Morgunblaðið - 29.10.1991, Blaðsíða 46

Morgunblaðið - 29.10.1991, Blaðsíða 46
46 MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 29; OKTOBER 1991 t Ástkær eiginmaður minn, BERGUR ÞÓRMUNDSSON mjólkurfræðingur, Austurvegi 51, Selfossi, lést í Sjúkrahúsi Suðurlands sunnudaginn 27. október. Auður Sigurjónsdóttir. Minning: t Elskulegur faðir okkar, tengdafaðir, afi og langafi, GUÐNI ÞORVALDSSON fiskmatsmaður, Faxabraut 71, Keflavík, andaðist þann 26. október sl. Ingibjörg Guðnadóttir, Sverrir Jóhannsson, Andrea Guðnadóttir, Kristján Jóhann Agnarsson, bamaböm og bamabarnabörn. t Astkær móðursystir og fósturmóðir okkar, GUÐNÝ ÞORKELSDÓTTIR, * áður Blönduhlíð 3, andaðist á öldrunardeild Borgarspítalans aðfaranótt 28. október. Hallveig Halldórsdóttir, Sigurþór Þorgrímsson, Guðríður Axelsdóttir. t Móðir mín og systir okkar, GUÐRÚN GUÐMUNDSDÓTTIR Oddgen, lowa, Bandaríkjunum, andaðist 22. október. Jarðarförin hefur farið fram. Fyrir hönd aðstandenda, Jóhann Gunnar Gíslason og systkini hinnar látnu. t Ástkær eiginmaður minn, faðir okkar, tengdafaðir og afi, KARL HANS BJÖRNSSON, lést á heimili sínu mánudaginn 28. október. Hulda Bjamadóttir, Ásta Karlsdóttir, Þórður Örn Guðmundsson, Emil B. Karlsson, Hallveig Thordarson, Harpa Karlsdóttir, Lárus Róbertsson, Björn Karlsson, Halla Óladóttir, Sofffa Karlsdóttir Gunnar J. Árnason og barnabörn. t Eiginmaður minn, faðir okkar, tengdafaðir og afi KRISTMUNDUR GUNNARSSON, Víkurbraut 10, Vík í Mýrdal, lést á heimili sínu 27. október. Fyrir hönd aðstandenda, Hrefna Hákonardóttir. t Eiginmaður minn, faðir, tengdafaðir og afi, KONRÁÐ GUÐMUNDSSON, Norðurbrún 1, er látinn. Þuríður Baldvinsdóttir, Ingibjörg Steina GuðmundsdóttiiQísli Tryggvason, Hraf nhildur Konráðsdóttir, Karl Valgeir Jónsson, Sólrún Konráðsdóttir, Snorri S. Konráðsson, Soffía H. Bjarnleifsdóttir, Bryndís Konráðsdóttir, Kristján Ágústsson, Guðmundur G. Konráðsson, Elfn Sigríður Bragadóttir og barnabörn. t Bróðir minn. MAGNÚS GUÐMUNDSSON, Leifsgötu 21, lést í Landspítalanum 8. október. Jarðarförin hefur farið fram í kyrrþey að ósk hins látna. Fyrir hönd systkinanna og annarra vandamanna, Vilhjálmur Guðmundsson. Hjáhnar Vilhjáhnsson fv. ráðuneytisstjóri Fæddur 16. júlí 1904 Dáinn 19. október 1991 Í dag er til moldar borinn Hjálm- ar Vilhjálmsson, fyrrverandi ráðu- neytisstjóri í félagsmálaráðuneyt- inu. Hjálmar var Austfirðingur, fæddur að Hánefsstöðum við Seyð- isfjörð. Hánefsstaðir eiga sér merki- lega sögu. Þar, eða nánar tiltekið á Hánefsstaðaeyrum, voru fyrstu föstu verslanirnar á Seyðisfirði á árunum 1792-1805. Foreldrar Hjálmars voru Vil- hjálmur, bóndi á Hánefsstöðum Arnason, bónda að Hofí í Mjóafirði Vilhjálmssonar, og kona hans Björg Sigurðardóttir, bónda á Hánefs- stöðum Stefánssonar. Vilhjálmur faðir Hjálmars andaðist á árinu 1941, en Björg móðir hans lést háöldruð, eða nærri 95 ára, árið 1965, en þá hafði hún um langt árabil verið