Morgunblaðið - 24.11.1992, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 24.11.1992, Blaðsíða 1
64 SIÐUR B *VBUaM*frÍfe STOFNAÐ 1913 269.tbl.80.árg. ÞRIÐJUDAGUR 24. NOVEMBER 1992 Prentsmiðja Morgunblaðsins Ríkisstjórnin tilkynnir efnahagsaðgerðir og boðar þróunargjald á aflakvóta GJALDTAKA ÝTIR UNDIR SÆTTIR í ÞJÓÐFÉLAGINU Þýskaland Nýnasistar myrða inn- flytjendur Mölín, Bonn, Amsterdam. Reuter. MIÐALDRA, tyrknesk kona og tvær tyrkneskar stúlkur biðu bana þegar nýnasistar kveiktu í tveimur húsum í bænum Möllu suður af Liibeck í Þýskalandi aðfara- nótt mánudags. Þýska stjórnin fordæmdi glæpinn harðiega í gær og tyrknesk stjórnvöld lýstu aðför nýnas- ista að tyrkneskum innf'lytj- endum sem glæp gegn mannkyninu. Upp úr miðnætti sl. nótt hringdi ókunnur maður til lög- reglu og slökkviliðs og lét vita af því að eldur logaði í húsun- um. Lauk hann símtalinu með nasistakveðjunni: „Heil Hitl- er." Hollensk yfirvöld brugðust ókvæða við í gær er í ljós kom að tveir ungir þýskir nýnasistar höfðu myrt 53 ára Þjóðverja, ekið með líkið yfír hollensku landamærin og losað sig við það. Morðingjarnir segjast hafa talið hinn myrta vera gyðing sem hann var ekki. Reuter Reiðir bændur í Frakklandi Franskir bændur kveikja í hjólbörðum og spýtnabraki við kókverksmiðju í suðurhluta Parísar í gær. Ástæðan fyrir reiði bændanna er einkum krafa Bandaríkjamanna um að Frakkar og fleiri þjóðir Evrópubandalagsins dragi úr niðurgreiðslum og styrkjum sem hindra erlenda framleiðendur í að keppa á mörkuðum EB. Nokkrir franskir fjölmiðlar vöruðu í gær við því að hagsmunir ákveðins hluta bændastéttarinnar væru látnir ráða stefnunni. Sjá frétt á bls. 27. Talsmaður norskrar fiskvinnslu um gengisfellingu á íslandi Afall fyrir sjávar- útveg Norðmanna Ósló. Frá Jan Gunnar Furuly, fréttaritara Morgunblaðsins. „6ENGISFELLING íslensku krónunnar er mikið áfall fyrir okkur," sagði Geir Andreassen, einn af frammámönnum í samtökum norskra fiskvinnslustöðva, í gær þegar hann fréttí af efnahagsaðgerðum fs- lenskra stjórnvalda. Bætti hann því við að fiskvinnslan í Noregi krefðist þess að gengi norsku krónunnar yrði fellt í kjölfar gengis- fellingar gjaldmiðla í mörgum helstu viðskipta- og samkeppnislönd- um Norðmanna. Fyrir sjávarútveg og fiskvinnslu í Noregi kemur gengisfelling ís- lensku krónunnar ofan í gengisfell- ingu á Spáni og í Portúgal og áður hafði gengið fallið í löndum, til dæmis í Bretlandi og ítalíu, sem eru mikilvægir markaðir fyrir norskar sjávarafurðir. „Lönd sem svara til 75% af mark- aðinum fyrir norskar sjávarafurðir hafa annaðhvort fellt gengið eða látið það fljóta. Afleiðingin er sú að verulega hefur hægt á fisksölu meðan markaðirnir bíða eftir því til hvaða aðgerða Norðmenn grípa. Greiðsluflæðið er því lítið og það er farið að valda mörgum fyrirtækj- um vandræðum," sagði Andreassen. Andreassen segir að með því að fella krónuna um sex