Morgunblaðið - 23.11.1991, Blaðsíða 3

MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 23. NÓVEMBER 1991
B 3
að lesa ljóðrænan texta, og slíkir tónar eru
oft áberandi í þeim bókum sem mér líka best.”
Það hefur verið í fréttum að útgefendur
erlendis hafi sýnt áhuga á að gefa Fyrirgefn-
ingu syndanna út, og Ólafur Jóhann segir
það rétt vera, og líklegast komi hún út seint
á næsta ári bæði { Bandaríkjunum og á
Norðurlöndum, og útgefendur í einhveijum
Evrópulöndum hafa einnig spurst fyrir og
sýnt áhuga. Ólafur segir þó að ekkert liggi á
í þessum efnum, aðalatriðið sé að vel verði
að öllu staðið og vandað til verka. En má
ekki búast við að pressan á hann aukist ef
bækur hans fara að koma út á ensku og
öðrum stórum tungumálum?
„Það getur vel farið svo. Það getur orðið
erfíðara að sameina þessa tvo þætti, skriftirn-
ar og skrifstofustarfið. Í „brauðstritinu” hafa
hlaðist á mig verkefni upp á síðkastið, en ég
verð bara að sjá til. Ég ætla ekkert að hætta
að skrifa, það gerist ekki. Það verður frekar
meira en minna. Hinsvegar líkar mér mjög
vel að geta verið í öðru með skriftunum, ég
held það skipti máli að hafa aðföng og geta
safnað í sarpinn. Ég hefði til dæmis aldrei
skrifað þessa bók ef ég hefði ekki verið það
sem ég er, verið í New York, og þekkt hvað
það er að vera íslendingur í útlöndum, og
þekkt ýmsar þær tilfinningar sem menn bera
til lands, þjóðar og til rótanna.”
VILALLTAF GERA BETUR
— Þú vilt þekkja það sem þú skrifar um;
þú byggir á reynslu, lesinni og upplifaðri?
„Ég er enginn „súper-realisti”, en ef maður
er ekki öruggur um það sem maður er að
skrifa, ef maður þekkir ekki sögusviðið eða
tilfinningarnar að einhverju leyti, þá getur
maður ekki sett sig inn í karakterinn. Ég er
á þeirri skoðun og það er regla númer eitt
að maður má ekki fyrirlíta nokkra persónu
sem maður býr til. Maður verður að setja
eitthvað af sjálfum sér í hana, hvort sem það
er gott eða vont. En ég myndi til dæmis aldr-
ei skrifa bók sem gerist í Portúgal, nema ég
væri búinn að vera þar. Ef höfundurinn þekk-
ir ekki til þá er tónninn falskur og lesandinn
hættir að treysta heilindum hans.”
— Þú ségir að alltaf séu að bætast við
verkefni í brauðstritinu og það bætist líka
við skriftirnar, hvernig hefur gengið að sam-
ræma þetta tvennt?
„Það hefur alveg gengið hingað til. Ég
gæti þó trúað að ég fari að losa mig við eitt-
hvað: ég ætla allavega ekki að taka meira
að mér. Það kemur náttúrlega í Ijós með
næstu bók hvernig það gengur. Anna kona
mín er bæði þolinmóð og umburðarlynd og
það veitir ekki af, því ég er alltaf að vinna.
Ég fer aldrei í frí, en fyrir mitt leyti er það
í lagi því mér leiðist yfirleitt að sitja aðgerðar-
iaus. Það er ekkert eins gott og að vera að
skrifa eitthvað sem maður er ánægður með;
þá finnst mér ég vera að gera eitthvað af
viti og það er lúxus.”
— Hvað með framhaldið, ertu farinn að
huga að nýrri bók?
„Já, það er aðeins byijað að krauma. Mér
þykir líklegt að það verði eitthvað fyrr en
seinna, því ég er aldrei ánægður nema ég sé
að vinna að einhveiju. Ég býst við að það sé
sálarstríð framundan meðan ég er að koma
mér niður á efni og aðdraganda. Sá tími er
verstur þegar það er ekki komið. Það er líka
erfitt að fylgja eftir bók sem maður er sjálfur
ánægður með, þá finnur maður fyrir andlegri
prpgsu. Ég vil alltaf gera betur en ég hef gert
áður.”
í SKAMMDEGINU
/ y* /
MYKT OG ROMANTIK
Kammermúsíkklúbburinn verður með tónleika í Bústaðakirkju á morgunn,
sunnudag, og hefjast þeir klukkan 20.30. Á tónleikunum koma fram sjö hljóð-
færaleikarar; Sigrún Eðvaldsdóttir, fiðluleikari, Zbigniev Dubik, fiðluleikari,
Helga Þórarinsdóttir, víóluleikari, Guðmundur Kristmundsson, víóluleikari,
Nora Kornblueh, sellóleikari, Oskar Ingólfsson, klarinettuleikari, og Snorri-
Sigfús Birgisson, píanónleikari.
