Morgunblaðið - 26.11.1992, Blaðsíða 25

Morgunblaðið - 26.11.1992, Blaðsíða 25
t MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 26. NÓYEMBER 1992 £mitpt»t» B 25 NÍAHAGSMALUM Hermannssonar hjá okkur í grein- inni, er óverjandi, óalandi og óferj- andi," sagði Kristján Ragnarsson, formaður LIÚ, meðal annars þegar rætt var við hann í gær um ástæð- ur þess að hann hefur ákveðið að falla frá þeim stuðningi sem hann lýsti yfir hér í Morgunblaðinu, fyrr í vikunni, við það samkomulag sem náðst hefur í Tvíhöfða, um gjald- töku af sjávarútveginum og stofn- un sérstaks Þróunarsjóðs sjávarút- vegsins til þess að standa straum af fjárhagslegri endurskipulagn- ingu í sjávarútvegi. Kristján spurði jafnframt: „Hver gekk harðast fram í.því að segja að þetta sjóðasukk Steingríms hefði verið til ills eins, gagnlaust með öllu og ósanngjarnt?" Og Kristján svaraði sjálfur: „Það var engin önn- ur en forysta Sjálfstæðisflokksins. Svo ætlar Sjálfstæðisflokkurinn að standa að því að útgerðarmaðurinn í dag eigi að borga þetta sukk nið- ur eftir þrjú ár." Kristján var spurður hvort út- gerðarmenn þyrftu ekki að taka á sig fjárhagslegar byrðar með því að yfirtaka þennan sjóð og líta þannig á að þeir væru að greiða fyrir það, að eftir að endurskipu- lagningu væri lokið, væru færri um hituna, og því aukin von um arðsama útgerð, en er í dag: „Auð- vitað er það þýðingarmikið að ná fram þeirri hagræðingu og endur- skipulagningu í greininni, sem að er stefnt. En það er einnig mikið mál, að á okkur sé ekkj lögð fyrir- greiðsla stjórnvalda til þeirra sem þau mátu greiðsluhæfa á sínum tíma, en aðrir höfðu og hafa um fyrirvara," sagði Kristján. Þorsteinn Pálsson sjávarútvegs- ráðherra kvaðst í gær skilja í sjálfu sér það sjónarmið sem réði and- stöðu LÍU, þ.e. að mörgum þætti ekki réttlátt að þau fyrirtæki sem væru vel rekin og sæmilega stæð, tækju á sig ábyrgð og greiðslur, vegna hinna sem farið hefðu verr út úr rekstrinum. „En sannleikur- inn er nú sá, að þetta eru menn að gera á hverjum einasta degi, til dæmis í gegnum vaxtamismuh bankanna, sem að talsverðum hluta er tilkominn vegna þess að bankarnir eru að afskrifa lán og tapa peningum. Þau fyrirtæki sem betur eru stæð, verða að borga brúsann í formi hærri vaxta," sagði sjávarútvegsráðherra. Steingrímur Hermannsson V, Firlit siídar31.des. 1991 jiðslu teina — sini: kírteini- kírteini — 35.387.010 - 807.204.000 -842.591.010 -815.557.134 -576.174.496 1.391.731.630 -(549.140.620) umframeignir- ru tvenns konar, A-skírteini sem tryggð eru með '. VII. kafla laga nr. 13/1979 og nær ábyrgð ríkls- >na sem er með veröbótum tll ársloka 815 mllij. í eru án ríkisábyrgðar. Hlutafjársjóður Byggða- lir hlutdeildarskírteini með andvirði seldra hluta- n hefst eigi síðar en 6 áruni eftlr kaupdag og ikvörðui i sjóðstjórnar. Uppgjörí hlutdeildar- i lokið innan 12 ára frá kaupdegi þeirra. nu iðnaðarmanna "um2,5% nu •ði. »- lur i. ssi .nn 6ði ga meira út á svarta markaðinn og rík- ið tapaði tekjum. í ljósi markmiða aðgerðanna, að auka atvinnu, sagði Haraldur að ár- angursríkt hefði verið að leggja áherslu á viðhald íbúðarhúsnæðis. Það væri mannaflafrek grein, hún skapaði hlutfallslega mun meiri vinnu en til dæmis vegaframkvæmdir. Atvinnulífíð áfram mjög veikt STEINGRÍMUR Hermannsson formaður Framsóknarflokksins, segir að þingmenn Framsóknarflokksins styðji sumt sem felist í aðgerðum ríkisstjórnarinnar svo sem niðurfellingu aðstöðugjalds. Þeir hafi einn- ig stutt hátekjuskatt en eins og hann sé hugsaður í ráðstöfunum ríkis- stjórnarinnar sé hann