Morgunblaðið - 24.10.1991, Blaðsíða 27

Morgunblaðið - 24.10.1991, Blaðsíða 27
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 24. OKTOBER 1991 27 EFNAHAGSSVÆÐ Frá stjórnarfundi Stéttarsambands bænda þar sem fjallað var um samninginn um Evrópska efnahagssvæð- ið. Talið frá vinstri eru: Ari Teitsson, Birkir Friðbertsson, Rögnvaldur Ólafsson, Guðmundur Jónsson, Hákon Sigurgrímsson framkvæmdastjóri Stéttarsambandsins, Haukur Halldórsson, Emil Sigurjónsson, Guðmundur Stefánsson og Þórólfur Sveinsson. EES-samningurinn: Ymislegt virðist hafa færst til betri vegar varðandi landbúnaðinn - segir Haukur Halldórsson, formað- ur Stéttarsambands bænda „VIÐ skulum vona að það sé tilefni til að gleðjast yfir þess- um samningi, en mér sýnist að ýmislegt hafi færst til betri vegar varðandi landbúnaðinn en útlit var fyrir á tímabili. Það eru þó ennþá of mörg ef í þessu, og þörf á að fara betur ofan í þetta," sagði Haukur Halldórsson, formaður Stéttar-* sambands bænda, um samning- inn um Evrópska efnahags- svæðið. Að sögn Hauks var farið laus- lega yfir ákveðna þætti EES- samningsins • á fundi stjórnar EES-samningurinn: Minni breyting en við áttum von á - segir formaður Sambands garðyrkjubænda SAMNINGURINN um Evrópskt efnahagssvæði mun hafa óveru- legar breytingar í för með sér frá því sem verið hefur undanf- arin ár varðandi innflutning á grænmeti, að sögn Kjartans Olafssonar, formanns Sam- bands garðyrkjubænda. Sam- kvæmt samningnum verður lok- að fyrir allan innflutning græn- Samningar um EES: Til álita að takmarka yfirdrátt ríkissjóðs í Seðlabankanum - segir Friðrik Sophusson, fjármálaráðherra FRIÐRIK Sophusson, fjármála- ráðherra, telur að aðild íslands að evrópska efnahagssvæðinu geri miklar kröfur til ríkisfjár- mála. Til álita komi að takmarka yfirdráttarheimildir ríkissjóðs í Seðlabanka til að skapa nauðsyn- legt aðhald að útgjaldaákvörðun- um stjórnvalda og um leið for- sendur fyrir jafnvægi í þjóðarbú- skapnum. Þetta kom fram í ræðu fjármála- ráðherra á Alþingi á þriðjudag, þegar hann mælti fyrir frumvarpi til fjárlaga fyrir árið 1992. Friðrik sagði, að með þeim samningum, trútvegsráðherra: niklu varútvegs að stórum aðalatriðum í markmiðum íslendinga í þessum viðræðum hafi verið náð í höfn." „Þá hefur verið samið þarna um takmarkaðar gagnkvæmar veiði- heimijdir, sem ríkir veruleg óvissa um. Á síðastliðnu vori var talað um að það þyrfti að fara í rannsóknir á langhala, meðal annars í þeim til- gangi að geta samið um veiðiheimild- ir á honum. Við höfum ekki upplýs- ingar um þennan stofn og við vitum ekki hvar hann er veiðanlegur. Þess- ari undirbúningsvinnu sýnist mér að hafi enn ekki verið hrundið af stað, sem er auðvitað bagalegt," sagði Halldór. sem tekist hefðu milli íslands og annarra aðildarríkja EFTA annars vegar og Evrópubandalagsins hins vegar hefði verið stigið mikilvægt ' skref til hagsbóta fyrir atvinnulífið. Samþykki Alþingi þessa samninga . fengju íslensk fyrirtæki mikil sókn- árfæri inn á erlenda markaði. Samningarnir gætu þannig orðið til þess að rjúfa þá kyrrstöðu, sem hér hefði ríkt um langt árabil. Það skipti því miklu að íslendingum tækist að nýta þá möguleika, sem samningarnir um evrópska efna- hagssvæðið byðu. • Þá sagði Friðrik: „Athuganir, sem hér hafa verið gerðar á áhrifum aðildar íslands að evrópska efna- hagssvæðinu benda til þess að þau geti verið umtalsverð, bæði í formi aukins hagvaxtar og