Morgunblaðið - 08.10.1992, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 08.10.1992, Blaðsíða 14
iL 14 Seeí iM&OTAO :i HUOAdUTMMn (IIGAJaiíUOJiOV. MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 8. OKTÓBER 1992 Bóndi, líttu þér nær Kaupmenn stinga ekki í vasann ágóða af undirboðum kjötframleiðenda, alvöru kaupmaður lætur viðskiptavin- inn njóta góðra innkaupa eftír Magnús E. Finnsson Vandi landbúnaðarins á íslandi er mikill. Þennan vanda hafa kaupmenn á íslandi ekki skapað, ekki heldur neytendur, það eru bændur sjálfir eða öllu heldur hin alræðislegu sam- tök þeirra. Það kemur úr hörðustu átt að heyra í sjónvarpi og útvarpi, lesa í blöðum og tímaritum, ummæli bændaforkólfa, þar sem þeir reyna að velta yandamálum sínum yfir á kaupmannastéttina. Þau vöktu jafh- framt athygli margra ummæli land- búnaðarráðherra, Halldórs Blöndals, í sjónvarpsþætti um sama efni, þar sem hann opinberaði þekkingarleysi sitt á verslun með landbúnaðarvörur. Slíkum ummælum verður að mót- mæla harðlega. Vandamál bænda verða ekki leyst nema í góðri sam- vinnu við kaupmenn og neytendur í landinu. Guðmundur Lárusson, formaður Félags kúabænda, hefur þannig látið í veðri vaka að smásöluaðilar hafi stungið í eigin vasa hagnaði vegna undirboða framleiðenda nautakjöts í stað þess að láta neytendur njóta hans. Þetta er fullyrðing, sem á ekki við neitt að styðjast. Strax í ágúst- byrjun mátti sjá og heyra auglýsing- ar þar sem kaupmenn boðuðu lækk- un á nautakjöti. Kvartanir sem bor- ist hafa um að Iækkun skili sér ekki eru að mestu utan af landi, þar sem verslanir bændanna sjálfra ráða hvað mestu í matvörudreifingu. Staðreyndin er sú að alvöru kaup- menn nýta til fullnustu góð innkaup og láta neytandann njóta þeirra í betra verði. Slíkt er aðalsmerki góðr- ar kaupmennsku. Bein samskipti kaupmanna og bænda gengum árin hafa verið lítil, en það litla sem er hafa þau verið með miklum ágætum. Kaupmönnum er gert að kaupa landbúnaðarvöruna frá fyrirtækjum bændanna en kom- ast því miður minna í beina snertingu við framleiðandann en gott getur talist. Samtök bænda hafa heldur ekki sýnt mikinn áhuga á að kynn- ast því sem fram fer í verslunum, síðasta hluta ferlisins í framleiðslu þeirra. Það út af fyrir sig þykir kaup- mönnum sérkennilegt. Langflestir framleiðendur annarra vara eru í beinum tengslum við sölubúðir um land allt og hlusta á hjartslátt við- skiptalífsins. Það er einmitt kaupmaðurinn, sem veit gjörla hvað neytandinn hugsar. Kaupmaðurinn fylgist með þeim miklu sviptingum, tískustraumum og breytingum sem verða á markaðnum. Hann og starfsfólk hans veit hvað klukkan slær á markaðinum. Það er því undarlegt að bændur og samtök þeirra skuli ekki hafa haft nánara samband við samtök kaupmanna og kaupmenn beint og rætt söluvanda- málin sem nú hrannast yfir þá. í verslunum kaupmannsins má segja að á hverjum degi sé háð grimm barátta um hylli neytandans. Vöruúrval er með ólíkindum og sam- keppnin milli ýmissa matvöruteg- unda harðari en nokkru sinni. Kjöt- varan ein út af fyrir sig er mun fjöl- breyttari en fyrrum. Lambakjötið hefur stórkostlegan vinning í kjötsöl- unni með um helming sölunnar, aðr- ar tegundir sækja á. En kjötið á í harðvítugri baráttu við fisk, brauð, pizzur, pastarétti og margt annað. Þessu virðast margir forystumenn bænda ekki hafa áttað sig á fyrr en nýlega. Ljóst er að milli kaupmanna og bænda þarf að ríkja trúnaðartraust. Án bænda hafa kaupmenn ekki vör- una sem þarf að bjóða upp á og án kaupmanna hafa bændur ekki það ákjósanlega og nauðsynlega sam- band við neytendur sem þeir verða að hafa. Bændur eiga vissulega erfítt. í haust fer fram 20% flatur niður- skurður á sauðfjárrækt til viðbótar mikilli skerðingu á framleiðslu þeirra á undanförnum árum. Þá er einnig borðleggjandi flöt skerðing á fram- leiðslu mjólkurafurða auk þess sem sala kúabænda færist alfarið á herð- arþeirra sjálfra. Bændastéttin stend- BOKA- ÚTGEFENDUR kilafrestur vegna auglýsinga í íslenskum bókatíðindum 1992 