prósent hafi íslendingar Jafnað" stöðuna gagn- vart stóru fiskmörkuðunum og hjá því verði heldur ekki komist fyrir Norðmenn. Síðan í haust þegar gengi sterl- ingspunds og líru var látið fljóta hafa norskir fískframleiðendur átt í vaxandi erfiðleikum með að koma frá sér vöru og það gildir einnig um laxeldið. Paul Birger Torgnes, framkvæmdastjóri í samtökum norskra laxeldisstöðva, segir að 10% af norska laxinum fari til Spánar þar sem allt sé orðið erfiðara en áður samtímis því að Skotar, helstu keppinautar Norðmanna, njóti gengisfellingar pundsins. Segir hann að annaðhvort verði að láta gengi norsku krónunnar fljóta eða létta mikið álögum af atvinnugrein- inni. Sjá ennfremur frétt á bls. 27. - segir Davíð Oddsson forsætisráðherra — Gengið fellt um 6% — Verðbólga verður 4,5% — Afkoma sjávarútvegs batnar um 5% — Kaupmáttur skerðist um 4,4% — Komin út úr þjóðarsátt, segir formaður VMSÍ DAVIÐ Oddsson forsætisráðherra segir að ákvörðun ríkisstjórnar- innar að taka upp þróunargjald á aflakvóta frá og með fiskveiðiár- inu 1996-1997 sé til þess fallin að ýta undir sættir í þjóðfélaginu og sé tekin í anda lagaákvæðis um að fiskimiðin séu sameign þjóðar- innar. Híkisstjórnin tilkynnti í gær efnahagsaðgerðir, sem styrkja eiga stöðu atvinnulífsins og sporna gegn atvinnuleysi. Gengi krón- unnar er fellt um 6% til að auka tekjur útflutningsatvinnuvega. Aðstöðugjald fyrirtækja er fellt niður. Tekjuskattur einstaklinga er hækkaður, lagður á hátekjuskattur og benzíngjald er hækkað. Undanþágum frá virðisaukaskatti er fækkað. Stofnaður verður þróunarsjóður sjávarútvegsins, sem úrelda á fiskiskip og vinnslu- stöðvar, og á þróunargjaldið meðal annars að standa undir tekjum hans í framtíðinni. Aðgerðir ríkisstjórnarinnar fengu neikvæðar viðtökur á þingi Alþýðusambandsins á Akureyri. „Við erum komin út úr stöðugleikanum. Við erum komin út úr því sem einhvern tím- ann var kallað þjóðarsátt," sagði Björn Grétar Sveinsson, formað- ur Verkamannasambandsins. Að mati Þjóðhagsstofhunar verða helztu efnahagsleg áhrif aðgerðanna þau að verðbólga verður 4,5% á næsta ári og kaupmáttur ráðstöfun- artekna dregst sanian um 4,4%. Af- koma sjávarútvegsins batnar um tæplega 5% og viðskiptahalli, sem spáð var að yrði 12 milljarðar á næsta ári, lækkar í um 8 milljarða. Á þingi Alþýðusambandsins á Akureyri fengu aðgerðir ríkisstjórn- arinnar neikvæðar viðtökur. Ás- mundur Stefánsson forseti ASÍ sagði þær valda sér vonbrigðum, þar sem hann hefði talið að stjórnin myndi fara eftir hugmyndum verkalýðs- hreyfíngarinnar. Björn _ Grétar Sveinsson, formaður VMSÍ, sagði aðspurður hvort ákvarðanir stjórnar- innar kölluðu á aðgerðir verkalýðs- hreyflngarinnar, að samningar væru lausir 1. marz og sú dagsetning yrði mönnum æ hugstæðari. I umræðum á Alþingi um efna- hagsráðstafanirnar sagði Jón Bald- vin Hannibalsson formaður Alþýðu- flokksins að frumkvæði aðila