eingöngu sýndarmennska sem skili litlu. Að lágmarki þyrfti að sctja 7% til 10% skatt á hátekjur, að hans mati. Aðgerðirnar dugi skammt til bjargar atvinnulifinu sem verði áfram mjög veikt og mörgum spurningum sé ósvarað varðandi þróunarsjóð sjávarútvegsins. „Við erum mótfallin þvi að hækka tekjuskattinn á alla og teljuni að það verði að leggja skatt á fjármagnið til að jafna skattlagningu sem þegar er lögð á eignir," sagði hann. Steingrímur kvaðst telja að verja yrði verulegu fjármagni til að hefja nýsköpun í atvinnulífinu og til að koma hjólum atvinnulífsins af stað. „Þó að við viðurkennum erfiðleika ríkissjóðs þá tökum við undir það með ráðgjöfum Clintons í Bandaríkj- unum, sem segja að í svona ástandi verði_ ríkisfjármálin að vera númer tvö. Ég hef talið að ríkissjóður hefði farið betur út úr því að verja 1.240 milljónunum sem enn á að skera niður, til nýsköpunar í atvinnulífinu, sem myndi aftur skapa ríkissjóði tekjur," sagði hann. Steingrímur sagði að álagning á bensín kæmi á slæmum- tíma og væri þar um að ræða viðbótarálögur á neytendur auk áhrifa gengisfell- ingarinnar. „Þarna er allt of langt gengið í að leggja almenna skatta á launþega og við tökum undir með Ásmundi Stefánssyni og fleirum að ekki er gerð tilraun til að jafna þess- ar byrðar. Þetta eru allt of miklir almennir skattar," sagði hann. „Við sjáum ekki að þessar aðgerð- irgangi upp. Fulltrúar sjávarútvegs- ins segja að hallinn sé 11-12% en Þjóðhagsstofnun segir að hann sé 8% en þar bera vextirnir á milli. Það er alveg ljóst að þetta er í mesta lagi ekki nema 4,9% afkomubati fyr- ir sjávarutveginn eins og Þjóðhags- stofnun reiknar sem ég tel reyndar að sé ofreiknað. Yrðu það þá helm- ingurinn af fyrirtækjunum sem sem áttu að fara á hausinn sem verða gjaldþrota eða hvar er línan dregin," sagði hann. Steingrímur sagði einnig að af- létta þyrfti fleiri álögum af atvinnu- lífínu en þarna væri gert til að geng- ið gæti haldið. Hugmyndin á bak við þróunarsjóð sjávarútvegsins væri góð en upplýsingar um hann hefðu verið af skornum skammti og mjög mörgu væri ósvarað. Þó væri smám saman að koma í ljós að honum væri m.a. ætlað að taka yfir skuld- indingar Atvinnutryggingasjóðs. Úr- elding væri af hinu góða en hins vegar væri því ósvarað hvers vegna þyrfti að leggja niður Hagræðingar- sjóð og fara svo af stað með nýjan sjóð og lofa honum tekjum árið 1996. Þetta þarfnaðist allt mun nánari skýringa við. Sagði hann ekkert liggja fyrir um hversu hátt veiðileyfagjaldið sem leggja ætti á 1996 yrði. Ljóst væri að það kostaði mikið fé að úrelda fjölda frystihúsa og standa undir fjögurra milljarða kr. erlendu láni. „Ætla menn að framkvæma það eins og kratarnir hafa boðað með því að fella gengið til að gera sjávarútveg- inum kleyft að standa undir því og lækka síðan virðisaukaskattinn fyrir neytendur. Veiðileyfagjald eitt og sér er alls ekki svar. Það hafa allir viður- kennt að þá þarf að stokka upp skatt- kerfið í þjóðfélaginu öllu," sagði Steingrímur. Hann sagði ennfremur að at- hyglisvert væri að nánast allt sem Davíð Oddsson hefði áður verið búinn að hafna væri nú orðið að veruleika, þar á meðal afnám aðstöðugjalds og hátekjuskattur. „Þetta mun ekki bjarga atvinnulíf- inu, sem áfram verður mjög veikt og margt er mjög óljóst. Alögurnar eru lagðar á launþega almennt en ekki dreift á hærri tekjur eins og lofað var í tilraunum til að ná sam- komulagi við alla aðila." Ólafur Ragnar Grímsson Ríkisstjórnin hefurfestkvóta- kerfíðísessiútkjörtímabilið ÓLAFUR Ragnar Grímsson, formaður Alþýðubandalagsins, segir