Morgunblaðið - 11.07.1991, Blaðsíða 9

Morgunblaðið - 11.07.1991, Blaðsíða 9
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 11. JULI 1991 9 AlúÖarþakkir fyrir alla vinsemd mér sýnda í tilefni 9.0 ára afmælisins. Megi GuÖ ríkulega blessa ykkur öll. Agnes Sigurdson. Bílamarkaburinn v/Reykjanesbraut Smiðjuveg 46e, Kóp. Sími: 671800 Chevrolett Blazer S-10 Sport (4,3) '88, svartur, sjálfsk., ek. 35. þ. km., rafm. i öllu, álfelgur, toppgrind, litað gler o.fl. V. 1980 þ. Toyota Celica ST 1600 '87, steingrár, 5 gíra, ek. 84 þ. km. Fallegur bíll. V. 840 þús. Cherokee Laredo '87, brúnsans, sjálfsk., ek. 79 þ. km, sóllúga, álfelgur, rafm. í rúflum o.fl. V. 1790 þús. MMC Space Wagon 4x4, '88, rauður, 5 gira, ek. 57 þ. km. Fallegur 7 manna bíll. V. 1050 þús. Toyota Double Cap turbo diesel '90, Ijós- blár, 5 g., ek. 35 þ. km. Upphækkaður, 12" álfelgur, 38" dekk, loftlæsingar, veltigrind, talstöð, o.fl. V. 2.3 mlllj. (sk. á ód). MMC Galant GLSi 4x4 '90, 5 g., ek 22 þ. km. V. 1480 þús. Toyota Corolla Touring 4x4 '89, 5 g., ek. 48 þ. km. V. 1150 þús. Toyota Corolla STD '89, beinsk., ek/40 þ. km. V. 660 þús. Toyota Corolla Liftback XL '88, 5 g., ek. 78 þ. km. V. 760 þús. MMC Colt GL 87, ek. 53 þ km. 530 þús. Alfa Romeo 33 (1.5) '86, 5 dyra, beinsk., ek. 70 þ. km. V. 395 þús. MMC Colt turbo '88 m/öilu, ek. 51 þ. km. V. 870 þús. Range Rover 4 dyra 84, sjálfsk., ek. 86 þús. Fiat Panda '84. „Ek. aðeins 39 þ. km." V. 185 þús. Suzuki Fox 413 langur, '85, ek. 42 þ. km. Mikið breyttur. V. 795 þús. Toyota Corolla 1600XC Sedan '88, ek. 48 þ. km. V. 830 þús. Lada Sport '88-89 á mjög góðum greiðslu- kjörum. M. Benz 190 E '83, sjálfsk., ek. 130 þ. km., sóllúga ofl. V. 980 þús. (Skipti á löngum Pajero '84-'86 mögul.) Citroen 16TRS Station 86, 5 gíra, ek. 94 þ. km., aflstýri. Fallegur bill. V. 590 þús. Dodge Shadow '88, sjálfsk., ek. 11 þ. km. Sem nýr. V. 1100 þús. Saab 90 '85, beinsk., ek. 58 þ. km. Óvenju gott eintak. V. 580 þús. Ford Bronco II XL '88, ek. aðeins 32 þ. km. V. 1700 þús. Honda Civic Sedan '88, beinsk. ek. 55. þ. km. V. 790 þús. Saab 900 turbo 16 v., '86. Einn m/öllu. Ek. 52 þ. km., V. 995 þús. ms^mistk PREHTNA' Vakning Grein Sigurðar nefnist „Einkavæðing - hvern- ig?" en hún birtist í júlí- hefti fréttablaðs VSÍ „Af vettvangi", en einkavæð- ing var einmitt þemað á aðalfundi _ samtakanna fyrr í vor. I grein Sigurð- ar segir: „Á íslandi er nú að renna upp áratugur einkavæðingar. Aðalrök- semdin fyrir einkavæð- ingu er sú að þannig er unnt að auka framleiðni í þjóðarbúskapnum og auka ávöxtun eigin fjár í atvinnurekstri. Til þess að ná þvi marki er jafn- framt nauðsynlegt að auka samkeppni í við- komandi atvinnugrein. I samkeppnislöndum okkar er algengt að ávöxtun eiginfjár fyrir- tækja sé 15-25% á ári. Samkvæmt tölum, sem unnar eru eftir upplýs- ingum „Frjálsrar versl- unar" um 100 stærstu fyrirtækin á Islandi á árinu 1989 var hagnaður 50 þeirra stærstu i hlut- falli við eigið fé aðeins 4,2%. Þar af var arðsemi opinberu fyrirtækjanna á þeim lista aðeins 2,4%, en eigið fé þeirra er 74% af eigin fé 50 stærstu fyrirtækjanna á íslandi. Einkavæðing er nýr hugsunarháttur á Islandi og houuiu þarf að fylgja vakning til að ávaxta fé í atvinnurekstri mun bet> ur en hingað til. Til skýr- ingar má greina einka- væðingu í þrjá hluta. Beínsala Einkavæðing I er bein sala ríkisfyrirtækja í hendur einkaaðila. Hér þarf að gera skýran greinarmun á sölu fyrir- tækja, sem þegar eiga í samkeppni og hinna sem njóta einokunarstöðu. Bretar hafa selt hvort sem er símafyrirtæki, Þrjár leiðirtil einkavæð- ingar Útgjaldavandi ríkissjóðs verður aðeins leystur til frambúðar með því að færa verkefni og þjónustu frá hinu opinbera í hendur einkaaðila og fyrirtækjá þeirra. Þetta er