Morgunblaðið - 26.11.1992, Blaðsíða 34

Morgunblaðið - 26.11.1992, Blaðsíða 34
m m&mwJiömmmmm%MvEMmHimL__ Minning Óskar Friðbjörnsson Fæddur 26. október 1908 Dáinn 18. nóvember 1992 Það var á hvítasunnumorgni 1963 að sólin gyllti sundin og friður ríkti á Heimaey. Landburður hafði verið af fiski undanfarna daga og snemma morguns skreiddust örþreyttir verka- menn heim að aflokinni langri hrotu. Lítill piltur gekk á milli hjónanna Óskars Friðbjömssonar, lögreglu- þjóns í Reykjavík, og Torfhildar Sig- urðardóttur. Óskar var vel klæddur, ilmaði af rakspíra og það brakaði í skónum hans. Pilturinn hugsaði með sér að hann ætlaði að eignast svona skó sem brakaði í þegar hann yrði stór. Síðar var drengnum reyndar strítt á þessu og sagt að brakandi skór væru iila fengnir. Pilturinn þótt- ist hins vegar viss um að hann Ósk- ar sem væri í lögreglunni gengi ekki á illa fengnum skóm því að slíkt varðaði við lög. Fyrstu kynni piltsins af störfum lögreglunnar voru reynd- ar af störfum Oskars og hann gat áreiðanlega ekki staðið í því að afla sér skófatnaðar á vafasaman hátt. Við gengum niður á bryggju. Þar lá Esjan og með henni hafði komið Kór kvennadeildar Slysavarnafélags Islánds í Reykjavík og Karlakór Reykjavíkur í söngför til Eyja. Tolla, kona Óskars, var í kórnum og hann fylgdi konu sinni til Eyja enda áttu þau þar bæði sín bernskuspor. Óskar Friðbjörnsson fæddist í Vestmannaeyjum 26. október 1908, sonur hjónanna Friðbjörns Þorkels- sonar og Ingibjargar Hjálmarsdóttur. Hann var elstur fimm systkina. Vegna erfiðra heimilisástæðna varð hann fyrirvinna heimilisins ásamt Sigurjóni bróður sínum og var það ekki síst honum að þakka að Ingi- björgu tókst að halda fjölskyldunni saman. Vafalaust hefur þessi reynsla sett mark sitt á Óskar því að hann unni sér aldrei hvíldar á meðan stætt var. Ekki verður hér rakinn æskuferill Óskars í Vestmannaeyjum. Á þessum árum urðu menn vitni að miklum framförum. Vélbátar leystu áraskip- in algerlega af hólmi og vélskipin fóru stækkandi. Úrbætur voru gerð- ar við höfnina, lifrarsamlag stofnað, sundlaug byggð, barnaskóli reistur, sjúkrahús byggt og byltingarkennd- ar framfarir urðu á sviði fiskvinnslu. Kreppan skall yfír með atvinnuleysi og örbirgð, landið var hernumið og menn býsnuðust yfir fákunnáttu bre- skra hermanna sem reyndu að steikja sérskyr í stað nýrrar ýsu. Árið 1940, á afmælisdegi sínum, kvæntist Óskar Torfhildi, dóttur hjónanna Sigurðar Sæmundssonar og Guðbjargar Björnsdóttur á Hall- ormsstað í Vestmannaeyjum og þar hófu hjónakornin búskap sinn. Oskar varð lögregluþjónn í Vestmannaeyj- um árið 1938 og gegndi því starfí til ársins 1946. Þá fluttust þau hjón- in til Reykjavíkur og réðst Óskar til starfa í lögreglunni þar. Vann hann þar fram á haustið 1978 en þá bauðst honum staða gangavarðar við Mýrar- húsaskóla á Seltjarnarnesi. Þeirri stöðu gegndi hann um nokkurra ára t Ástkær eiginkona mín, NANNA GUÐMUNDSDÓTTIR, Stýrimannastíg 7, lést þriðjudaginn 24. nóvember. Kristján Pétursson. t Eiginmaður minn og stjúpfaðir okkar, STEINGRÍMUR M. GUÐMUNDSSON, lést aðfaranótt miðvikudagsins 25. nóvember í Landspítalanum. Áslaug Árnadóttir, Hörður Sigtryggsson, Kristín Sigtryggsdóttir. t er látinn. Jarðarförin ákveðin síðar. RAGNAR JÓNSSON fyrrum skrifstofustjóri Kristín G. Einarsdóttir, Einar Ragnarsson, Brynhildur Anna Ragnarsdóttir, Jón Ragnarsson, Þorgerður