Morgunblaðið - 26.11.1992, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 26.11.1992, Blaðsíða 18
18 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1992 Gabbró- verksmiðja á Höfn? Höfn. UNDANFARNA mánuði hefur að frumkvæði bæjarstjórnar á Höfn verið unnið að hag- kvæmnikönnun á verksmiðju, sem ynni flísar úr gabbrói á gólf, veggi og sem utanhús- klæðningu. Frumathugun hef- ur leitt í ljós að um arðbæran kost gæti verið að ræða og er nú verið að kanna -markaðs- málin nánar. Gert er ráð fyrir að niðurstaða fáist innan skamms. Slík verksmiðja gæti veitt einum til tveimur tugum manna atvinnu fyrir utan aðra þá þjónustu, sem yrði að veita fyrirtækinu. Áætlað er að stofnkostnaður yrði um 250 milljónir króna. Það hlyti að verða góð lyftistöng fyrir atvinnulífið á Höfn ef af þessum framkvæmdum yrði. - JGG. M&S& VERTU VIÐBUINN VETRINUM Með vel hönnuðum og slitsterkum vinnufatnaði frá Fristads heldur þú kuldanum úti og hitanum inni. Létt og þægileg föt sem gefa hámarks hreyfingarfrelsi. NÝTT NÝTT! Undirföt frá Fristads fyrir veturinn. Virka eins og gömlu góðu ullarnærfötin nema þau - stinga ekki, halda ^. .tj/fAU^ líkamanum þurrum fW ^ggá Og hlýjum. Omíi.Vellííín.Nolagilcli Skemmuvegur 6L ¦ Pósthólf 9330 • 129 Reykjavik Slmi 670 880 • Fax 670 885 AF INNLENDUM VETTVANGI ÞÓRUNN ÞÓRSDÓTTIR Grundartangi Enn aJlt 1 járnum OVISSA hefur að undanförnu ríkt um framtíð Járnblendiverksmiðj- unnar á Grundartanga. Ákveðið var í vikunni að rikissjóður veittí 50 miUjónum til verksmiðjunnar í annað sinn í vetur og líkur eru á þriðju fjárveitingunnirir jól. Ráðamenn funduðu á þriðjudag með fulltrúum norskra og japanskra eigenda verksmiðjunnar, en Björn Friðfinnsson ráðuneytisstíóri í iðnaðarráðuneyti segir að endanleg niðurstaða sé ekki fengin. Ákveðið var þó að færa hlutafé verksmiðj- unnar úr 2.000 í 600 miUjónir og heimila hlutafjáraukningu. Samning- ar við Landsvirkjun eru lykilatriði og rætt er um að hætta við hækk- un orkuverðs frá þvi í sumar. Spurt hefur verið hvað kosti að halda lifi i Járnblendinu nokkur erfið misseri til viðbótar. Hvað það hafi í för með sér að hætta rekstrinum. Hvort ríkið eigi að bæta hundruð- um miUjóna við útgjöld til fyrirtækis sem aðeins hefur skilað arði tvö ár af fjórtán. Járnblendismenn segja ljóst að verksmiðjan sé afleit fjárfesting fyrir rikissjóð, en úrslitarök þeirra virðast þó ætla að halda: Það verður ekki aftur snúið. Rekstur Járnblendiverksmiðj- unnar hófst 1979 og komst í fullan gang ári seinna. Upphaflega átti ríkissjóður 55% í fyrirtækinu og norska fyrirtækið Elkem afgang- inn. Árið 1984 keypti japanska fyr- irtækið Sumitomo bréf af Norð- mönnum og á 15% á móti 30% eign- araðild Elkem. 50 millj. fjárveiting- ar ríkisstjórnarinnar í vetur eru ekki fyrstu aðgerðir til hjálpar verk- smiðjunni og duga skammt. Sú fyrsta kom í byrjun nóvember og jafnhá upphæð kemur úr ríkissjóði nú í vikunni vegna vaxtagreiðslu sem standa þarf skil á. Fyrir jólin þarf verksmiðjan enn álíka upphæð. Til að tóra næstu misseri telja Járn- blendismenn sig þurfa 560 millj. til viðbótar frá eigendum. Hlutafé í verksmiðjunni nam í upphafi 2.700 milljónum á núvirði og 1984 var það aukið um 3.300 milljónir á verðlagi dagsins í dag. Þær 3.400 milljónir sem íslenska ríkið hefur sett í verksmiðjuna hafa að mestu leyti tapast og á næstu dögum ætti að ráðast hvort þær eru að fullu glataðar. Árin 1988 og 89, þegar hagnaður varð, skiluðu tæpum 150 milljónum á núvirði í ríkiskassann. Offramboð gerir kísiljárnfram- leiðendum á Vesturlöndum erfitt fyrir, árið 1990 féll verð á efninu mikið. Kína og síðar Sovétríkin dengdu þá um 400 þúsund tonnum af ódýru kísiljárni inn á markað sem tekur 2 milljónir tonna. Ætla má að sögn Jóns Sigurðs- sonar framkvæmdastjóra verk- smiðjunnar, að Norðmenn og ís- lendingar geti framleitt meira en þriðjung af þörf Evrópumarkaðar, Bandaríkjanna og Japans. Stjórnendur verksmiðjunnar gerðu í haust neyðaráætlun til tveggja ára til að mæta markaðs- erfiðleikunum. Hún er fjórþætt og felst í innanhússaðgerðum, aukn- ingu hlutafjár, bættum kjörum