niðurstaða Sigurðar B. Stefáns- sonar, hagfræðings, í grein, sem hann hefur ritað um einkavæðingu. flugvelli, hafnir, raf- magnsveitur eða vatns- veitur án þess að til vand- ræða hafi komið vegna ónógrar samkeppni. Fyrst hefur verið leitað leiða til að koma á sam- keppni þar sem það er inint. Síðan hefur verið komið á fót sérstökum skrifstofum sem starfa að neytendavernd á við- komandi markaði. Eigið fé 50 stærstu fyrirtækjanna á íslandi er um þessar mundir á milli 160 og 170 miDjarð- ar kr. og um 74% þessara eigna eru í eigu ríkis og sveitarfélaga eða um 120 minjarðar kr. Ljóst er að hið opinbera getur selt atvimiufyrirtæki fyrir marga tugi milh'arða króna. Miðað við reynslu Breta af sölu ríkisfyrir- tækja frá árinu 1987 má áætla að íslenska ríkið geti selt ríkisfyrirtæki fyrir 2,5-3 milh'arða kr. á hverju ári, eða sem svar- ar tíl 20 til 80 minjörðum kr. fram til ársins 2000. Með frekari eflingu inn- lends hlutabréfamarkað- ar og hugsanlegri þátt- töku erlendra fjárfesta virðist ekki óraunhæft að áætla að sala nýrra hlutabréfa geti orðið um 7-8 milh'arðar kr. árlega, en þar af væri um þriðj- ungur vegna einkavæð- ingar. Utboð Einkavæðing II felst í, að einkaðaðilum er gert kleift að sjá opinberum stofnunum fyrir þjón- ustu. Opinberar stofnan- ir hafa löngum keypt að þjónustu frá einkaaðilum án þess að það hafi verið nefnt einkavæðing. Sem dæmi um það má nefna útboð þvotta og þrifa í sjúkrahúsum, útboð Vegagerðarinnar og út- boð sorphirðu í nokkrum sveitarfélögum. Einka- væðing 13 er fólgin í því að bjóða út slíka þjónustu í meiri mæli og í miklu víðari skilningi en áður hefur verið gert hér á landi. Ríkið stendur afram undir kostnaðin- um og hefur eftírlit með árangrinum, en einkaað- ilar bera ábyrgð á rekstr- inum. Verkefni Einkavæðing III felst < í, að einkaaðilum er heimilað að takast á við verkefni, sem aðeins ríkið eða opinberir aðilar hafa séð um áður. Undir einkavæðingu III fellur td. lagaheimild, sem fyr- irtækið Spölur hf. á Akranesi hefur nýlega fengið til að kanna og taka hugsanlega að sér byggingu og rekstur jarðganga undir Hval- fjörð fyrir eigin reikning án aðstoðar hins opin- bera. Um einkavæðingu í þessum skilningi eru óþrjótandi dæmi. Eitt þeirra gætí verið útboð á hluta af almanna- tryggingum á vegum ríkisins í hendur trygg- ingafélaga, með þeim hættí verður kostnaður- inn við almannatrygg- ingakerfið eða hluta þess skýr og samanburðar- hæfur við kjör á frjálsum markaði. Eina leiðin til að komast lijá endalausri útþenslu ríkisbáknsins og svimandi skattheimtu er að færa þessa þjónustu frá rí kinu í hendur einka- fyrirtækja. Sala ríkisfyrirtækja gætí leitt til umtalsverðr- ar tekjuaukningar fyrir ríkissjóð á komandi árum en hún er þó fjarri því að leysa útgjaldavanda ríkissjóðs. Hann verður aðeins leystur tíl fram- búðar með einkavæðingu II og einkavæðingu HI, þ.e. með því að færa verkefni og þjónustu frá hinu opinbera í hendur einkaaðila og fyrirtækja þeirra." Viltu hærri vexti? Jón Jónsson keypti Einingabréf 1 fyrir 500.000 krónur þann 1. janúar sl. Hann kom við hjá okkur á mánudaginn til að athuga hversu mikla vexti hann hefði fengið á aurana sína og fékk uppgefið að Einingabréfin hans stæðu í 544-468 krónum. Hann hafði því fengið tæpar 45.000 krónur í vexti og verðbætur í þessa 6 mánuði en það sam- svarar um 18.6% ársávöxtun. Hvað fékkst þú? ¦ Gengi Einingabréfa 11 .júh'1991. 1 y Einingabréf 1 5.755 Einingabréf 2 3.090 1 Einingabréf 3 3.773 | Skammtímabréf 1,921 Sölustaðir Einingabréfa eru: Kaupþing hf., Kaupþing Norðurlands hf., Akureyri, sparisjóðimir og afgreiðslustaðir Búnaðarbanka Islands. KAUPÞING HF Löggilt verðbréfafyrirtœki Kringlunni 5, strni 689080

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.