♦ ♦
Oll verkin á tónleikunum eru eftir
Mozart og eru þeir framlag
Kammermúsíkklúbbsins til Moz-
art-ársins. Fyrsta verkið sem leikið verð-
ur er dúó fyrir fiðlu og víólu. Dúóið er
í B-dúr K 424 og var samið í
Salzburg árið 1783. „Þetta dúó
er mjög mikið spilað og þykir
eitt af meistaraverkum Moz-
arts,” segir Helga Þórarins-
dóttir, sem leikur dúóið, ásamt
Sigrúnu Eðvaldsdóttur.„Þetta
er mjög vinsælt dúó sem flest-
ir þekkja,” bætir Helga við.
Næsta verk á efnisskránni
er sónata fyrir fiðlu og píanó
í e-moll K 304, samin í París
árið 1778. „Sónatan er ein af
fyrri verkum Mozarts,” segir
Sigrún. „Hún er ekki eins flók-
in og seinni sónötur hans, en
hún er ákaflega falleg og það
er mjög gaman að spila hana.
Á eftir sónötunni leikum við
svo Kegelstadt-tríóið, sem er í
g-moll K 516. Það er samið í
Vín árið 1790.”
„Þetta er ofsalega fallegt
verk og mjög sérstakt,” segir
Helga. „Það er fyrir víólu,
klarinett og píanó. Víóla og
klarinett blandast mjög vel
saman og það er klarinettið
sem er leiðandi hljóðfæri í tríó-
inu.
Það hefur verið sérlega
gaman að æfa þetta verk,”
bætir Helga glettin við, „vegna
þess að ég, Óskar og Snorri
æfðum þetta saman þegar við
vorum 15-16 ára og lékum
þetta á.mjög prívat tónleikum
í Keflavík. Við vorum þá öll í Tónlistar-
skólanum hér í Reykjavík og okkur
fannst við alveg geta þetta. En mikið
þætti mér gaman að eiga upptöku af því
í dag.”
Síðasta verkið á efnisskránni er víóluk-
vintett, það er að segja strengjakvartett,
auk einnar víólu. Kvintettinn er í g-moll
K 516 og er saminn í Vín árið 1790.
„Mozart virðist hafa þótt fimm radda
strengjaverk auðveldari en fjögurra
radda,” segir Helga, „og ekki að ástæðu-
lausu, því það býður upp á nýja mögu-
leika og gerir verkið allt miklu fyllra.”
„Það er enginn hamagangur í þessu
verki,” segir Sigrún. „Það ótrúlega fal-
legt og fremur angurvært, allt svo ljúft.”
Sigrún hefur ekki tekið þátt í kammer-
tónleikum hér á íslandi í fimm ár, þótt
kammertónlistin sé henni ekki fjarri. Hún
lék meðal annars með Miami-strengja-
kvartettinum í tvö ár. „Nei,” segir hún,
„það eru í rauninni fímm ár síðan ég hef
leikið á kammertónleikum hér, eða ekki
síðan ég var í skóla. En þetta hefur ver-
ið æðislega gaman. Snorri Sigfús lék til
dæmis undir hjá mér, þegar ég útskrifað-
ist héðan og við höfum ekki leikið saman
síðan. Það hefur verið alveg sérstakt að
æfa með þessum hóp. Við erum hérna
niðri í miðbæ og stemmningin er ólýsan-
leg, við æfum fallega kammertónlist í
gömlu húsi og utan við gluggann er snjór
og skammdegi. Það er eitthvað svo sjar-
merandi og rómantískt við þetta allt og
þrátt fyrir árstíðina fínnst mér allt svo
bjart.
Svo er svo skemmtilegt að æfa aftur
með íslendingum. Það er svo þægilegt
að tala sama tungumálið. Við náum mjög
vel saman, ekki bara í hljóðfæraleiknum,
heldur líka utan við hann, þannig að við
eigum skemmtilegar stundir saman. Svo
eru þau svo afslöppuð.
Ég held að fólk sé meira stressað á
æfingum úti. Það má kannski segja að
þar sé harðari atvinnumennska í gangi,
en hún getur líka verið til lýta. Þar renn-
ur fólk ekki eins mikið saman og hér,
vegna þess að það er svo mikil sam-
keppni á milli hljóðfæraleikaranna. Allir
vilja láta taka eftir sér og sínu hljóð-
færi. Hér er engin samkeppni innbyrðis
hjá okkur sem höfum verið að æfa fyrir
þessa tónleika, heldur er megin áherslan
lögð á samleikinn. Það skilar sér alltaf
á endanum.” ssv-
Morgunbladið/Sverrir
Zbigniev Dubik, Snorri Sigfús Birgisson, Óskar Ingólfsson, Sigrún Eðvaldsdóttir, Guðmund-
ur Kristmundsson, Nora Kornblueh og Helga Þórarinsdóttir.
