Morgunblaðið - 01.02.1990, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 01.02.1990, Blaðsíða 20
20 MORGUNBLAÐIÐ PIMMTUDAGUR i: FEBRÚAR 1990 Þjóðleikhúsið: Afhent mótmæli vegna breytinga Steingrími Hermannssyni forsætisráðherra voru í gær afhent mót- mæli 57 einstaklinga við áformum um breytingar á Þjóðleikhúsinu. Forsætisráðherra sagðist myndu koma andmælunum á framfæri við ríkisstjómiiia og að þau yrðu rædd þar. „Þjóðleikhúsið er, auk þess að vera ein fremsta menningarstofnun íslenzkrar þjóðar, sérstakt bygging- ariegt verðmæti og eitt af fáum slíkum í ungri byggingarsögu okk- ar," segir í mótmælabréfi því, sem ráðherra fékk í hendur. Leikhús- byggingin er eitt af merkustu verk- um Guðjóns Samúelssonar, fyrrum húsameistara ríkisins, og stenzt full- komlega samanburð við leikhús ánn- arra þjóða; listrænt, hagkvæmt og látlaust að allri gerð." I bréfinu segir að það sé dómur allra velunnara hússins, að hlutverki sínu hafi það mætt meðal annars með ýtrustu kröfum um hljómburð og aðbúnað leikhúsgesta. Nú eigi hins vegar að fara eftir tillögum núverandi byggingarnefndar á veg- um menntamálaráðuneytisins og gera mjög róttækar breytingar, eða nánast endurbyggingu hússins, eink- um í áhorfendasal, gangarými og anddyri. „Þessum breytingum og framkvæmdaáætiun leyfum við und- irritum, og allri velunnarar Þjóðleik- húss ísiendinga, okkur að mótmæla kröftuglega," segja 57-menningarn- ir. „Því leitum við fulltingis yðar, herra forsætisráðherra, sem oddvita ríkisstjórnarinnar, að aðrar breyting- ar á húsinu verði ekki framkvæmdar en þær, sem nauðsynlegt og eðlilegt viðhald krefst, svo sem bættrar að- stöðu starfsfólks og listamanna og tæknibúnaðar á öllum sviðum, en að fallið verði frá óraunhæfum og al- gjörlega ónauðsynlegum fram- kvæmdum í kjarna Þjóðleikhúss Is- lendinga, sem er áhorfendasalur, gangarými og anddyri," segir loks í bréfínu. Steingrímur Hermannsson sagði í samtali við Morgunblaðið að hann viðurkenndi fúslega að það væri eft- irsjá í því ef formi áhorfendasalar Þjóðleikhússins yrði breytt, hins veg- ar hefði honum skilizt að svo yrði ekki. Undir mótmælabréfið rita eftirfar- andi einstaklingar: Gylfi Þ. Gíslason prófessor og fyrrv. menntamálaráð- herra, Hörður Bjarnason fyrrv. húsa- meistari ríkisins, Hðrður Ágústssón listmálari, Gunnar H. Eyjólfsson leik- ari, Þór Magnússon þjóðminjavörður, Halldór Laxness rithöfundur, Ellert B. Schram ritstjóri, Steinþór Sigurðs- son leikmyndateiknari, Sigurður Björnsson óperusöngvari, Valgerður Tryggvadóttir fyrrv. skrifstofustjóri Þjóðleikhússins, Ingvar Gíslason fyrrv. menntamálaráðherra, Kristinn Daní- Morgunblaðið/Árni Sæberg Steingrímur Hermannsson forsætisráðherra tekur við mótmælunum af þeim Klemenz Jónssyni leikara, Skúla Norðdahl arkitekt og Kristni Daníelssyni Ijósameistara. Uthlutun listamannalauna: 102 listamenn fá 8,1 milljón króna Úthlutunarnelnd listamannalauna héfur lokið úthlutun fyrir árið 1990. Nefhdin hafði að þessu sinni 