Morgunblaðið - 31.05.1991, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 31.05.1991, Blaðsíða 1
72 SIÐUR B/C/D 0tífttuSA$Stíb STOFNAÐ 1913 120.tbl.79.árg. FOSTUDAGUR 31. MAI 1991 Prentsmiðja Morgunblaðsins Reuter Stofnuð hefur verið sveit þjóðvarðliða í júgóslavneska lýðveldinu Króatíu, sem nefnist Varðliðar forset- ans. Hér sjást fyrstu vaktaskipti sveitarinnar fyrir framan þinghúsið í Zagreb, höfuðborg lýðveldisins. Kreppan í Júgóslavíu: Króatíuþing hótar sambandsslitum Róm, Belgrad. Reuter. ÞING Króatíu samþykkti í gær að segja skilið við júgóslavneska ríkja- sambandið 30. júní næstkomandi ef ekki tækist að leysa sljórnlaga- kreppuna sem nú ríkir í landinu fyrir 15; sama mánaðar. Áður hafa sljórnvöld í Slóveníu borið fram svipaðar hótanir. Alexander Bessmertnykh, ut- anríkisráðherra Sovétríkjanna, kvaðst í gær hafa miklar áhyggjur af því að borgarastyrjöld í Júgó- slavíu kynni að hafa alvarlegar af- leiðingar fyrir önnur ríki Evrópu. „Við höfum miklar áhyggjur af ástandinu í Júgóslavíu og sér í lagi óttumst við að stríð kunni að hafa áhrif í allri Evrópu," sagði Bess- mertnykh. Hann sagði að ástandið í Júgóslavíu væri innanríkismál en kvaðst vonast til þess leiðtogar júgóslavnesku lýðveldanna sex af- stýrðu yfirvofandi sundrungu landsins. Francois Mitterrand Frakklands- forseti og Helmut Kohl, forseti Frakklands, sem komu saman frönsku borginni Lille í gær, sögðu einnig í sameiginlegri yfirlýsingu að átökin í Júgóslavíu stefndu friðn- um í álfunni í hættu. Jacques Del- Takmörkun vígbúnaðar í Mið-Austurlöndum: Sovétmenn og Kínverj- ar taka vel í tillögu Bush Róm, Lille, Jerúsalem. Reuter. RÍKIN fjögur, sem eiga fastafull- trúa í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna ásamt Bandaríkjunum, tóku í gær vel í tillögu: sem George Bush Bandaríkjaforseti kynnti í fyrradag um takmörkun vígbúnaðar í Mið-Austurlöndum. Bretar fögnuðu henni og Sovét- menn og Kínverjar sögðust geta fallist á hana í grundvallaratrið- um. Frakkar sögðu hins vegar að samhæfa þyrfti hugmyndir Bush og nýja tillðgu þeirra um allsherjar takmörkun vígbúnað- ar í heiminum, sem þeir hyggjast leggja fram í dag. Bandaríkja- menn buðu í gær ísraelum tíu herþotur af gerðinni F-15 og aðstoð við að þróa gagneldflaug- ar. Tillaga Bush miðar einkum að því að uppræta gereyðingarvopn í Mið-Austurlöndum og takmarka sölu hefðbundinna vopna þangað. Alexander Bessmertnykh, utanrík- isráðherra Sovétríkjanna, sagði á blaðamannafundi í Róm að tillagan væri athyglisverð þótt Bush þyrfti að skýra nokkur atriði hennar frek- ar. Ríkin fimm, sem eiga fastafull- trúa í öryggisráðinu, þyrftu að við- urkenna þá staðreynd að frá þeim sjálfum kæmu 90% þeirra vopna sem seld hefðu verið til þessa heims- hluta. Kínversk stjórnvöld sögðust vera að kanna tillögu Bush. Þau styddu markmið hennar í grundvallaratrið- um og skildu þörfina á því að tak- marka vígbúnað í Mið-Austurlönd- um og tryggja hernaðarlegt jafn- vægi. Þau vörðu vopnaútflutning sinn til þessa, sögðust flytja út mun færri vopn en vestræn rílri. Francois Mitterrand Frakklands- forseti kvaðst ætla að kynna í dag tiliögu um takmörkun vígbúnaðar, sem tæki til alls heimsins. Þá tillögu og afvopnunarfrumkvæði Bush þyrfti að samhæfa og það ætti ekki að vera erfitt. Egyptar fögnuðu tillögu Bush og sömuleiðis Saudi-Arabar en íranir fundu henni til foráttu að ekki væri gert ráð fyrir því að kjarnorku- vopn Israela yrðu upprætt. ísraelsk stjórnvöld vildu ekki tjá sig um þann lið tillögunnar, sem fjallar um