í heimili hjá Hjálmari og Sigrúnu konu hans. Hjálmar tók stúdentspróf frá Menntaskólanum í Reykjavík vorið 1925 með hárri 1. einkunn, enda var hann mjög góður námsmaður almennt og frábær stærðfræðingur. Á skólaárum sínum las Hjálmar mikið utan skóla. Embættisprófi í lögfræði lauk Hjálmar vorið 1929 eftir aðeins fjögurra ára nám og það með hárri einkunn. Ég held að ég fari rétt með, að fyrir þann tíma hafi aðeins þrír menn lokið embætt- isprófi í lögum með hærri einkunn en Hjálmar hlaut. Á menntaskóla- og háskólaárum sínum dvaldi Hjálmar á sumrum heima á Hánefsstöðum hjá foreldr- um sínum og systkinum. Hann átti fjóra bræður og var þeirra yngstur. Þeir eru nú allir látnir, svo og syst- ur hans tvær, sem voru báðar yngri en hann. Öll voru þau systkin mikið mann- kosta- og dugnaðarfólk. Hánefs- staðaheimilið var á uppvaxtarárum Hjálmars bæði stórt og glæsilegt, og voru þar fleiri tugir manna í heimili þegar flest var, einkum á sumrum. Hjálmar rnufi aðallega hafa sinnt landbúnaðarstörfum þegar hann var heima á Hánefsstöðum í leyfum sínum á skólaárunum, enda þótt hann hafi einnig farið á sjó, og heyrt hef ég að hann hafi innan við 10 ára aldur verið farinn að beita línu. Þegar Hjálmar kqm heim til Seyðisfjarðar að loknu námi, gerð- ist hann fyrst fulltrúi hjá sýslu- manninum í Norður-Múlasýslu og bæjarfógetanum á Seyðisfirði, en gerðist bæjarstjóri á Seyðisfirði 1. janúar 1930 og gegndi því starfi þar til hann var skipaður sýslumað- ur í Rangárvallasýslu 15. maí 1936. Meðan hann var þar bjó hann í Gunnarsholti og rak þar myndarieg- an búskap. Hann var skipaður sýslumaður í Norður-Múlasýslu og bæjarfógeti á Seyðisfirði frá 1. júlí 1937 og jafnframt bæjarstjóri á Seyðisfirði frá 1. mars 1938 til 15. júní 1939. Lausn frá sýslumanns- og bæjar- fógetaembættunum fékk Hjálmar 31. janúar 1953 og var síðan ráðinn skrifstofustjóri í félagsmálaráðu- neytinu 1. febrúar sama ár. Hann var skipaður ráðuneytisstjóri í því ráðuneyti frá 1. janúar 1970 og gegndi því embætti þar til hann, að eigin ósk, fékk lausn frá því 1. júli 1973. I þau rúmu 20 ár, sem Hjálmar veitti félagsmálaráðuneytinu for- stöðu, hlóðust á hann hin margvís- legustu störf, einkum þó á sviði lagasmíða, enda var þar réttur maður á réttum stað. Hann var frá- bær júristi — vandvirkur og gagn- rýninn. Hann var formaður í fjöl- mörgum nefndum, sem unnu að setningu eða endurskoðun löggjafar á sviði almannatrygginga, sveitar- stjórnarmálefna, húsnæðismála, or- lofs, vinnumála o.m.fl. Hjálmar var kjörinn í stjórn At- vinnuleysistryggingasjóðs 1956, er hann var stofnaður með lögum nr. 29/1956 um atvinnuleysistrygging- ar, og jafnframt skipaður stjórnar- formaður. Því embætti gegndi hann til áramóta 1978-1979. Auk þess gegndi Hjálmar formennsku í stjórn Islenskrar endurtryggingar um langt árabil. En það hefur ekki aðeins verið á sviði stjórnsýslu og lagasmíða, sem Hjálmar hefur lagt hönd á