Ragnarsdóttir. t Ástkær faðir okkar, MAGNÚS HALLDÓRSSON frá Ketilsstöðum, Hvammssveit, Dalasýslu, lést á Elli- og hjúkrunarheimilinu Grund 24. nóvember. Halldór Magnússon, Ingibjörg Magnúsdóttir, Ólafur Þór Magnússon, Steinunn R. Magnúsdóttir, Katrfn L. Magnúsdóttir. t Sambýlismaður minn og faðir okkar, KRISTINN KARLSSON múrari, Reykási41, Reykjavik, lést í Landspítalanum 22. nóvember. Kristbjörg Haraldsdóttir og börn hins látna. skeið. Auk þessara starfa vann hann ýmsa vinnu sem til féll og eyddi sumarfríum sínum gjarnan í bygg- ingarvinnu. Af þessu sést að Óskar var trúr starfsmaður. Hann sóttist ekki eftir frama eða metorðum heldur sinnti störfum sínum af stakri trúmennsku og prýði. Þeim hjónum, Óskari og Tollu, eins og kona hans var jafnan kölluð, fæddust tvö börn: Birna, fædd 12. maí 1942 og Sigþór, fæddur 9. febr- úar 1949. Birna er búsett í Banda- ríkjunum og er gift Paul Richard Fawset en Sigþór býr í_Lúxemborg. Kona hans er Halldóra Ásgeirsdóttir. Þau systkinin gáfu foreldrum sínum 6 barnabörn og fj'ögur barnabarna- börn. Eftir að þau Tolla og Óskar fluttu suður bjuggu þau fyrst á Skúlagötu 60. Þaðan fluttu þau að Tómasar- haga 38 en Óskar reisti það hús ásamt starfsfélögum slnum í lögregl- unni. Þaðan fluttust þau árið 1959 vestur á Seltjarnarnes í húsið Akur- gerði við Nesveg, glæsilegt hús sem þau byggðu ásamt. vinafólki sínu, Gunnbirni Gunnarssyni og Elínborgu Guðjónsdóttur. Þar bjuggu þau um 25 ára skeið eða þar til þau fluttust í íbúðir aldraðra á Seltjarnarnesi í ársbyrjun 1985. Lögregluþjónar á íslandi hafa aldrei verið vel launuð stétt. Hvorugt höfðu þau hjónin miklar tekjur um ævina en einhvern veginn var það þó þannig að yfir heimili þeirra ríkti mikill næstum ríkmannlegur rausn- ar- og höfðingsbragur. Þau hjónin voru afar veitul svo að ungu fólki þótti stundum nóg um. Þau voru aldr- ei ánægð nema þeir sem boðið ar að þiggja veitingar tækju ósleitilega til matar síns. Að öðrum kosti hlaut eitthvað að vera að. Hver máltíð var sem stórveisla. Hvaðan skyldu sumir íslendingar hafa fengið fágaða fram- komu aðalsfólks? Þegar fólk flyst til Reykjavíkur utan af landi verður gjörbreyting á högum þess. Veldur þar ekki ein- göngu breytt búseta og aðrir stað- hættir heldur hitt að ættingjar og vinir utan af landi leita til fólks um ýmsa aðstoð. Heimili Óskars og Tollu varð því eins konar gistimiðstöð fjöl- mennra ætta sem stóðu að þeim báðum. Þar var einatt glatt á hjalla, spjallað, spilað og sungið og sögur sagðar. Þar var íslensk sagnahefð haldin í heiðri. Tolla var margfróð um menn og málefni svo að undrum sætti og Óskar sagði skemmtilega frá og rifjaði oft upp skemmtilegar minningar um æskuár sín í Vest- Erfidrykkjur Glæsileg kiiífi- hlaöhorð iallegir salir ög mjög góö þjónusta. Upplýsingar ísíma22322 FLUGUEIDIR HÓTEL LOFTLEIBIR mannaeyjum og kynlega kvisti sem þá voru á dögum. Hann greindi frá mönnum og málefnum þannig að persónur urðu ljóslifandi fyrir hug- skotssjónum þeirra sem á hlýddu. Einnig fræddi hann viðmælendur sína um ýmislegt sem snerti starf lögreglumannsins. Aldrei bar á því að hann hallaði á þá sem ýmsir hafa séð ástæðu til að kasta hnútum í og kallaðir eru utangarðsmenn. Ein- hvern tíma var undirritaður að hneykslast á ræfildómi þeirra sem hvað tíðast gistu fangageymslur lög- reglunnar. Öskar sagði þá: „Það er best að ég bjóði þér í