minni verð- bólgu. Jafnframt felst í samningun- um áskorun um að við tökum til hendinni heima fyrir. Við þurfum að laga atvinnulíf okkar að breytt- um aðstæðum. Við þessar aðstæður eru miklar kröfur gerðar til ríkis- fjármálanna. Þar skiptir ekki síst máli að stefnan í ríkisfjármálum sé trúverðug og í samræmi við stefn- una í gengis- og peningamálum. • Skattkerfið þarf að vera sveigjan- legt til þess að stuðla að meiri stöð- ugleikaí efnahagslífinu. Jafnframt þarf að ná betri tökum á útgjalda- hliðinni og hverfa frá varanlegum hallarekstri. Hér hlýtur að koma til álita að takmarka yfirdráttarheim- ildir ríkissjóðs í Seðlabanka, líkt og tíðkast víða í Evrópu. Með því gæti skapast nauðsynlegt aðhald að út- gjaldaákvörðunum stjórnvalda og um leið forsendur fyrir jafnvægi í þjóðarbúskapnum." metis frá 15. mars til 1. nóvemb- er, eða á því tímabili sem inn- lend framleiðsla fullnægir eftir- spurn. Leyfður verður innflutn- ingur á fimm blómategundum á tímabilinu frá 1. desember til 30. apríl, en þar er um að ræða nellikur og fjórar aðrar tegund- ir blóma sem að sögn Kjartans. ef lítil framleiðsla og sala á hér á landi. Kjartan sagði að gagnvart garð- yrkjunni í heild sinni væri samn- ingurinn því ekki eins erfiður og hann hefði í fyrstu litið út fyrir að vera. „Þetta er minni breyting en við áttum von á, en það verður þó að líta á það sem staðreynd, þæði varðandi þennan samning og önn- ur mál er varða verð garðyrkjuaf- urða, að stjórnvöld verða að fara að skapa þessari atvinnugrein hlið- stæð skilyrði og eru í Evrópu, þannig að við getum undirbúið okkur enn frekar undir samkeppni og verðsamanburð, þó ekki verði um óheftan innflutning að ræða," sagði hann. Kjartan sagði að í þessu sam- bandi vildu garðyrkjubændur fá endurgreiddan uppsafnaðan sölu- skatt í fjárfestingum garðyrkjunn- ar, ódýrari raforku til lýsingar, og niðurfellingu tolla og aðflutnings- gjalda á rekstrarvörum til greinar- innar. Þá óskuðu þeir jafnframt eftir breytingu á lánareglum til samræmis við það sem væri á Evrópumarkaðnum, en þar væri lánað til mun lengri tíma, auk þess sem lánshratfall væri mun hærra. „Þær greinar sem fram- leiða neysluvörur, garðyrkjan og landbúnaður almennt, eru auðvit- að stór liður í framfærslu fjöl- skyldunnar, og ég vil meina að það verði þrýstingur á að innflutn- ingur verði gefinn frjáls ef verð- munurinn er of mikill. Ef þessum atvinnugreinum er hins vegar gef- inn kostur á að hagræða og fá sömu rekstrarskilyrði og eru í Evrópu, þá verða þessar vörur ódýrari og þá kemur það auðvitað heimilunum til góða," sagði hann. Stéttarsambands bænda í gær, og sagði hann að svo virtist sem ýmsir hlutir hefðu færst til betri vegar fyrir bændur og vera í meira samræmi við búvörusamninginn sem gerður var í vor heldur en litið hafi út fyrir áður. Varðandi mjólkurframleiðsluna hefði á tíma- bili litið út fyrir að búvörusamn- ingnum yrði raskað mjög með inn- flutningi, en svo virtist sem margt hefði verið fært til betri vegar varðandi ákveðna hluti í því sam- bandi, sem boðaðir voru áður og ekki voru í samræmi við búvöru- samninginn. Hann sagði að sér sýndust þó ennþá vera inni ákvæði um heimild til fríverslunar með jurtasmjörlíki sem hefði dýrafitu á bilinu 10-15%, en hvað það þýddi gæti hann ekki svarað á þessari stundu. Varðandi innflutning á blómum og öðrum tegundum garðyrkjunn- ar sagði Haukur að samningurinn tæki miklu meira mið af aðstæðum