að mikil reiði ríki i röðum samtaka launafólks vegna aðgerða ríkisstjórnar- innar og þar séu menn þegar farnir að tala um að svara þeim með aðgerðum. Stöðugleikanum sé nú stefnt í mikla hættu. Ólafur segir að samið hafi verið um það í ríkisstjórninni að hið lokaða kvótakerfi verði óbreytt út kjörtimabilið, sem sé mikill sigur fyrir Þorstein Páls- son og Kristján Ragnarsson. Gagnrýnir hann Þróunarsjóð sjávarútvegs- ins harðlega og segir að þar eigi þrir pólitiskir kommissarar að fá alræðisvald til að úthluta milljörðum úr sjóðnum. „Alþýðubandalagið, Alþýðusam- bandið og BSRB lögðu áherslu á að meginherkostnaðurinn af þessum að- gerðum yrði borinn uppi af fjár- magnseigendum og hátekjufólki. Sjálfstæðisflokkurinn gerði það að úrslitakröfu að fjármagnseigendum yrði sleppt á næsta ári. Alþýðuflokk- urinn féllst á það. Það kemur almenn- ur tekjuskattur á alla í landinu í stað aðstöðugjaldsins eri það var krafa sem ASÍ hafnaði fyrir viku síðan sem fár- ánlegri. Þeirri aðferð var gefið nafnið peningaþvottur hér í þinghúsinu að fjármálaráðherra tæki tekjuskatt frá almenningi og breytti honum í út- svarsgreiðslur til sveitarfélaganna," sagði hann. Ólafur sagði að Jón Baldvin Hannibalsson hefði haldið því fram að þróunarsjóður sjávarútvegsins væri það merkilegasta sem fælist í tillögunum en hann væri á öðru máli. „Það á að setja fjóra milh'arða inn í þennan sjóð á næsta ári með skulda- bréfum úr ríkissjóði og svo eiga þrír pólitískir kommissarar, ráðnir af sjáv- arútvegsráðherra Sjálfstæðisflokks- ins, þar sem einn er tilnefndur af forystusveitinni sem Sjálfstæðisflokk- urinn hefur í samtökum sjávarútvegs- ins, að fá alræðisvald í að úthluta þessum 4.000 milljónum. Þeir eiga að ákveða hvaða offjárfestingar eru keyptar út úr fyrirtækjunum og hvaða fiskvinnslufyrirtæki fá að lifa og hver deyja. Þetta er í hrópandi mótsögn við það sem menn hafa sagt hér að undanförnu um almennar efnahags- aðgerðir og nútímavinnubrögð og þetta lyktar af margra áratugagömlu kerfi, þar sem pólitískum gæðingum, tilnefndum af einum ráðherra, er fal- ið að deila út milljörðum til fyrir- tækja í einni atvinnugrein," sagði Ólafur. Hann benti á að þegar Atvinnu- tryggingasjóður var stofnsettur hafi verið tryggt að þrír ráðherrar til- nefndu í stjórn sjóðsins til að fyrir- byggja að fulltrúar eins flokks gætu drottnað í stjórninni. „Nú er ákveðið að setja upp gamaldags, klassískt, flokkspólitískt kommissarakerfi. Svo er þessu fagnað á forsíðu Morgun- blaðsins með tveggja hæða fyrirsögn með eintómum upphafsstöfum eins og hér séu bara mikil fagnaðartíð- indi. Og Styrmir Gunnarsson telur í leiðara Morgunblaðsins að þetta rétt- læti alla hina delluna í aðgerðunum." „Öll baráttan um að breyta kvóta- kerfinu sem við í Alþýðubandalaginu höfum staðið í og héldum að við hefð- um Morgunblaðið með okkur í því er nú fyrir bí. Svo er Styrmir að reyna að hugga sig við það með því að hanna forsíðu Morgunblaðsins og uppsetningu blaðsins áð þetta lítilfjör- lega aflagjald, sem á að koma þarna inn, sé einhverskonar ígildi veiðileyfa- sölu. Þetta er auðvitað mikill barna- skapur því deilan hefur staðið um það hvort hér ætti að vera fiskveiðistefna, byggð á kvótakerfí, þar sem sjávarút- vegsráðuneytið úthlutar kvótunum til allra eða hvort ætti að vera einhvers- konar frjáls aðgangur að auðlindinni. Umræðan um veiðileyfagjaldið byggðist meðal annars á því að veiði- heimildirnar yrðu seldar til að opna fyrir öðrum." „Þessi litli skattur sem á að renna inn í þennan nýja sjóð er bara eins og hver annar skattur