heimsókn, góði, svo að þú getir sjálfur skynjað hvað um er að vera." Og í fangelsið við Síðumúla héldum við. Það varð mér, unglingnum, slík lífsreynsla að hún mótaðist í huga mér og hefur ekki horfið þaðan. Þau Óskar og Tolla áttu samleið í 5 áratugi. Þau voru samhent. Sam- band þeirra var afar náið en þó með þeim hætti að þau smákýttu í hvort annað og rengdu gjarnan hitt og brá þá til beggja vona hvort hefði á réttu að standa. Þau gerðu víðreist um ævina. Þau voru t.d. í hópnum fræga sem fór með farþegaskipinu Balticu til Miðjarðarhafslanda fyrir tæpum 30 árum. Birnu, dóttur sína, heim- sóttu þau nokkrum sinnum til Banda- ríkjanna og Sigþór í Lúxemborg. Með Sigþóri fóru þau til Hong Kong og fleiri ferðir mætti nefna. Þau voru því víðsýn og höfðu reynt margt qg höfðu frá ýmsu að segja. Ég minntist á það hér að framan að heimili þeirra Óskars og Torfhildar hefði verið samkomustaður fjöl- mennra ætta. Oskar átti hlut að því að föðursystir Torfhildar, Þórunn Sæmundsdóttir, var á heimili þeirra um margra ára skeið og þegar jarð- eldur kom upp i Heimaey veturinn 1973 skutu þau skjólshúsi yfír ætt- ingja sína um npkkurt skeið. Þá voru þeir nokkrir, skólapiltarnir, sem dvöldust á heimili þeirra. Mér er og ljúft að geta þess að þau hjónin reyndust okkur tvíburabræðrum ómetanlega vel. Þegar við vorum sendir suður í skóla úr foreldrahúsum á 9. ári var ekki ónýtt að eiga þau hjónin að. Þau buðu okkur heim um helgar, fóru með okkur í gönguferð- ir og bíltúra hingað og þangað. Skemmtilegast þótti okkur strákun- um þegar Óskar sótti okkur í lög- reglubíl. Þá gerðust stundum ýmis ævintýri. Eitt sinn hringdi Tolla í okkur tvíburana og bauð okkur í mat á laugardagskvöldi. Hún sagði að Óskar sækti okkur. Þegar Óskar kom var Sigþór með honum og þar sem nægur tími var til stefnu fórum við strákarnir þrír með þeim lög- regluþjónunum í eftirlitsferð. Brátt bárust boð frá stöðinni um að ein- hverjir tveir náungar væru með dólgshátt og drykkjulæti einhvers staðar. Við þangað og náðist strax annar þeirra. Hann var settur inn í bílinn til okkar strákanna og skipað að bíða þar á meðan þeir lögreglu- þjónarnir reyndu að hafa hendur í hári hins. Við vorum hálfskelfdir og þegar minnst varði tók dólgurinn sig til og ruddist út úr bílnum. Sonur Óskars, Sigþór, brást skjótt við og kallaði í föður sinn. En í óðagotinu kallaði hann í talstöðina. Var síðan margkallað í stöðinni og spurt hver hefði sent út þetta undarlega kall „Pabbi"! En dólgarnir náðust báðir og okkur þremenningunum var skil- að heim í Akurgerði á skikkanlegum tíma. Fyrir nokkrum árum fór Óskar að kenna krankleika í höndum. Var hann oft friðlaus af einhvers konar pirringi eða dofa. Aldrei fékkst nein skýring á þessu og báru lækningatil- raunir engan árangur. Sumarið 1990 Iést Torfhildur, kona Óskars, eftir mikil veikindi. Oskar varð aldrei sam- ur maður. Hann var sem brotinn reyr. Hann bjó þó áfram í íbúð þeirra hjóna um nokkurra mánaða skeið með stuðningi barna sinna, en á út- mánuðum 1991 flutti hann á Elli- heimilið Grund. Þau Sigþór og Birna sinntu föður sínum eftir föngum og voru tíðir -blómstrandi vertfun r Blóm Skreytingar Gjafavara Kransar Krossar Kistuskreytingar Opið alla da«a frá kl. 9-22 Fákafeni 11 s. 68 91 20 gestir hér á landi. Einnig má geta þess að Guðrún Margeirsdóttir, hjúkrunarkona, var honum ómetan- leg hjálparhella. Hann