rennur út 29. október næstkomandi. Ritinu verður dreift á öll heimili eins og áður. Allar upplýsingar á skrifstofu Félags íslenskra bókaútgefenda, Suðurlandsbraut 4A, sími 38020 kilafrestur vegna tilnefninga til íslensku bókmenntaverðlaunanna 1992 rennur út 30. október. Nánari upplýsingar á skrifstofunni. FÉLAG ÍSLENSKRA BÓKAUTGEFENDA „Undarlegt að bændur og samtök þeirra skuli ekki hafa haft nánara samband við samtök kaupmanna og kaup- menn beint og rætt sölu vandamálin sem nú hrannast yf ir þá." ur nú á krossgötum og verður að hugsa sölumál sín í nýju og gjör- breyttu samhengi. Helstu forystumenn bænda hafa nú viðurkennt að bændastéttin hefur lengi vel vel sópað undir teppið þeim mikla vanda sem við blasir. Nú verð- ur að viðurkenna vandann og takast á við hann. Þetta eru djarfar og óvæntar yfirlýsingar af vörum Magnús E. Finnsson manna sem hallað hafa sér að ríkis- rekstri landbúnaðar sem kostað hef- ur skattgreiðendur mikið fé. Ekki aðeins hafa skattborgarar niður- greitt stórlega framleiðslu bænda heldur greiða þeir" stóran hluta rekstrarkostnaðar af starfsemi stofn- ana og samtaka bænda eins og sjá má á fjárlögum. Kaupmenn sjálfir, eins og aðrar stéttir, hafa þurft að greiða sinn herkostnað og ekki þótt það tiltökumál. Samtök bænda sem stjórnað hafa markaðs- og sölumálum bænda í gegnum árin hafa ekki meðtekið þær breytingar sem orðið hafa í verslun síðustu ár og aðhyllast ennþá mið- stýringarhugmyndir. Er reyndar erf- itt að sjá annað en slík „forsjá" um langt tímabil hafi gert bændum sjálf- um annað en óleik. Því fyrr sem bændur kynnast markaðnum af eigin raun en ekki aðeins í gegnum millil- iði sína, því fyrr munu þeir komast upp á fæturna aftur og fara að græða á búskap sínum. Kaupmenn munu að sjálfsögðu aðstoða bændur og veita þeim góð ráð. Af hálfu kaup- manna ríkir ekki annað en góður hugur í garð bænda. En kaupmenn vita líka hverju minnkandi sala af- urða þeirra er að kenna. Það stafar af verðlagi sem er allt of hátt og er ekki að kenna hárri álagningu sem verslanir hafa á kjöti. Benda má á að enn er álagning skömmtuð á mjólk, ost og kjöt í heilum skrokkum. Miðstýring er enn við lýði, löngu eftir að austantjaldslöndin hafa af- numið slíka óráðsíu. Álagning kaupmanna og kaupfé- laganna á landbúnaðarvörum var lengi að öllu leyti stýrt af miðstýring- arnefndum og Verðlagsstofnun. Slakað hefur verið á í þessum efnum að miklu leyti. Frjáls verðlagning á Norðurlandarallið Eigum góða möguleika - segir íslandsmeistarinn Ásgeir Sigurðsson „ÉG TEL að við eigum góða möguleika á sigri. Við erum með jafn- góðan keppnisbíl eða betri og helstu keppinautarnir. Við erum slapp- ir ef við stöndtim ekki í vegi fyrir erlendu keppendunum á verðlauna- pallinum, með reynslu sumarsins íveganesti á okkar eigin vegum," sagði Ásgeir Sigurðsson, sem er íslandsmeistari í rallakstri ásamt Braga Guðmundssyni. Þeir hafa rásnúmer eitt í Norðurlandaralli Kumho, Rjólbarðahallarinnar og Bifreiðaiþróttakiúbbs Reykjavíkur sem hefst á morgun við Perluna. A eftir þeim kemur sigurvegarinn í alþjóðarallinu í fyrra, Finninn Saku Viierima og nýr aðstoðaröku- maður hans, David McNiven, á Ford Sierra Cosworth. Norðurlandarallið gefur bæði stig til íslandsmeistara og er keppni í flokki óbreyttra keppnisbíla fyrir landslið. Tímar tveggja bestu bíl- anna hjá hverju liði gilda, en síðan er keppt til heildarsigurs og sú keppni er opín ðllum bflum. Sterk- ustu íslensku bílarnir eru Metro Ásgeirs Sigurðssonar, Nissan Stein- gríms Ingasonar og Mazda Rúnars Jónssonar, en það eru breyttir bílar og þeir geta því ekki keppt í landsl- iðshópnum, en stefna frekar á topp- sætin yfir heildina. í íslenska landsl- iðshópnum eru Baldur Jónsson á Mazda, Óskar Ólafsson á Suzuki, Hafsteinn Aðalsteinsson á Nissan, Tómas Jóhannesson á Mazda, Ólafur Sigurjónsson á Renault Clio og Úlfar Eysteinsson á Peugeot. Þeir fjórir fyrsttöldu mynda eitt lið, en tveir síðarnefndu annað. Á móti þeim aka fjórir Finnar á mjög öflugum keppnistækjum. Ætlaði