag. Ræða f orseta íslands: Tungan tengir ísland og Noreg í sameiginlegum minningum þjóðanna HÉR fer á eftir ræða forseta íslands, frú Vigdisar Finn- bogadóttur, f kvöldverði á Bessastöðum til heiðurs Ólafi Noregskonungi i gærkvöldi. Yðar hátign og aðrir góðir gestir. Það er okkur íslendingum ævinlega fagnaðarefni að taka á móti gestum frá Noregi, enda munum við seint gleyma þeim uppruna þjóðar okkar sem við rekjum til Noregs fyrir meira en ellefu hundruð árum. Við bjóðum yðar hátign innilega velkominn. Þegar íslendingar sitja með Norðmönnum, vill hugurinn oft hvarfla aftur til sögunnar. Því mætti spyrja hvers vegna okkur er svo hugleikið að muna sögu okkar og hvað saga sé í raun og veru. Á morgun mun yðar hátign taka sér ferð á hendur til Reyk- holts, hins forna seturs Snorra Sturlusonar. Ef við látum hugann reika aftur til sögunnar, til þrett- ándu aldar, þá verða á vegi okkar margir íslendingar sem brugðust hart við Hákoni konungi Hákon- arsyni, Hákoni gamla, eins og íslendingar nefndu hann. Mér hefur alltaf fundist sem frásögnin af Sturlu Þórðarsyni glitraði eins og perla í Sturlungu. Hún er eins og sjálfstæð smasaga. Sturla Þórðarson var bróðursonur Snorra og einn þeirra sem stóðu gegn þeirri viðleitni konungs að ná íslandi undir norsk yfirráð. Þegar Hákon gamli gerði boð fyr- ir Sturlu og kvaddi hann til Björg- vinjar, eins og Bergen heitir enn á íslensku, þá þóttist hann fara nærri um að hann ætti ekki von á neinu góðu. Hann hefur ugg- laust talið það vafa undirorpið, að hann fengi nokkru sinni að sjá heimaslóðir sínar á ný. En þessi vitri maður hafði öðrum fremur yfirsýn yflr samtíma sinn og skiln- ing á framþróun sögunnar, enda voru hagsmunir þjoðarinnar hon- um hugleiknari en eigin upphefð og ávinningur og þvi hlýddi hann kallinu og fór til Noregs á fund Konungs. Á sama hátt og Egill Skal- lagrímsson hafði áður ort Höfuð- lausn sína til að bjarga höfði sínu undan Eiríki blóððxi, þannig orti Sturla lofkvæði til Hákonar gamla og sonar hans Magnúsar og hafði meðferðis til konungs. Hann veit að hann á sér áhrifamikið vopn er hann heldur tl Björgvinjar á vit óvissra örlaga sem hlýðinn þegn. Þetta vopn er Orðið. Vopn hans er að segja frá hetjudáðum sem eiga eftir að verða saga. Við skulum aldrei gleyma því, að það er.Orðið sem varðveitir afrekin. í Björgvin hittir Sturla hins vegar Magnús konung fyrir, þar sem Hákon var horfinn vestur um haf að berjast við konung Skota, er hafði ráðist á eyríki hans. Magnús tekur Sturlu nokkuð kuldalega og biður hann að biða endurkomu Hákonar. En þá gerist ; 3E^3paC£2Ci^E "; I. . ^i.JBM - j^'''-"^ ¦'¦'- , j, -u ¦• >¦•&?/ ~i 1 ¦ w ^^i];p? föu.*"'.T_ ^ ¦.---' " í 1 ~ •¦' «.:t- jT v ;-. -4J| •,->T' w u p. »->".j jt- sBES^ jÆiw j* :,% ' W£ * wr^" fw , ¦5S^J*-- s rjj^ Morgunblaðið/Sverrir Frá kvöldverðarboðinu á Bessastöðum í gærkvöldi, frá vinstri frú Halldóra Eldjárn fyrrverandi forsetafrú, Ólafur V. Noregskonungur, frú Vigdfs Finnbogadóttir forseti íslands og Þorsteinn Pálsson forsætisráðherra. merkilegt atvik. Sturla situr um borð í skipi konungs og tekur að segja sögur. Þetta spyrst fljótt út, enda höfðu menn sjaldan eða aldrei hlýtt á svo góðan sðgu- mann. Drottningin fréttir þetta einnig og hún biður íslendinginn að koma á sinn fund og konungs og skuli hann hafa söguna með sfr, eins og stendur í frasögn- inni, og er talið benda til að Sturla hafi skrásett sögu sína. Þetta verður til þess að Magnús konungur biður Sturlu að skrifa sögu Hákonar Hákonarsonar. Og við munum hvað svo gerðist: Há- kon konungur átti ekki aftur- kvæmt vestan úr Orkneyjum. En Magnús konungur veit hvaða fjár- sjóð hann á i þessum manni sem kann að skrifa sögur og hann leyf- ir Sturlu að snúa heim. Siðar kveður Magnús konungur Sturlu aftur til Noregs, að þessu sinni til að aðstoða yið að skrá nýja lögbók handa íslandi, Járnsíðu, og skipaði hann fyrsta lögmann samkvæmt þeim lögum. Þannig er lagður grundvöllur að nýjum vináttuböndum íslend- inga og Norðmanna: Með frásögn- inni og vegna þess að Magnús konungur lagabætir átti svo góð- an rithöfund að vini. Orðið reisir brýr milli manna og þjóða. Hann sem átti að hníga fyrir sverði, upphófst fyrir orð: Andstasðingur Hákonar konungs gerðist skáld hans og söguritari og hann varð náinn vinur og ráðgjafi Magnúsar sonar hans og réit síðar sögu hans. Orðið sigrar ofbeldi og hat- ur. Það skapar skilning, það skap- ar vináttu og bræðraþel. Orðið veitir sýn og geymir að eilífu og í því býr einnig sjálfsmynd okkar sem þjóðar. Tungan geymir sjálfs- mynd okkar og tengir ísland og Noreg í sameiginlegum minning- um þjóðanna, þvi að það er fyrir orð að við bekkjum sögu okkar. Það er í sannleika fátækur mað- ur, sem ekki getur sótt styrk í minningar þjóðar sinnar. Þess vegna gætum við orðsins og tung- unnar. Ef við gleymum orðinu, þá gleymum við einnig sjálfum okkur. Oft voru það norskir kon- ungar sem hvöttu og örvuðu íslensk skáld og rithöfunda til að yrkja og skrifa - eins og í hinni stórmerkilegu frásögn af Sturlu, Hákoni og Magnúsi - og það kunnum við íslendingar að meta. Yðar hátign. Nú, 725 árum eftir að Sturla Þórðarson hélt til Björgvinjar, eigum við enn rithöf- .unda og sagnfræðinga. Báðar þjóðirnar eiga meistara orðsins sem kunna að segja sögu og skrá söguna. Verst er að fá ekki að standa á hleri eftir tvö hundruð ár og heyra hvað þeir hafa að segja um okkur... Innilega velkominn. Ég lyfti glasi til heiðurs Noregskonungi og fyrir einlægri og heilsteyptri vináttu Norðmanna og íslendinga.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.