var hins vegar ekki allra hin síðustu árin og vildi umgangast fáa. Laugardaginn 7. þessa mánaðar heimsótti Guðrún Stefánsdóttir, vin- kona hans og frænka Torfhildar konu hans, Óskar. Hann lá þá með lokuð augun og greinilegt virtist að heilsan væri á þrotum. Daginn eftir var hann fluttur á Landspítalann. Þá kom í ljós að hann hafði fengið heilablóð- fall og við sneiðmyndatöku greindist æxli við heilann. Skyldi þetta æxli hafa þjakað hann um árabil? Börn hans, Birna og Sigþór, náðu að dánarbeði hans á meðan hann hélt enn rænu. Miðvikudaginn 18. þessa mánaðar ákvað skaparinn að nú væri helstríð hans orðið nógu langt og leysti hann frá skyldum sín- um við lífið. Vissulega verður tómarúm þegar ástvinur fellur frá þótt oft fagni menn þeirri lausn sem hinn látni hlýt- ur. Margir eiga á bak að sjá góðum félaga og vini og börn hans, tengda- börn og barnabörn traustum heimil- isföður sem setti hag þeirra jafnan ofar eigin hagsmunum. Arnþór Helgason. í dag fímmtudaginn 26. nóvember er borinn til grafar Óskar Friðbjörns- son lögregluvarðstjóri. Þegar mér bárust fregnir af and- láti þessa góða drengs og vinar, setti að rnér trega. Óskar hóf sitt lögreglustarf í fæð- ingarbæ sínum Vestmannaeyjum 1. október 1937, og starfaði þar til 1. október 1946, að hann hóf starf hjá lögreglustjóraembættinu í Reykja- vík. Þar starfaði hann svo þar til hann lét af störfum í desember 1978. Það var árið 1958, sem ég kynntist Oskari, og vorum við vaktfélagar um margra ára skeið. Þau voru mörg útköllin sem við fórum saman á þess- um árum, þar sem Óskar var í for- svari og kom þá í ljós hve hann var næmur á fólk og vinsamlegur. Alltaf tókst honum að koma góðu til leiðar og sanna um leið máltæki sem hann notaði oft þegar hann var að segja okkur ungu mönnunum til. Sértu kominn til vits og ára og getur ekki treyst á sjálfan þig, er gagnslítið að treysta öðrum. Öskar tók starf sitt alvarlega og honum var annt um að hið rétta og sanna kæmi ávallt fram í hverju einstöku máli. Með þessu tókst honum að vinna traust allra sem til hans þekktu. Óskar var ein- staklega góður þeim sem minna máttu sín og áttu í vanda og gekk þá oft lengra en aðrir menn, það var ungum lögreglumönnum mikils virði, að hafa kynnst þessum góða dreng og taka hann sér til fyrirmyndar. Hilmar Þorbjörnsson, lögreglumaður. í dag þegar tengdafaðir minn er kvaddur hinstu kveðju er margs að minnast. Ég minnist þess hversu vel mér var tekið þegar ég, sem ung stúlka, kom inn á heimiíi Tollu og Óskars. Þó að Óskar væri seintekinn fann ég brátt hversu hlýr og góður maður hann var. Hjá honum voru það börnin og barnabörnin og síðar meir barnabarnabörnin, sem áttu hug hans allan. Heimili þeirra Tollu og Óskars var ekki bara fallegt, heldur öllum opið, enda gestagangur mikill jafnt af ungum sem öldnum. Öskar hafði einstaklega skemmti- lega kímnigáfu og hlátur hans smit- aði alla. Samverustundir okkar jafnt á ís- landi sem og í Lúxemborg voru okk- ur öllum ómetanlegar. Ég hygg að þau Tolla og Óskar hafi faðmast og heilsast á sama hátt og þau kvöddust, en sú sjón gleym- ist mér seint. Að leiðarlokum langar mig til þess að þakka tengdaforeldrum mínum allt sem þau gerðu fyrir mig og börn- in okkar Sigþórs. Guð blessi minningu þeirra hjóna. Stella. ERFIDRYKKJUR ^^Verðfrákr.850- perlan sími620200 i i 4

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.