plóginn svo um hefur munað. Styrktar- og líknarmál áttu alla tíð mikinn hljóm- grunn í huga hans og hjarta. Hann var m.a. formaður Styrktarfélags vangefinna frá stofnun þess 23. mars 1953 fram á árið 1975. Þar, sem víðar, vann hann ómetanlegt brautryðjendastarf, sem þessi ágætu og þörfu samtök munu lengi að búa. Þegar litið er yfir þann farna veg, sem Hjálmar hefur gengið, má ekki gleymast, að hann átti önnur og fleiri áhugamál en getið hefur verið hér að framan. Hann hafði alla tíð mikið yndi af að spila brids og tefla skák og hefur þá snilli hans sem . stærðfræðings áreiðanlega komið honum að góðum notum. Hann hafði líka gaman af að renna fyrir lax. Loks má geta þess að hann kynntist golfíþrótt- inní, er hann var á miðjum aldri og tók við hana miklu ástfóstri. Hjálmari létu öll ritstörf sérstak- lega vel, en hann gat ekki, meðan hann var starfandi embættismaður, sinnt þeim sem skyldi. Þó Hggja eftir hann, auk fjölmargra greina og ritgerða í tímaritum, Manntals- þing í Afmælisriti Ólafs Lárusson- ar, prófessors 1955, Seyðfirskir hernámsþættir, sem fluttir voru í Ríkisútvarpinu, svo og Bændatal og húsfeðra í Seyðisfjarðarhreppi o.m.fl. Kórónan í lífi Hjálmars var eigin- kona hans, Sigrún Helgadóttir frá Fossi á Síðu, sem hann kvæntist 12. apríl 1930 og reynst hefur hon- um alla tíð traustur og umhyggju- samur lífsförunautur. Sigrún missti föður sinn mjög ung. Gyðríður móðir hennar vár systir Elínar konu héraðshöfðingjans á Kirkjubæjar- klaustri, Lárusar Helgasonar al- þingismanns, og tóku þau Sigrúnu í fóstur og var það mikil gæfa fyr- ir þau öll. Hjálmar og Sigrún eignuðust fjögur börn, sem öll eru á lífi. Þau eru Björg, gift Reimari Charles- syni, Helgi arkitekt, kvæntur Maríu A. Hreinsdóttur, Vilhjálmur arki- tekt, kvæntur Borghildi Óskars- dóttur og Lárus, sem er yngstur þeirra systkina. Barnabörnin eru sjö. Nú eru liðin tæp 44 ár síðan undirritaður réðist til starfa í fé- lagsmálaráðuneytinu. Starfslið ráðuneytisins var ekki fjölmennt í þá daga, en þar ríkti góður andi og gott samband var milli starfs- fólks og húsbóndans, Jónasar Guð- mundssonar, sem ráðinn var fyrsti skrifstofustjóri félagsmálaráðu- neytisins í september 1946. Jónas lét af starfi skv. eigin ósk í janúar- lok 1953 og gerðist framkvæmda- stjóri Bjargráðasjóðs. Hann hafði reynst starfsfólki ráðuneytisins góður húsbóndi og hollráður leið- beinandi. Eins og áður segir var Hjálmar Vilhjálmsson ráðinn skrif- stofustjóri í félagsmálaráðuneytinu 1. febrúar 1953 og er skemmst frá þvf" að segja, að hann reyndist frá fyrsta starfsdegi til hins síðasta hinn ákjósanlegasti húsbóndi og samstarfsmaður. Á árunum áður sagði ég í afmæl- iskveðju til Hjálmars, að þau um- mæli Snorra Sturlusonar í Heims- kringlu um samskipti Erlings Skjálgssonar á Jaðri og hjúa hans: „Öllum kom hann til nokkurs þroska," mætti svo sannarlega yfir- færa á Hjálmar og veit ég að ég tala þar ekki aðeins fyrir