Morgunblaðið - 14.09.1988, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 14.09.1988, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 14. SEPTEMBER 1988 4 Fjáröflun til jarðgan eftírHjörleif Guttormsson Það var ánægjulegt að fínna ' þann samhug sem ríkti á fundi þing- flokks Alþýðubandalagsins á Hall- ormsstað í ágústlok. Ekki var ein- göngu rætt um hin nærtæku efna- hagsmál, þar sem samstaða varð um tillögur af hálfu flokksins. Mál- efni landsbyggðarinnar voru á dag- skrá alla þrjá dagana, þar á meðal samgöngumálin, ekki síst óskir Austfirðinga og Vestfirðinga um jarðgöng til að sigrast á einangrum margra byggðarlaga. Ég hygg að þessa fundar verði síðar einkum minnst vegna stefnumarkandi sam- þykktar um fjáröflun til jarðganga- gerðar. Þjóðhagslega hagkvæm verkefni Auk jarðganga í Ólafsfjarðar- múla liggja fyrir áætlanir um jarð- göng undir Botnsheiði og Breiða- dalsheiði á Vestfjörðum til að tengja saman Önundarfjörð, Súgandafjörð og ísafjörð, og verið er að móta tillögur um jarðgöng á Austurl- andi, m.a. til að tengja saman Seyð- isfjðrð, Neskaupstað og Fljótsdals- hérað. I samþykkt þingmanna Alþýðu- bandalagsins 30. ágúst sl. segir: „Það er mat þingflokks Alþýðu- bandalagsins að hér sé um þjóð- hagslega hagkvæm og brýn verk- efni að ræða og eðlilegt sé að sam- félagið sameinist um að hrinda þeim í framkvæmd. Því hefur þingflokkurinn ákveðið á fundi sínum á dag að flytja frum- varp strax og þing kemur saman í haust, til að tryggja tekjuöflun í þessu skyni. Verður þá miðað við að unnt verði að halda samfleytt áfram við jarðgangagerð þannig að öllum ofangreindum framkvæmd- um verði lokið á næstu 10—15 árum. Til fjármögnunar verði frá ársbyrjun 1989 lagt á gjald sem nemi 125 aurum á hvern seldan lítra af bensíni og díselolíu á bifreiðir, svo og svartolíu nema til fískiskipa. Rannsóknir og undirbúningur vegna ofangreindra jarðganga og annarra sem æskileg verða talin til að rjúfa einangrun byggða og stytta leiðir verði framvegis fjármögnuð af vegafé samkvæmt vegaáætlun." Hvað gera aðrír þingflokkar? Það hlýtur að teljast til tíðinda þegar heill þingflokkur, jafnt þing- menn kjörnir í dreifbýli og þéttbýli, nær fullri samstöðu í slíku stór- máli. Hér er líka um að ræða þing- flokk, sem verið hefur í stjórnarand- stöðu, en því er oft haldið fram að við slíkar aðstæður sé oftast bent á þörfina á auknum útgjöldum en síður á leiðir til tekjuöflunar. Eftir þetta frumkvæði Alþýðu- bandalagsins ætti það að vera auð- velt fyrir samgönguráðherra og Sjálfstæðisflokkinn, sem ber ábyrgð á þeim málaflokki í ríkisstjórn, að stilla sfna menn saman um fjáröflun til jarðgangagerðar. Sama máli ætti að gegna um aðra flokka á Alþingi. Þess er að vænta að þeir styðji tillögur um tekjuöflun í þessu skyni, þannig að málið fái öruggan stuðning og verði lögfest á Alþingi. Aðstandendur þessara flokka um land allt, og ekki síst í þeim lands- hlutum sem hér eiga mest undir, hljóta að óska eftir svörum hið fyrsta um afstöðu til þessa máls, og víst er að með niðurstöðunni verður fylgst af fjölda fólks hvar í flokki sem menn standa. Yfir400railljóniráári Það er ætíð álitamál, hvernig tekna skuli aflað til framkvæmda. Alþýðubandalagið hefur hér vísað á leið, sem er í senn rökrétt og sanngjörn og á að geta tryggt að lokið verði fyrsta stórátakinu í jarð- gangagerð hérlendis á röskum ára- tug. Sá gjaldstofn sem felst í tillögu Þingflokks Alþýðubandalagsins mun skila um eða yfir 400 milljón- um króna miðað við eldsneytisnotk- un á árinu 1988. Væntanlega munu kaup á bensíni og díselolíu á bifreið- ir fara vaxandi næstu árin, þannig að hliðstæð gjaldtaka geti skilað nokkru hærri upphæðum að raun- gildi árlega framvegis. Það er því fyllilega raunsætt markmið sem þingflokkur Alþýðubandalagsins setti fram í samþykktinni á Hall- ormsstað. Menn ættu einnig að taka eftir þeirri tillögu þingflokksins, að fjár- magna beri framvegis rannsóknir og undirbúning að jarðgangagerð af vegafé samkvæmt vegaáætlun. Slík tilhögun er eðlileg og mun flýta fyrir athugunum vegna næsta áfanga að 10—15 árum liðnum, en þá gætu m.a. orðið á dagskrá jarð- göngtil að stytta leiðir milli byggða, þar sem af nógu er að taka. Gjörbreytt