8,1 milljón króna til ráðstöfiinar, og hafði sú upphæð hækkað um 1,1 milljón króna, eða 12%, f'rá síðasta ári, en þá fengu 100 listamenn laun, eða 70 þúsund krónur hver. Tveir listamenn hafa látist frá síðustu úthlutun, þeir Guðmundur Frímann skáld og Karl Kvaran list- málari. Fjórir listamenn bætast nú í flokkinn, þeir Magnús Blöndal Jó- hannsson tónskáld, Magnús Jónsson óperusöngvari, Óskar Gíslason kvik- myndagerðarmaður og Sigurður Hallmarsson leikstjóri og leikari. í úthlutunarnefnd lístamanna- launa eiga nú sæti þau Bolli Gústavs- son sóknarprestur, sem er formaður nefndarinnar, Jón R. Hjálmarsson fræðslustjóri, ritari nefndarinnar, Bessi Jóhannsdóttir kennari, Gunnar Stefánsson dagskrárfulltrúi, Magnús Þórðarson framkvæmdastjóri, Sölvi Óskarsson kaupmaður og Soffía Guðmundsdóttir tónlistarkennari. Árið 1990 hljóta eftirtaldir 102 menn listamannalaun, 80 þúsund krónur hven Agnar Þórðarson, Ágúst Petersen, Ármann Kr. Einarsson, Árni Björns- son, Ásgerður Búadóttir, Áskeli Más- son, Benedikt Gunnarsson, Birgir Sigurðsson, Bragi Ásgeirsson, Bragi Sigurjónsson, Einar Bragi, Einar Hákonarson, Einar Þoriáksson, Eiríkur Smith, Elías B. Halldórsson, Eyþór Stefánsson, Filippía Kristjáns- dóttir (Hugrún), Geir Kristjánsson, Gísli Halldórsson, Gísli Magnússon, Gréta Sigfúsdóttir, Guðbergur Bergsson, Guðmunda Andrésdóttir, Guðmundur Kari Ásbjörnsson, Guð- mundur L. Friðfmnsson, Guðmundur Jónsson, Guðmundur Ingi Kristjáns- son, Guðný Guðmundsdóttir, Gunnar Dai, Gunnar Eyjólfsson, Gylfí Grön- dal, Hafliði Hallgrímsson, Hafsteinn Austmann, Hallgrímur Helgason, Hannes Sigfússon, Helga Ingólfs- dóttir, Helgi Sæmundsson, Herdís Þorvaldsdóttir, Hjálmar H. Ragnars- son, Hjörleifur Sigurðsson, Hjörtur Pálsson, Hringur Jóhannesson, Hrólfur Sigurðsson, Hörður Ágústs- son, Ingimar Erlendur Sigurðsson, Jóhann Hjálmarsson, Jóhannes Geír, Jóhannes Jóhannesson, Jón Ásgeirs- son, Jón Björnsson, Jón Dan,^ Jón Óskar, Jón Þórarinsson, Jónas Áma- son, Karen Agnete Þórarinsson, Kjartan Guðjónsson, Kristinn Halls- son, Kristinn Reyr, Kristján frá Djúpalæk, Leifur Breiðfjörð, Leifur Þórarinsson, Magnús Blöndal J6- hannsson, Magnús Jónsson, Nína Björk Árnadóttir, Oddur Björnsson, Ólöf Pálsdóttir, Óskar Gíslason, Pét- ur Friðrik, Ragnheiður Jónsdóttir, Róbert Arnfinnsson, Rut Ingólfs- dóttir, Rúrik Haraldsson, Rögnvaldur Sigurjónsson, Sigfús Daðason, Sig- urður Hallmarsson, Sigurður A. Magnússon, Sigurður Pálsson, Sig- urður Sigurðsson, Skúli Halldórsson, Stefán Hö'rður Grímsson, Stefán Júl- íusson, Steingrímur St.Th. Sigurðs- son, Steinþór Sigurðsson, Svava Jak- obsdóttir, Sveinn Björnsson, Thor Vílhjálmsson, Tryggvi Emilsson, Veturliði Gunnarsson, Vésteinn Lúðvíksson, Vigdís Grímsdóttir, Vil- borg Dagbjartsdóttir, Þorkell Sigur- björnsson, Þorsteinn frá Hamri, Þór- arinn Eldjárn, Þórunn Elfa Magnús- dóttir, Þuríður Guðmundsdóttir, Þuríður Pálsdóttir og Öriygur Sig- urðsson. elsson ljósameistari, Klemenz Jónsson