kjarnorkuvopn, enda hafa þau ekki viðurkennt að hafa yfír slíkum vopnum að ráða. Dick Cheney, varnarmálaráð- herra Bandaríkjanna, sem er í ísra- el, sagði í gær að Bandaríkjastjórn myndi bráðlega útvega ísraelum tíu herþotur af gerðinni F-15 oggreiða 72% af kostnaði við að þróa nýjar gagneldflaugar, sem nefnast Arrow. Þær eru taldar mun betri en bandarísku Patriot-gagnflaug- arnar, sem notaðar voru í stríðinu fyrir botni Persaflóa, og eiga að geta varið allt ísrael fyrir eldflauga- ors, forseti framkvæmdastjórnar Evrópubandalagsins, og Jacques Santer, forsætisráðherra Lúxem- borgar, létu í ljós svipaðar skoðanir er tveggja daga heimsókn þeirra til Belgrad lauk í gær. Utanríkisráðherra Sovétríkjanna: Grátbiðjum ekki um hjálp Róm, Washington, Lille. Reuter. ALEXANDER Bessmertnykh, ut- anríkisráðherra Sovétríkjanna, segir að landsmenn geti leyst vandamál sín upp á eigin spýtur, þótt það taki sinn tíma og ýniis ljón séu í veginum. Ráðherrann sagði á blaðamannafundi i Róm að það væri misskilningur hjá Vesturlandabúum að Sovétmenn grátbæni þá nú um aðstoð. Míkhaíl Gorbatsjov Sovétleiðtogi hefur sótt það fast að fá að taka þátt í væntanlegum fundi sjö helstu iðn- ríkja heims sem verður í London í júlí. Líklegt er að svo fari þar sem Francois Mitterrand Frakklandsfor- seti og Helmut Kohl, kanslari Þýska- lands, ákváðu í gær að mæla með þátttöku Sovétmanná. Fulltrúi Gorbatsjovs, Jevgeníj Prímakov, hefur kynnt bandarískum ráðamönnum drög nýrrar efnahagsá- ætlunar Sovétstjórnarinnar þar sem kveðið mun vera á um aukið frjáls- ræði og skref í átt til markaðsbú- skapar. Bandaríski utanríkisráðherr- ann, James Baker, vildi ekki sjálfur tjá sig um efni tillagnanna í gær en ónefndur bandarískur embættismað- ur sagði að ráðherrann teldi þær ganga of skammt sem sýndi að enn skorti nægan vilja hjá Sovétstjórn- Nýkjörinn forseti Georgíu í samtali við Morgunblaðið: Orðstír Sovétstjómarinnar Þrándur í Götu sjálfsteðis Vill bjóða Islendingum til viðræðna um stjórnmálasamband Zvíad Gamsakhurdía forseti Georgíu. Allt frá 17 ára aldri hefur hann átt í útistöðum við sovésk sl j ó t'n völd og sat af þeim sökiim árum saman í fangelsi. ZVIAD Gamsakhurdia, nýkjörinn forseti Georgíu, sagðist í sam- tali við Morgunblaðið í gær gera sér fulla grein fyrir hversu torsótt leiðin til sjálfstæðis væri, það sýndi viðleitni Eystrasalts- ríkjanna sem hefðu orðið að glíma við þau miklu áhrif og það álit sem Sovétstjórnin nyti enn víða um heim. í símaviðtali við Morgunblaðið í gær var Gamsakhurdia spurður hverju hann þakkaði hinn mikla sigur í kosningunum sl. sunnudag er hann fékk 86,5% atkvæða. „Georgíska þjóðin treystir mér. Hún veit að ég hef barist fyrir sjálfstæði Georgíu allt mitt líf." Hann sagði markmið sitt vera fullt sjálfstæði Georgíu. „Við vilj- um að þjóðir heims veiti okkur viðurkenningu — fulla og óskor- aða viðurkenningu nú þegar." Gamsakhurdia fór lofsamlegum orðum um stuðning íslendinga við sjálfstæðisbaráttu Eystrasalts- ríkjanna og þá viðurkenningu sem þeir hefðu veitt Litháum. Sagðist hann hafa áhuga á að bjóða íslenskum embættismönnum til Georgíu til viðræðna um stjórn- málasamband. Þegar Gamsakhurdia var spurður hvaða lærdóm hann drægi af sjálfstæðisbaráttu Eystrasaltsríkjanna fram til þessa svaraði hann: „Fyrst og fremst hversu erfið þessi barátta er vegna þeirra áhrifa og þess álits sem Sovétríkin njóta enn víða um heim." Sjá „Shevardnadze minnst sem blóðugs einræðisherra," á bls. 24.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.