að kaupa gí rkassa, en keypti heilan bíl Margt nýrra íslenskra keppnisbíla er í rallinu. Fjögur ný tæki munu renna 1.062 km akstursleið rallsins, sem stendur í þrjá daga, frá föstu- dagsmorgni fram á miðjan sunnu- dag. Keppnin hefst við Perluna snemma á föstudagsmorgun og verður m.a. ekin áhorfendaleið kl. 17.40 þennan dag við Fífuhvamms- veg. Stjórnstöð rallsins verður í Perl- unni. Endamark keppninnar verður við Hjólbarðahöllina í Fellsmúla kl. 14.30. Feðgarnir Rúnar Jónsson og Jón Ragnarsson aka nýkeyptum Mazda 323, sem þeir fengu frá þekktum ökumanni að nafni Mikael Sundström. Þeir óku áður minna breyttum Mazda, sem ekki hefur skilað sér nægilega vel í ár. „Við vorum að leita að gírkassa í bílinn, því hinn var ekki nægilega góður og þá bauðst okkur þessi bfll á kosta- kjörum," sagði Jón i samtali við Morgunblaðið. „í stað þess að kaupa rándýran gírkassa gegnum síma keypti ég því heilan bíl. Bíllinn er með 260 hestafla vél og sex gíra gírkassa, en Rúnar kveður hann hegða sér allt öðruvísi en gamla bíl- inn. Við höfum lítið getað skoðað leiðir vegna anna og rúllum bara með af öryggi." íslandsmeistararnir Ásgeir Sig- urðsson og Bragi Guðmundsson ætla sér meira en að rúlla bara með, sig- ur er þeirra markmið, hvað sem sterkar erlendar áhafnir ætla sér. „Við höfum enga vanmáttarkennd gagnvart Finnunum, við höfum báð- Nýja leynivopn Rúnars Jónssonar og Jóns Ragnarssonar er þessi Mazda 323, sem þeir keyptu gegnum síma af Mikael Sundström, þekktum rallkappa, til að auka möguleika sína í keppninni núna. Bíllinn sem þeir höfðu haft hafði ekki reynst sem skyldi, J6n ætlaði að kaupa í hann gírkassa en endaði á því að kaupa heilan keppnisbíl. ir 14 ára reynslu af íslenskum vegum sem hlýtur að hjálpa okkur í barátt- unni við þá. Þeir eru óskrifað blað í raun, hraði íslenskra toppöku- manna hefur verulega aukist í ár og gæti komið Finnum á óvart. Steingrímur Ingason og Rúnar verða sterkir og það verður gaman aðsjá hvað Hafsteinn Aðalsteinsson gerir á nýjum keppnisbíl eftir langt hlé," sagði Ásgeir. „Við erum mjög vel undirbúnir, höfum skoðað keppnis- leiðirnar vel og bíllinn er í góðu ástandi. Það eru ellefu bílar sem eru um 250 hestöfl í keppninni, þannig að þetta er án vafa sterkasta rall sem hér hefur verið haldið." Sigurlaunin ekki úr landi „Það verður meira mál að vinna þetta rall en keppnina í fyrra, þar sem Finnarnir sluppu létt í gegn. Innlendir ökumenn mega ekki láta sigurlaunin úr landi og við Bragi höfum áhuga á að bæta þeim í okk- ar minjasafn og þá meistaratitlinum líka, því sá sem vinnur þetta rall verður meistári, þ.e. ef einn okkar þriggja á toppnum vinnur, við, Stein- grímur eða Rúnar. En fyrst er að halda andlitinu gagnvart Finnum, vinna þá," sagði Asgeir. Steingrímur Ingason er í öðru sæti til íslands- meistara og slæst á afturdrifnum bíl við marga öfluga fjórhjóladrifs- bfla og verði leiðirnar blautar mun hann eiga erfitt uppdráttar. „Ég fer aldrei í rall án þess að stefna á sig- ur, þó möguleikar núna séu kannski ekki borðleggjandi gæti seigla skilað sér. Líkurnar eru þó litlar samkvæmt bókinni, miðað við útbúnað helstu keppinautanna, ef það rignir á ég ekki mÖguleika og verð að vera raun- sær. Ég hef mikla trú á Finnanum Ramanen á Mitsubishi og fróðlegt verður að sjá hvað Viierima gerir sem sigurvegari síðasta árs," sagði Steihgrímur. Barist til bikarmeistara Þeir sem aka óbreyttum bflum mynda landslið í keppninni og allir finnsku bilarnir flokkast sem slíkir þótt þeir séu verulega öflugir og allir fjórhjóladrifnir. Gegn þeim aka sex íslenskir ökumenn og meðal þeirra Óskar Ólafsson og Jóhannes Jóhannesson á Suzuki GTi. „Við reynum að standa okkur og verðum að vera minnst í öðru sæti í flokkn- um og á undan Baldri Jónssyni, sem við berjumst við um bikarmeistara- titil fyrir óbreytta bíla. Tómas Jó- hannesson hefur engu að tapa og stefnir á sigur í flokknum, en á heild- ina litið eru Finnarnir líklegir til

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.