í orkukaupum, flutningum og trygg- ingum auk hagkvæmari bankavið- skipta. Fyrsta skrefið hefur þegar verið tekið með uppsögnum 40 starfsmanna í haust og hagræðingu í framleiðslunni. Aðrar björgunar- aðgerðir hafa verið ræddar og reiknaðar og hefur hver aðili hefur bent á annan, en iðnaðarráðherra heldur í þræðina sem fulltrúi aða- leigenda. Járnblendismenn hafa lagt til að hlutafé verði aukið um 560 milljón- ir til að komist verði af við óbreytt- ar aðstæður næstu tvö ár. Þeir hafa átt í samningaviðræðum við Landsvirkjun um raforkuverð og veit því upp meðal annars að það verði háð verði afurða, eins og gildi um rafmagnssölu til álversins í Straumsvík. Ekki hefur verið farið í formlegar viðræður við banka um að framlengja lán og liðka kjör, enda beðið eftir niðurstöðu um hlutafj áraukninguna. íslensk srjórnvöld hafa lýst því yfir að þau vilji leggja aukið fé í verksmiðjuna ef erlendir eigendur geri það líka í hlutfalli við eignar- aðild þeirra. Fyrr í mánuðinum batt iðnaðarráðherra heldur meiri vonir við jákvæð viðbrögð Japana en Norðmanna, vegna mikilla erfið- leika Elkems í Noregi. Eftir fund fulltrúa hluthafanna þriggja í vik- Afkoma ísl Heildarskuldir íslenska járnblendi- félagsins hf. 1979-91 verðiagi Eiginfjárhlutfall* íslenska jámblendifélagsins hf. 1979-92 • Víkjandi lán talin með eignum •tooo •1200 ¦1400 1B7S *> '81 'K '83 "64 tS 'K W ¦» W » TH 1Í7Í W W '82 '83 W « M '87 '88 '«9 W W •» unni er ljóst að allir aðilar vilja finna leiðir til að reka Járnblendiverk- smiðjuna áfram. En óvíst er hvort aukning hlutafjár verði að tiltölu við hlut hvers þeirra. Á fundi hluthafanna var ákveðið að færa hlutafé fyrirtækisins úr 2.000 milljónum í 600 og heimild veitt til að auka það síðan með ákvörðun stjórnar. Þetta er gert til að vega upp á móti tapi fyrri ára og veita nýjum hlutabréfum sann- gjarnt vægi gagnvart þeim gömlu. Rekstur Járnblendiverksmiðjunnar er reiknaður með tvennu móti, í norsku og íslensku uppgjöri. Fulltrúar Elkem og Sumitomo vilja vita meira um rekstrarhorfur verksmiðjunnar áður en þeir taka ákvörðun varðandi aukið hlutafé. Þar eru bætt orkukjör lykilatriði. í viðræðum Járnblendiverksmiðjunn- ar og Landsvirkjunar hafa ýmsar leiðir verið ræddar, en Landsvirkj- unarmenn vilja forðast keðjuverkun tilslakana. Álverið hefur til dæmis borgað um 13 mill fyrir kílóvatts- stund en Járnblendið 10. Helstu kostir í viðræðunum virðast nú frek- ari greiðslufrestur til verksmiðjunn- ar eða afsláttur á orkuverði. Járnblendiverksmiðjan hefur ekki greitt rafmagn frá júlíbyrjun og skuldar Landsvirkjun um 125 milljónir, en meðaltekjur af raf- orkukaupum Járnblendisins hafa verið 390 milljónir árlega. Orku- verðið miðast við ákveðna upphæð í norskum krónum sem hækkar á fimm ára fresti eftir heildsöluverði í Noregi. Járnblendið greiddi 6,6 norska aura fyrir kílóvattsstund þar til 1. júlí að verðið hækkaði um 20% í 7,9 aura. Rætt hefur verið um að falla frá þessari hækkun. Verksmiðjan skiptir rriest við Landsbankann og á að borga hon- um 200 milljónir á næsta ári vegna tæplega 800 milljóna láns sem tek- ið var í fyrra. Jafnhá afborgun á að fara til Norræna fjárfestinga- bankans á næsta ári, en skuld við hann nemur rúmum 500 milljónum. Samningur við danskan banka um svokallaða kreditlínu, 480 milljónir, rennur út á næsta ári og segist Jón Sigurðsson vonast til að hann fáist framlengdur. Loks fara erlendar greiðslur Járnblendisins gegnum norska bankann DNB og þar hefur verksmiðjan um 100 milljóna yfir- dráttarheimild. Afleiðingar lokunar Járnblendi- verksmiðjunnar yrðu alvarlegar. Þar vinna nú 140 manns og ýmis fyrirtæki, sementsverksmiðjan á Akranesi til dæmis, eru háð verk- smiðjunni. Jón Sigurðsson áætlar að lokun mynda kosta um 250 manns atvinnuna. Hann bendir á tekjuskattsmissi ríkisins, tekjumissi Landsvirkjunar og viðbótarútgjöld úr Atvinnuleysistryggingasjóði. Stöðvun á rekstri verksmiðjunnar eða gjaidþrot myndi þýða hundruða milljóna tap fyrir ýmsa aðila. Amitsubishi « 4 i MITSUBISHILANCER 1600 GLXi Super

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.