viðhorf í byggðaþróun Þau jarðgöng sem framundan er að grafa undir fjöll á Austurlandi og á Vestfjörðum munu gjörbreyta aðstöðu fólks í viðkomandi byggð- Hjörleifur Guttormsson arlögum og jafnframt skapa skil- yrði tij þróunar og samvinnu milli byggða, sem er lífsnauðsyn fyrir viðkomandi landsvæði. Menn ættu að leiða hugann að þvi, hvaða gildi það muni hafa að geta treyst á það árið um kring að komast á milli staða á Vestfjörðum „Öruggar samgöngur árið um kring er ein af undirstöðum byggðar í landinu. Af staða al- mennings til sam- gangna hefur breyst mikið á stuttum tíma. Það sem menn létu bjóða sér þegjandi fyrir fáum árum er nú ótækt orðið og getur ráðið úrslitum um búsetu manna. Samf élagið sem heild verður að bregð- ast við þessu, eins og mörgu öðru, sem veldur gífurlegum aðstöðu- mun í landinu." eins og Flateyrar, Suðureyrar og byggðanna við ísafjarðardjúp og á langtum styttri tíma en nú gerist að sumarlagi. Sama máli gegnir um samgöngur milli þéttbýlisstaðanna á Austfjörð- um og tengsl við Fljótsdalshérað, einnig milli Héraðs og Vopnafjarð- ar. Neskaupstaður og Seyðisfjörð- ur, sem aðskildir hafa verið af þremur fjallvegum, gætu með jarð- göngum orðið nátengdar byggðir Yfirlitsrit um rekstrarhagfræði Bækur Þórir Einarsson Gylfi Þ. Gíslason: Rekstrarhagfræði Fyrsta bindi, 1986 Annað bindi, 1987 Þríðja bindi, 1987 Útgefandi: Iðunn. Gylfi Þ. Gíslason er maður margra heima. Hann er víðþekktur fyrir stjórnmálaþátttöku sína, lengst af sem ráðherra svo ólíkra málaflokka sem viðskipta og menn- ingar. Lög hans hljóma í fjölmiðlum. Þúsundir muna eftir honum sem einstökum kennara. Bæði fyrir og eftir ráðherradóm gegndi hann starfi prófessors í viðskiptadeild en hann lét af störfum á síðasta ári. A fyrra kennsluskeiði sínu samdi Gylfi nokkrar kennslubækur sem enn eru _ sumar hverjar í fullum notum. Á seinna skeiði sínu sem prófessor lagði Gylfi í það þrekvirki að semja kennslubók í rekstrar- hagfræði sem nú er komin út í þremur bindum, alls 661 síða. Gylfi Þ. Gíslason er líklega fyrsti íslenski rekstrarhagfræðingurinn og örugglega fyrsti háskólakennar- inn í rekstrarhagfræði og því sá sem mótað hefur kennslu hérlendis í greininni. Var það um 1940 þegar kennsla hófst f viðskiptafræði enda rekstrarhagfræðin og hliðargreinar hennar aðaluppistaðan í þeirri námsbraut. I riti sínu rekur Gylfi tilurð og þróun rekstrarhagfræðinnar. Bend- ir hann á að rekstrarhagfræðin hafi orðið til í þýskumælandi lönd- um upp úr síðustu aldamótum, þeg- ar þar var tekið að skipta hagfræði í tvær greinar, þjóðhagfræði (Volkswirtschaftslehre) og rekstr- arhagfræði (Betriebswirtschafts- lehre). Til hinnar síðarnefndu voru taldar greinar sem fram að því höfðu ekki flokkast undir hagfræði en fjölluðu um einstaka rekstrar- þætti fyrirtækja svo sem reiknings- hald, fjármál, markaðsmál, stjórnun og . starfsmannahald og einnig kostnaðarfræði, verðmyndun og markaðsform. Þessu fordæmi fylgdu háskólastofnanir á Norður- löndum. I enskumælandi löndum varð þróunin á annan veg. Fræðigreinar um einstaka rekstrarþætti fyrir- tækja hlutu samheitið Business Administration, sem var án nokk- urra tengsla við hagfræði. Innan hagfræðinnar var síðar greint á milli heildarhagfræði (macroec- onomics) og deildarhagfræði (microeconomics) þar sem viðbrögð- um einstakra eininga hagkerfisins, fyrst og fremst fyrirtækja, eru gerð skil. í háskólastofnunum á sviði viðskipta i enskumælandi löndum var aðaláherslan á Business Admin- istration en jafnframt á deildar- hagfræði (microeconomics), þótt úr þessum greinum hafi ekki orðið samstæð fræðigrein, eins og í Gylfi Þ. Gíslason þýskumælandi löndum og á Norður- löndum. Þegar kennsla hófst í við- skiptafræðum við Háskóla íslands var fordæminu frá meginlandinu fylgt og rekstrarhagfræði og þjóð- hagfræði hafðar sem aðalkennslu- greinar. í upphafi viðskiptadeildar Vetrartíminn hjá Sjóvá erfrá níu til fimm Haustið er komið og veturinn nálgast óðum. Hjá Sjóvá skiptum við yfir í vetrarafgreiðslutíma, sem er frá klukkan níu til fimm. Vetrartíminn gildir frá 15. september til 1. maí. Sjóvátryggingarfélag Islands hf., Suðurlandsbraut 4, sími 91-692500. 4
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.