Morgunblaðið - 17.09.1991, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 17.09.1991, Blaðsíða 22
22 MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 17. SEPTEMBER 1991 REIICNIÖRGJÖRVAR Meiríháttar verðlækkun. • 80387SX- 16 MHz kr. 19.900,- • 80387SX-20 MHz kr. 20.900,- • 80387DX-25 MHz kr. 28.900,- • 80387DX-33 MHz kr. 30.900,- ¦ Öll verð eru meö Vsk. ' Óll verð eru rniöuð viö gengi 12.09.199! ^TÆKNIVAL Skeifan 17-128 Reykjavlk - Slmi 91-681665 - Fax 91-680664 Losum fjölmiðlana úr klóiii ríkisins SMm&NORLAND NÓATÚNI4-SÍMI28300 eftir Þórð Pálsson Ríkisrekstur er á hröðu undan- haldi í kommúnistaríkjunum fyrr- verandi í Austur- og Mið-Evrópu. Hér á landi þarf ríkisstjórn Davíðs Oddssonar að kveða niður þennan draug fortíðar. Það var kaldhæðni örlaganna að Þjóðviljinn skyldi fara fram á greiðslustöðvun til að gera lokatilraun til að bjarga þessu mál- gagni íslenskra kommúnista sama dag og harðlínuöflin í Moskvu gerðu örvæntingarfulla tilraun til að reisa við miðstýrt alræðiskerfi sitt. Ann- að er athyglisvert, en það eru við- brögð útvarpsfréttarnefndar við útsendingum Stöðvar 2 á CNN. Samskipti frjá lsra manna Það sem einkennir frjálst lýðræð- isríki eru frjáls og óhindruð sam- skipti fólksins. Fólkið sjálft miðlar upplýsingum í gegnum fjölmiðla sína og ræður framleiðslu á vöru og þjónustu með verslun sín á milli. Munurinn á slíku þjóðfélagi og hinu kommúníska, sem nú er að falla, er að í hinu frjálsa eru samskipti fólks nauðungarlaus og ríkið sér um það eitt að enginn beiti annan valdi. I hinu kommúníska er ríkið á hinn bóginn allt í öllu, menn þiggja frá því starf og húsnæði, versla í búðum þess og fá opinberar fréttaskýringar í gegnum frétta- stofu ríkisins. Þessi hugmynd- um hið alvolduga ríki er síður en svo neitt nútímafyrirbæri. Hún hefti framfarir mannkyns í aldaraðir. Að því kom þó að ölfug heimspeki- stefna í Evrópu myndaðist gegn henni, en það var frjálshyggjan. Eitt lykilatriðið í stjórnarskrám Vesturlanda, sem skrifaðar eru í anda frjálshyggju, er frjáls fjölmiðl- un. Frjáls fjölmiðlun er ávallt nefnd prentfrelsi í þessum plöggum enda hafði engum dottið í hug nein ðnn- ur tegund fjölmiðlunar þegar þau voru rituð. Prentfrelsi var forsenda menningar- og vísindaframfara. Ekkert eitt yfirvald skyldi ráða hvað væri prentað, eini mælikvarð- inn á réttmæti hugmynda skyldi vera rökræða jafn rétthárra ein- staklinga. Fjölmiðlafrelsi er nútímaþjóðfélagi nauðsyn Þetta samþykkja allir þegar það er sett fram á almennan hátt. En í dægurþrasi nú á tímum gleyma þessu furðu margir. Margir sætta sig fremur við að frelsinu sé fórnað en að framfarir eigi sér stað með þeim breytingum sem þeim fylgja. Skýrasta dæmið um þetta er ljós- vakafjölmiðlunin og það ok sem á henni hvílir í okkar þjóðfélagi. Út- varp og sjónvarp hafa alltaf verið meðhöndluð á sérstakan hátt á Vesturlöndum. Á meðan önnur fjol- miðlun hefur verið frjáls hafa þess- ar tegundir fjölmiðlunar ekki verið það. Ástæðan er sennilega sú að íjósvakamiðlarnir hafa aldrei verið taldir jafn mikilvægir fréttamiðlar og blöð. í dag er þó svo komið að frelsi á ljósvakanum er orðið frjálsu þjóðfélagi jafn mikilvægt og frelsi til að prenta blöð og bæklinga. Byltingar og stríð dagsins í dag birtast beint í ljósvakamiðlunum, blöð eru ekki samkeppnisfær