sjálfan mig, heldur einnig fyrir alla þá sem áttu því láni að fagna að starfa undir handleiðslu hans í skemmri eða lengri tíma. Traustari og sam- viskusamari embættismaður en Hjálmar var og er vandfundinn og kom þar til fleira en frábærár gáfur hans og^góð menntun. Hann var alla tíð maður hinna fornu dyggða, vandur að virðingu sinni, samvisku- samur og réttsýnn. Síðustu æviár Hjálmars voru honum á margan hátt erfið. Þverr- andi þrek og heilsa, sem hann átti erfitt með að sætta sig við. Hann var mikill göngumaður, en einnig sú heilsubót og sú gleði sem göngu- ferðunum fylgdu voru frá honum teknar síðustu árin. Fyrir um fimm árum síðan gekkst hann undir upp- skurð, sem einhvern veginn mis- heppnaðist, þannig að frá þeim tíma bar hann aldrei sitt barr hvað heils- una snerti. Síðari árin varð Hjálmar að styðjast við göngugrind, þannig að hann gat ekkert farið nema út á svalirnar á íbúð þeirra hjóna en það gerði hann reglulega dag hvern allt til hins síðasta. Eiginkona Hjálmars, Sigrún, lifir mann sinn í hárri elli. Hjúskapur þeirra Hjálmars var einstakur og farsæll. Ég held að ég hafi aldrei þekkt samrýmdari hjón. Fáa menn stend'ég í meiri þakk- arskuld við en vin minn Hjálmar Vilhjálmsson. Hann var sá besti lærifaðir, sem ég hefi átt um ævina. Með Hjálmari er genginn óvenju- lega heilsteyptur mannkostamaður. Honum er þökkuð löng og góð sam- ferð. Við María sendum eftirlifandi eingkonu Hjálmars, Sigrúnu, og fjölskyldu hennar, okkar innileg- ustu samúðarkveðjur. Hallgrímur Dalberg Mér er nær að halda að það sé almennt meðal starfsmanna í Stjórn- arráði íslands, að þeir fyllist kvíða við hverjar alþingiskosningar vegna þess að svo fer iðulega, að ný stjórn tekur við og nýir ráðherrar verða yfírmenn í stað hinna gömlu. Þetta á einkum við, ef starfsmenn hafa komist í mjúkinn hjá seinasta yfír- boðara sínum, en slíkt tekst mönnum misvel. Reyndar tókst mér sjálfum aldrei meðan ég vann í Stjórnarráð- inu að vera í náðinni enda sóttist ég ekki eftir því. Miklu minna mál var að fá yfir sig nýjan ráðuneytis- stjóra. Þó var það með nokkrum kvíða, að ég heilsaði Hjálmari Vilhjálms- syni 1. febrúar 1953 sem nýráðnum ráðuneytisstjóra í félagsmálaráðu- neytinu. Hann hafði verið sýslumað- ur austur á fjörðum og var þar að auki sagður stækur framsóknarmað- ur. Reyndar hafði ég ekkert verið betur settur þótt við fyrri yfirmaður minn og ég værum flokksbræður, en gat þá ekki hugsað mér neitt hvimleiðara en forhertan framsókn- armann. Mér hlýnaði strax um hjartaræt- urnar, er ég hafði heilsað Hjálmari Vilhjálmssyní. Handtakið, fasið og yfirbragðið gáfu strax til kynna að þar færi velviljaður maður. Gríma hins virðulega embætismanns féll þó sjaldan af honum. Samviskusemi hans var af gamla skólanum pg fannst mér hún stundum vera allt að því um of. Spaugsemi hans var sérstök. Aðrir munu rekja æviferil Hjálm-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.