leikari, Aðalsteinn Ingólfssoh list- fræðingur, Jónas Haraldsson frétta- stjóri, Geir Zoéga framkvæmdastjóri, María Kristjánsdóttir leikstjóri, Mark- ús Örn Antonsson útvarpsstjóri, Hali- dór Z. Ormsson fyrrv. miðasðlustjóri Þjóðleikhússins, Aðalsteinn Guð- johnsen rafmagnsstjóri, Garðar Ingv- arsson framkvæmdastjóri, Helgi Bachmann framkvæmdastjóri, Þorlák- ur Þórðarson leiksviðsstjóri, Jón Há- kon Magnússon framkvæmdastjóri, Hallgrímur Helgason próf. dr.phil., Stefán Friðfinnsson aðstoðarmaður utanríkisráðherra, Þorvaldur Guð- mundsson forstjóri og sjálfseignar- bóndi, Stefán Benediktsson þjóðgarðs- vörður, Finnbogi Guðmundsson lands- bókavörður, Ingvar Sveinsson verzlun- armaður, Páll Baldvin Baldvinsson gagnrýnandi, Hannes Pálsson aðstoð- arbankastjór, Sólon R. Sigurðsson bankastjóri, Hallgrímur Dalberg fyrrv. ráðuneytisstjóri, Indriði G. Þorsteins- son rithöfundur, Ögmundur Kristó- fersson fyrrv. umsjónarmaður Þjóð- leikhússins, Sigmundur Guðbjarnason rektor Háskóla íslands, Skúli H. Norðdahl arkitekt FAÍ, Kjartan Gunn- arsson lyfsali, Gísli Halldórsson arki- tekt FAI, Leifur Breiðfjörð myndlistar- maður, Guðmundur Jónsson söngvari, Birgir Thorlacius fyrrv. ráðuneytis- stjóri, Sigríður Thorlacius, Ólafur Kvaran listfræðingur, Bárður ísleifs- son fyrrv. yfirarkitekt húsameistara ríkisiris, Hannes Kr. Davíðsson arki- tekt FAÍ, Baldvin Halldórsson leikari, Hákon Jens Waage leikari, Jón Sigur- björnsson leikari, Björn Björnsson leikmyndateiknari, Brynja Benedikts- dóttir leikstjóri, Ólafur Stephensen . markaðsráðgjafí, Jóhannes Nordal seðlabankastjóri, Björn Tryggvason, Skoðanakönnun DV: Aukning á fylgi Sjálf- stæðis- flokksins SJÁLFSTÆÐISFLOKKUR- INN fengi 54,5% atkvæða í kosningum til Alþingis, sam- kvæmt skoðanakönnun DV. 19,8% styðja Framsóknar- flokkinn, 9,1% Kvennalis- tann, 8,8% Alþýðubandalagið og 6,2% Alþýðuflokkinn. Úrtak í könnuninni var 600 manns af öllu landinu og voru jöfn skipti milli kynja. Spurt var: Hvaða lista mundir þú kjósa, ef þingkosningar færu fram nú? 43,8% aðspurðra voru óákveðnir og 4,8% svöruðu ekki. Heimatilbúinn vandi kom í veg fyrir sýningu Manon Lescaut - segir Kristján Jóhannsson, óperusöngvari „VIÐ lestur greinanna allra og samanburð þeirra, er Jjóst að ég hef eitthvað komið við kaunin á mönnum. Það kemur í ljós að þessir aðil- ar eru allir með sjálfskipaðan geislabaug. Það er með ólíkindum hvað þeir eru hlynntir því að Manon Lescaut hefði verið sett upp. Því skil ég ekki hvernig þetta gat klúðrazt. Á endanum sýnast mér spjótin þó beinast að framkvæmdasljórn Listahátíðar. Það á eftir að koma í ljós hvar sökin liggur. Ég á von á að Listahátíð eigi eftir að svara því nánar," sagði Kristján Jóhannsson, óperusöngvari, í samtali við Morgun- blaðið. Vaxtalækkun hjá sparisjóð- um og Bún- aðarbanka BÚNAÐARBANKINN og Samband sparisjóða tilkynntu i gær um nokkra lækkun vaxta sem tekur gildi í dag. Nafiivextir af almennum skuldabréfiim lækka úr 26,5% í 22% hjá