sem útgerðin borgar og veitir ekki nein réttindi eða aðgang. Fiskveiðiheimildunum verður áfram úthlutað af ráðuneytinu í krafti pólitísks valds ráðherrans. Þess vegna er skiljanlegt að Kristján Ragnarsson fagni því og telji þetta lítilfjörlega gjald bara minniháttar greiðslu fyrir það að fá nú frið um kvótakerfið sitt. Það eru mér mikil vonbrigði að Morg- unblaðið skuli detta í þá gryfju að telja að þar með hafi unnist einhver sigur í baráttunni gegn núverandi kvótakerfi. Það sem hefur gerst er að Kristján Ragnarsson kemur sem tvöfaldur sigurvegari út úr þessari- helgi. Hann fékk bæði gengisfelling- una, sem hann hefur beðið um í lang- an tíma og svo fékk hann kvótakerf- ið sitt fest í sessi út kjörtímabilið," sagði Ólafur að lokum. Kristín Ástgeirsdóttir Skammtímalausnir og álögur á láglaunafólk KRISTÍN Ástgeirsdóttir, formaður þingflokks Kvennalistans, segir að i aðgerðum ríkisstjórnarinnar felist álögur á fjölskyldur sem bitni sérstak- lega á þeim sem hafi lægstu launin. Þetta stafi m.a. af hækkun á tckju- skatti og niðurskurði á barnabótum auk þess sem til standi að krukka i vaxtabótakerfið. „Siðan er boðaður enn meiri niðurskurður rikisútgjalda sem kemur hugsanlega niður á þjónustu við borgarana," segir hún. „Þrátt fyrir að það verði lækkun á verðlagi vegna niðurfellingar aðstöðu- gjaldsins kemur fram hækkun á móti vegna gengisfellingarinnar. Það er boðuð 4,4% kjaraskerðing, sem væri kannski í lagi ef hún bitnaði fyrst og fremst á þeim sem betur mega sín. Það er hins vegar ekki að finna neitt í þessum aðgerðum sem ver hina lægstlaunuðu og ég er ekki sammála forsætisráðherra um að stöðugleikinn sé besta vörnin fyrir þá lægstlaunuðu því þeir eiga síst möguleika á að nýta sér ávinninga hans," sagði hún. „Eitt meginmarkmið aðgerðanna átti að vera að skapa atvinnu í landinu en þar er nú í rauninni afar lítið að fínna til viðbótar því sem áður hafði verið ákveðið. Þarna er 500 milljónum ráðstafað til atvinnusköpunar á Suður- nesjum og 500 milljónir vegna viðhalds á opinberum byggingum. Þetta er af hinu góða en þetta eru þó fyrst og fremst um tillögur sem munu koma karlmönnum til góða. Við höfum bent á að atvinnuleysi er meira meðal kvenna en meðal karla og því skortir algerlega aðgerðir sem munu skapa konum atvinnu," sagði Kristín. Hún sagði einnig að hugmyndin á bak við stofnun Þróunarsjóðs sjávarút- vegsins væri góð. „Það þarf að fækka sjávarútvegsfyrirtækjunum en við hljótum að spyrja hvaða atvinnusköp- un eigi að koma í staðinn. Þeirri spurn- ingu er ósvarað og það er margt fleira í sambandi við starfsemi þessa sjóðs sem er ósvarað. Það virðist til dæmis eiga að fjármagna hann að meira eða minna leyti með gjöldum sem verði lögð á sjávarútveginn," sagði hún. Kristín gagnrýndi einnig afnám undanþága frá virðisaukaskatti sem hún sagði mjög alvarlegt mál fyrir ferðaþjónustuna og bókaútgáfu en upplýsingar um skatt á hitaveitur væru enn óljósar. „Langtímamarkmið og aðgerðir sem skila sér til lengri tíma eru af skornum skammti í þessum aðgerðum. Öll lang- tímastefnumörkun um atvinnu- og byggðaþróun í h'ósi þeirra aðstæðna sem við búum við í dag vantar. Það. brýnasta sem við stöndum frammi fyrir er að viðurkenna staðreyndir og móta okkur langtíma stefnu. Ég tel þetta vera skammtímalausnir sem þarna eru boðaðar og plástrar í hefð- bundnum stíl sem felast í>að stofna sjóð, skera niður og grípa til skamm- tímalausna hér og þar en á endanum er það alltaf almenningur sem borg-. ar," sagði hún að lokum. 1r

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.