hér varðandi dagsetningar, og sér virtist tilboð íslands nú vera miklu nær því sem aðrar þjóðir hefðu lagt fram hver fyrir sig og tekið mið af sínum aðstæðum. „Síðan eru það þeir fyrirvarar sem við höfum haft verúlegar áhyggjur af varðandi kaup er- lendra aðila á landi. Utanríkisráð- herra talar um að treysta lagaá- kvæði um forkaupsrétt sveitarfé- laga og ríkis, og vissulega er það heimilt. Forkaupsréttur byggist hins vegar á því að ganga inn í kauptilboð, og spurningin er hvers sveitarfélög eru megn í þessu sam- bandi. Ef reglur og lög verða ekki skýrari um þennan forkaupsrétt og hvernig hann verður fjármagn- aður, þá teljum við að þarna sé hætta á ferðum sem við getum ekki lokað augunum fyrir. Nú er ég ekki að tala sem bóndi, heldur miklu frekar sem íslenskur ríkis- borgari, og ég vil ekki sjá náttúru- perlur í eigu erlendra aðila þar sem einfaldlega yrði sagt að öll umferð væri bönnuð," sagði Haukur. FÍI telur að fella þurfi aðstöðugjöld niður: Engar hugmyndir um hvað kæmi í stað aðstöðugjalds - segir fprmaður Sambands íslenskra sveitarfélaga „ÞAÐ er nýbúið að endurskoða lög um tekjustofna sveitarfélaga og ég legg áherslu á nauðsyn þess að slíkum reglum sé ekki umbylt á fárra ára fresti. Atvinnurekendur hafa oft.haft á orði að fella eigi aðstöðugjald niður og tryggja sveitarfélögum aðra tekjustofna í stað- inn, en engar hugmyndir hafa komið fram um hvernig eigi að tryggja slíkt. Við viljum alls ekki að tekjur verði í staðinn sóttar í vasa ein- staklinga í sveitarfélögunum," sagði Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson, for- maður stjórnar Sambands íslenskra sveitarfélaga, í samtali við Morg- unblaðið. í Morgunblaðinu í gær var haft etir Olafi Davíðssyni, framkvæmda- stjóra Félags íslenskra iðnrekenda, að 1% aðstöðugjald af heildartekj- um fyrirtækja væri séríslenskur skattur, sem atvinnulíf í öðrum löndum þyrfti ekki að bera. Ólafur sagðist telja að í kjölfar samnings um evrópskt efnahagssvæði hlyti að fylgja að aðstöðugjald yrði fellt niður. Vilhjálmur sagði að 1. janúar 1990 hefðu endurskoðuð lög um tekjustofna sveitarfélaga tekið »gildi. I desember í fyrra hefðu kom- ið fram óskir um að tekjustofnar sveitarfélaga yrðu endurskoðaðir, með tilliti til skattlagningar á at- vinnulífið. „Þá var sett á laggirnar nefnd og í henni sitja fulltrúar frá Sambandi sveitarfélaga, fjármála- ráðuneyti og félagsmálaráðuneytí," sagði Vilhjálmur. „Það liggur engin niðurstaða fyrir í þessu máli og svo verður væntanlega ekki á næst- unni. Samband sveitarfélaga hefur lagt áherslu á~ að reynsla fáist á þessi nýju tekjustofnalög, áður en farið er að krukka í þau á nýjan leik. Þó féllst stjórnin á að skipa fulltrúa í nefndina, til að leita lausna á þessu. Atvinnurekendur hafa hins vegar lýst því yfir að þeir vilji aðstöðugjaldið burt, en tryggja ei&' sveitarfélögunum tekjustofna á móti. Þar hafa þeir hins vegar ekki getað bent á lausn- ir. Þá vil ég líka benda á, að vinnu- veitendur reikna félagsgjöld, til dæmis í VSÍ, út frá aðstöðugjalds- stofni." Vilhjálmur sagði, að ef sveitarfé- lögum yrði tryggður tekjustofn í stað aðstöðugjalds, þá hlyti hann að tengjast atvinnulífinu áfram. Ekki kæmi til mála að íþyngja ein- staklingum með auknum álögum. Samkvæmt álagningu skatta fyr- ir síðasta ár voru heildartekjur sveitarfélaga vegna aðstöðugjalds rúmir fimm milljarðar króna.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.