Búnaðarbankanum, vextir af ylírdráttarlánum lækka úr 27% í 25% og for- vextir af víxlum lækka úr 22,5% í 21,5%. Vextir af almennum spari- sjóðsbókum og sértékkareikn- ingum hjá Búnaðarbankanum lækka úr 9% í 7%. Algengir nafnvextir af skuldabréfum hjá sparisjóðum lækka úr 30,75% í 22,5%, for- vextir af víxlum lækka úr 25% í 20% og vextir af yfirdráttarlán- um lækka úr 33% í 26%. Nafn- vextir af Trompbók sparisjóð- anna lækka úr 19,5% í 14% og nafnvextir af Öryggisbók lækka úr 22% í 15,5%. Morgunblaðið ræddi við Kristján í framhaldi athugasemda ýmissa að- ila við frásögn hans í sunnudags- blaði Morgunblaðsins. Þar lýsir hann því hvers vegna, að hans mati, horf- ið hafi verið frá því að setja óperuna Manon Lescaut á svið hér á Lista- hátíð. Kristján hafði eftirfarandi að segja um umræddar athugasemdir: „Það er rétt hjá Sigurði Karissyni hjá- LR, að mig misminnti. Það var enginn frá LR á umræddum fundi, en fyrir honum Iágu boð eða kveðjur frá Hallmari Sigurðssyni, leikhús- stjóra, sem Sveinn Einarsson færði okkur, þess efnis að Hallmar væri mjög hlynntur uppfærslu á óperunni í Borgarleikhúsinu. Nokkrum dögum seinna spjallaði ég lítillega við Hall- mar um málið og hann því ennþá mjög fylgjandi. Eg varð því engra agnúa var á þessu. Allar upplýsingar um tæknimál og nauman tíma fékk ég beinustu leið frá stjórnendum Listahátíðar. Ég vissi aldrei hvað fór á milli þess- ara tveggja aðila. Það var hringt í mig vegna mögulegrar uppsetningar í Borgarleikhúsinu og ég spurður hve langan tíma þyrfti til æfínga og und- irbúnings. Gaf upp 7 til 10 daga á sviði eins og algengast er erlendis. Við það hefðu bætzt þriggja vikna æfingar áður, sem hefðu átt að fara fram í íslenzku óperunni með söngv- urunum. Síðan frétti ég að mönnum fyndist þetta allt of stuttur tími. Hjá Islenzku óperunni halda menn dauðahaldi í einhvern ímyndaðan geislabaug. Gæta sín vandlega svo þeir eigi ekki á hættu að missa „barnabæturnar" frá ríkinu. Ég hef aðra sögu að segja um samskipti mín við óperuna. Mér var tjáð að íslenzka óperan hefði dregið kórinn sinn út úr mögulegri uppsetningu á Manon Lescaut vegna æfínga á öðru verki með Sinfóníunni. í ljós kom að meira en mánuður var á míllí þess- ara verkefna og hlutverk kórsins í óperunni auk þess lítið. Því hefði mánuður fyllilega átt að duga. Síðan hef ég marg ítrekað við forráðamenn íslenzku óperunnar að mér fínnst Gamla bíó ófullnægjandi fyrir flutn- ing mikilla verka vegna smæðar hússins og lítils sviðs. Lítið hús skil- ar líka takmörkuðum aðgangseyri. Hljómburður er slakur fyrir stærri verk, þar sem mjög lágt er til lofts. Mér hefur fundizt verkefnaval und- anfarin ár út í hött. Húsið er vel til fallið fyrir flutning á mörgum öðrum óperum, en þar hafa verið fluttar. Það er talað um að óperan sé opin mér upp á gátt. Ráðamenn hennar hafa reyndar hringt í mig árlega undanfarin ár, af einhverri skyldu- rækni frekar en alvöru finnst mér. Engin af þeim óperum, sem við höf- um talað um þessi