vinnu- markaðarins hefði skilað góðu verki og þess sæjust rækilega merki í að- gerðum stjórnarinnar. Steingrímur Hermannsson formaður Framsókn- arflokksins taldi ekki nóg að gert fyrir sjávarútveginn og hvað vaxta- lækkun varðaði, taldi hann að ríkis- stjórnin yrði að beita „handaflinu einnig". Davíð Oddsson forsætisráðherra sagði í gærkvöldi að hann teldi efna- hagsaðgerðirnar í heild sinni ein- hverjar þær merkustu, sem ráðizt hefði verið í. „Þær eru skilvirkar og varanlegar. Þær eru ekki byggðar á að skattpeningar ríkisins séu sendir eitthvert. Það er að vísu stofnaður lánasjóður, en hann verður síðan endurgreiddur ríkisvaldinu. Þannig að þetta er alger hugarfars- og stefnubreyting. Eg er viss um að ef tekið verður á þessum niðurstöðum af ábyrgðartilfinningu, sem ég veit að almenningur gerir kröfu til, eru menn búnir að leggja góðan grund- völl að framtíðinni hér," sagði Davíð. Sjá umfjöllun á bls. 2, 20-25, 28-29, 32, 34 og baksiðu. Helztu atriði efnahagsaðgerða rík- isstjórnarinnar eru þessi: • Gengi íslenzku krónunnar er fellt um 6%. Gengi Bandaríkjadals hækk- ar um 7,9% og er nú 63,60 krónur en var 58,94 kr. fyrir helgi. Flestir evrópskir gjaldmiðlar hækka um 5-6%. Sterlingspundið hækkar úr 90,53 kr. í 96,07 kr. og dönsk króna úr 9,68 kr. í 10,17 kr. • Aðstöðugjald fyrirtækja verður fellt niður en sveitarfélögum bætt upp tekjutapið til bráðabirgða með hlutdeild í tekjum ríkissjóðs. • Auk áður ákveðinna aðgerða verður 500 milljónum króna varið til aðgerða í atvinnumálum á Suður- nesjum og 500 miHjónum til bygging- ar og viðhalds opinberra mannvirkja. • Tekjuskattshlutfall einstaklinga verður hækkað um 1,5% og lækka skattleysismörk því um 2.000 krón- ur. Næstu tvö ár verður lagður sér- stakur 5% hátekjuskattur á tekjur, sem eru yfir 200.000 kr. hjá einstakl- ingi og 400.000 hjá hjónum. • Strax um áramót leggst 14% virð- isaukaskattur á húshitun og afnota- gjöld útvarps og sjónvarps, 1. júlí á blöð, bækur og tímarit og 1. septem- ber á hótelgistingu og fólksflutninga. Frá áramótum verður endurgreiðsla af virðisaukaskatti af vinnu við íbúð- arhúsnæði lækkuð í 60%. • Benzíngjald verður hækkað um 1,50 kr. á lítra frá því sem gert er ráð fyrir í fjárlagafrumvarpi. • Viðmiðunarmörk reiknaðra launa einstaklinga í atvinnurekstri hækka um 15% og skatteftirlit verður hert. • Ríkisútgjöld verða skorin niður um 1.240 milh'ónir frá fjárlagafrum- varpi. Auk þess á að draga úr út- gjöldum vegna barnabóta um 10%. • Stjórnin vill stuðla að vaxtalækk- un með óbeinum aðgerðum. Dráttar- vextir verða lækkaðir um 2-2,5%. • Þróunarsjóður sjávarútvegsins fær fjóra milh'arða króna til ráðstöf- unar með skuldabréfum. Að auki eiga gjöld á flskiskip og vinnslustöðv- ar að renna til sjóðsins. Kvótaárið 1996-1997 verður lagt þróunargjald á hvert kíló úthlutaðs kvóta, sem renna á í sjóðinn.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.