hvað varðar upplýsingamiðlun þó svo þau geti birt skýringar og samantektir. Fólk fær orðið meirihluta frétta í gegnum ljósvakamiðla og því er nauðsynlegt að -opna fyrir sam-- keppni erlendis frá. Ef íslenskur almenningur á að vera í stakk bú- inn til að mynda sér sjálfstæðar skoðanir á því sem er að gerast verður hann að hafa aðgang að fréttaflutningi. Það er ánægjuleg afleiðing tækniframfara, að við, lít- il þjóð sem getur ekki haldið uppi öfTugri fréttaþjónustu út um allan heim, skulum geta fylgst með er- lendum fréttastofum í stofunni heima hjá okkur. Ég fæ ekki séð nokkur rök fyrir því að útvarpsrétt- arnefnd skuli reyna að bregða fæti fyrir það. Því er stundum haldið fram að frelsi á ljósvakanum sé þröngt sérhagsmunamál þeirra sem eiga ljósvakamiðla, en það stenst ekki fremur en sú fullyrðing að prentfrelsi sé sérréttindi prent- smiðja og útgáfufyrirtækja. Menn þurfa ekki að hafa atvinnu af frels- inu til að hafa gagn af því. Það nýta sér ekki allir prentfrelsið með því að skrifa eða gefa út bækur og blöð, en allir nota það með því að lesa. Aðalávöxtur tjáningarfrelsis- ins er líka sú velmegun sem hinn vestræni heimur nýtur. Eins er það með ljósvakamiðlana, frelsi þeirra er öllum mikilvægt. Er verið að vernda tunguna? Menn hafa tínt það til að ófrelsið í ljósvakamiðlunum sé til að vernda tunguna. Þetta tel ég á misskilningi byggt. Við gerum ekki veg tung- unnar meiri með því að banna fólki að heyra önnur mál og einangra það frá umheiminum. Þvert á móti bætum við og eflum bæði tunguna og önnur verðmæti þjóðarinnar, með því að fylgjast með erlendum menningarstraumum jafnframt því sem við gætum þess að glata ekki okkar eigin menningu. Afskipti rík- isvaldsins hefta fremur en efla tunguna. Menn sækja auðvitað áhrif til útlanda. Ef markaður í menningarmálum er hins vegar óhindraður tileinka aðilar hans sér nýja strauma og fella að íslenskri þjóðmenningu. Sígilt dæmi um þetta var kanaútvarpið, sem náði þrátt fyrir lélég móttökuskilyrði miklum vinsældum meðal ungs fólks hériendis. Menningarvitarnir höfðu að sjálfsögðu horn í síðu þessa fyrirbæris og bönnuðu kana- sjónvarpið með málhreinsunarrök- um. En hvað kemur svo í ljós? Um leið og sú íhaldssama stofnun RÚV hafði ekki lengur einokun á út- varpssendingum hlustar engin á kanaútvarpið lengur. Ríkið heldur fjölmiðlum í fílabeinsturni Til þess að fjölmiðlafrelsi sé virkt verður það að endurspegla raunver- ulegar óskir fólksins. ÓU afskipti ríkisins af fjölmiðlun brengla boð neytenda. Með því að kaupa eða kaupa ekki þjónustu fjölmiðils eru neytendur að senda frá sér boð um trúverðugleik, siðferði og skemmtil- gildi hans. Þegar ríkið styrkir flokksblöðin er það á grunni sam- tryggingar vinstriflokkanna og ger- ir þeim kleift að halda uppi ótrú- verðugum flokksblöðum. Þeir sem VEL MED FARNIR VORUBILAR OG VINNUVÉLAR TIL SÖLU saSLsíS SDS í Færeyjum hefur til sölu: yy Vörubíla í úrvali frá Scania og Volvo meo öllum fylgihlutum. » Vinnuvélar frá Broyt og Caterpillar. )> Mikið úrval stærri og smærri véla og tækja svo sem loftpressur og bora og margt fleira. Hafou samband og fáou nónari upplýsingar um allt þab sem vio höfum á boostólum. Schumann Hjaltalin Þórshöfn, Færeyjum Sími: 90-298-19744 Fax: 90-298-19844
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.