ár, hefur farið á svið. Allt þetta spjall hefur verið mjög óformlegt utan eit't sinn fyrir mörgum árum. Þá borðaði ég með Garðari Cortes og Þorsteini Gylfa- syni og var þá boðið að syngja í nokkrum sýningum á La Traviata. Mér f annst sýningin ekki henta mér. Alþjóðlegum listamönnum eru auk þess alltaf boðnar frumsýningar og fyrstu sýningar. Annað er ekki álitið við hæfi, þó svo væri ekki í þessu tilfelli. Það er hreinlega dónaskapur að bjóða mér upp á einhverjar síðustu sýningar og það í Gamla bíói. Mér hefur aldrei verið boðin þátttaka í óperum, sem hafa orðið að veruleika svo sem II Trovatore, Aida og Hoff- mann. Gæfa annarra kollega minna er- lendra er sú að þeir fá möguleika á frumflutningi á óperum í heimalandi sínu, sem er mjög jákvætt í garð þeirra. Mín gæfa er sú að tvö til þrjú alþjóðaleikhús bjóða mér þessa hluti. Hvað mál þetta varðar hef ég fengið allar mínar upplýsingar frá Listahátíð eða formanni hennar. Um grein Valgarðs Egilssonar er ekki mikið að segja. Auðvitað er það heið- ur fyrir listamenn að syngja á lista- hátíð, en það er engan veginn saman- burðarhæft að syngja á einum tón- leikum og í óperu og það er lítil sára- bót fyrir mig og óperuunnendur að fá tónleika í stað óperu. Enginn samningur hefur enn verið gerður um að ég syngí á lokatónleikum Listahátíðar. Við höfum gengið óformlega frá því, en endanlega verð- ur það væntanlega gert í marz. Eg. sat eitt sinn fund með Val- garði Egilssyni og Árna Tómasi Ragnarssyni. Ég sagði honum að við værum með í huga að flytja þriðjung af óperunni og hann spurði hvort ekki væri rétt að færa hana alla upp. Þetta æsti upp í mér og þegar kom að því að ég taldi mig geta feng- ið Renata Scotto til að stjórna verk- inu og Natalia Rom tíl að syngja sópranhlutverkið, fannst mér eins og formaður stjórnar Óperunnar fitjaði uppá nefið. Scotto er búin að vera að syngja í þessu verki í 25 ár og gerir hún það betur en nokkur önnur söngkona e'n þann dag í dag þegar hún er upplögð. Hún var jafnframt tilbúin til að syngja eina eða tvær sýningar og því gat þetta orðið stór- kostlegur listviðburður. Scotto ætlaði ekki að syngja nema hún yæri í mjög góðu ásigkomulagi og alls ekki frum- sýninguna, þar sem hún óttaðist að hún yrði þreytt eftir langan og strangan æfingatíma. íslenzkum söngvurum voru ætluð önnur hlut- verk og að vera til vara fyrir aðal- hlutverkin og þá hugsanlega sungið ef um endursýningar yrði að ræða eins og hugsanlega gat átt sér stað. Þeim hefði þá gefízt kostur á að fylgjast með heimsfrægum lista- mönnum við æfingar og sýningar og hefði það orðið þeim ómetanleg reynsla. Ennfremur stóð til að taka þessa sýningu upp fyrir sjónvarpið, en svo verður því miður ekki. Það er leitt til þess að vita að þetta tækifæri til stórkostlegrar upp- færslu á Manon Lescaut skuli hafa runnið úr greipum manna heima. Það geta þeír engum kennt um nema sjálfum sér," sagði Kristján Jóhanns- son.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.