KAMMERMUSIKKLUBBURINN MEÐ TONLEIKA
í BÚSTAÐAKIRKJU
Kristinn hefur náð ótxúlegum árangri
- SEGIR GUÐNÝ GUÐMUNDSDÓTTIR
g kynntist Kristni um páskana
í fyrra. Hann hringdi í mig
og sagði að hann hefði heim-
asmiðaða fiðlu sem hann langaði til
að sýna mér. Hann kom til mín og
ég varð mjög hrifín af þeirri fiðlu
sem hann sýndi mér og hef ég verið
í sambandi við hann síðan. I haust
hef ég farið víða og hluti tónleika
minna hefur verið tileinkaður fíðlun-
um hans.
Kristinn hefur náð ótrúlegum
árangri miðað við það að hann er
sjálfmenntaður í fiðlusmíði. Hann
settist bara niður og smíðaði fiðlu,
eins og hann hefði aldrei gert neitt
annað um sína ævi. Ég sé töluverðar
framfarir frá því að hann smíðaði
sína fyrstu fiðlu. Allra fyrsta fiðlan
var smíðuð eftir minni og hann hafði
enga fyrirmynd, þannig að hún er
ekki alveg í laginu eins og fiðlur
eiga að vera en hún er ótrúlega
skemmtileg og það er alveg ágætis
tónn í því hljóðfæri.
í sambandi við fiðlur þá eru svart-
ar rendur út við bríkina á þeim.
Þessar rendur eru innlagður viður
sem mjög vandasamt er að vinna. Á
fyrstu þremur fiðlunum málaði
Kristinn rendumar.
Þessar fiðlur sem ég spila á eru
smíðaðar í ár og í fyrra. Lok einnar
fiðlunnar er smíðáð úr gömlum
gardínukappa sem Kristinn fékk hjá
vini sínum. Gardínukappinn var úr
furu og hafði hangið fýrir ofan ofn
í rúm tuttugu ár og taldi Kristinn
að þar væri gott smíðaefni, þar sem
viðurinn var orðinn mjög þurr. Þar
sem efnið var af skornum skammti
varð hann að skeyta því saman
margsinnis þannig að fiðlan er í
reynd röndótt. Yfirleitt er því þannig
farið að ef fiðlu er skeytt saman þá
er einum saum almennt til að dreifa.
I botni þessara birkifiðla eru saum-
arnir þrír. Islensk birkitré eru ekki
það breið að hægt sé að nota þau í
hálft bak hvað þá heilt.
Kristinn nýtir sér efnið alveg út
í ystu æsar.
Ég var á Sauðárkróki í síðastliðn-
um mánuði og spilaði þar á fiðlurnar
hans og fór þá inn á verkstæðið
hans. Mér fannst mjög merkilegt að
flest tækin og tólin sem hann notar
við smíðina hefur hann hreinlega
útbúið sjálfur. Hann notar sínar eig-
in aðferðir en fer ekki eftir hefð-
bundnum leiðum. Hann notar t.d.
aðra aðferð við það að leggja hliðarn-
ar, í stað þess að legga þær utan
um mót þá leggur hann þær innan
í mót.
Þegar efnisskráin var valin var
þá tekið tilliti til einhverra sérstakra
eiginleika fiðlana?
Nei, ekkert endilega. Mér fannst
bara við hæfi að spila alveg ekta
fiðlutónlist miklu heldur en að koma
fram með eitthvert þungt verk,
t.a.m. eina sónötu eða slíkt. Ég vildi
hafa þetta sem fjölbreyttasta fiðlu-
tónlist, sígaunalög, kreizler-lög o.fl.
T.d. er eitt lagið samið á Sauðár-
króki, þ.e. Lindin eftir Eyþór
Stefánsson. Ég vil að fiðlurnar njóti
sín sem best í syngjandi fiðlutónlist.
Hljómurinn í fiðlunum er afskap-
lega ólíkur. Ein fíðlan fínnst mér
vera tiltölulega best, hún er jöfnust
og svarar best á öllum sviðum. Hin-
ar fiðlurnar hafa töluverð tóngæði
en eru misjafnari eftir tónsviðum.
Það er einkennandi við þessar fiðlur
að þær hafa mjög lítið af þessum
hráa tón sem einkennir oft glænýjar
fiðlur. Það er mjög sætur tónn í
þeim, þær svara líka mjög vel og
ég tel því að þær myndu henta nem-
endum mjög vel.