Morgunblaðið - 23.11.1993, Blaðsíða 24

Morgunblaðið - 23.11.1993, Blaðsíða 24
24 MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 23. NOVEMBER 1993 _____________________________+ Eiturefnatankur sem fannst á reki dreginn inn til V< Eigandinn segi tankurinn sé tói IRttgttnHafcife Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Ritstjórnarfulltrúi Árvakur h.f., Reykjavík Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Jóhannsson, Árni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. Björn Vignir Sigurpálsson. Kringlan 1, 103 Reykjavík. Símar: Skiptiborð 691100. Auglýsingar: 691111. Áskriftir 691122. Áskriftargjald 1400 kr. með vsk. á mánuði innanlands. í lausasölu 125 kr. með vsk. eintakið. Tillögum svæða- nefnda hafnað Kjósendur í flestum sveitar- , félögum landsins höfn- uðu fyrirliggjandi sameining- artillögum svæðanefnda. Nið- urstaðan er áfall fyrir samein- ingu sveitarfélaga, sem sterk rök hníga að, og kann að seinka æskilegri þróun í þeim efnum. Niðurstöður ber engu að síður að virða, eins Davíð Oddsson, forsætisráðherra, lagði áherzlu á í umsögn um úrslitin. Kosningarnar sigldu aðeins einni sameiningu heilli í höfn. Pjögur sveitarfélög á Snæ- fellsnesi verða að einu: Breiðu- víkurhreppur, Hellissandur, Ólafsvík og Staðarsveit. Nið- urstöður opna hins vegar leið til fækkunar og stækkunar sveitarfélaga á fjórum öðrum svæðum, það er þar sem tveir þriðju viðkomandi sveitarfé- laga samþykktu sameining- una. Þar geta sveitarfélög með já-niðurstöðu samið sín á milli um sameiningu, í kjölfar úr- slitanna, hamli ekki landfræði- legar aðstæður. Á öðrum svæðum verður að stokka sameiningarspilin upp í breytt- ár tillögur, með hliðsjón af þeim vísbendingum sem fyrir liggja í niðurstöðum kosning- anna, og bera undir kjósendur á nýjan leik. Líkur standa til að það verði sums staðar gert. Annars staðar verður látið kyrrt liggja, að minnsta kosti um_ sinn. Úrslit kosninganna voru skýr: sveitarfélögin hafna sameiningu eftir forskrift um- dæmanefndanna. Það er samt sem áður ekki rétt að túlka úrslitin sem þjóðarsynjun á fækkun og stækkun sveitarfé- laga. Reyndar voru já-in fleiri en nei-in á landsvísu. Kjósend- ur, einkum minni og meðal- stórra sveitarfélaga, gátu hins vegar ekki, víðast hvar, sætt sig við tillögur umdæma- nefndanna. Það bendir til þess að þær hafi annað tveggja ekki verið byggðar á nægi- legri könnun á vilja og viðhorf- um íbúanna á viðkomandi svæðum og/eða hafi ekki verið nægilega vel kynntar. Fleira kemur þó til. íheldni á forna skipan landsins í hreppa/sveit- arfélög. Ótti fólks í minni sveitarfélögum við það að sameining við stærri sveitarfé- lög þýddi glötun á ýmsum staðbundnum réttindum og sérkennum. Einnig andstaða sumra sveitarstjórnarmanna, sem hafa trúlega talið sig missa spón úr valdaaski ef af sameiningu yrði. Kjósendur voru ekki að mótmæla því að sameiningu sveitarfélaga fylgdi sparnaður í stjórnsýslu, fjárfestingu og rekstri, sem lækka myndi samfélagslegan kostnað at- vinnulífs og almennings. Þeir voru ekki að draga í efa að fækkun og stækkun sveitarfé- laga styrkti sveitarstjórnar- stigið gagnvart ríkisvaldinu, stuðlaði að valddreifingu, yki áhrif og völd heimamanna á staðbundin verkefni eða haml- aði öðru fremur gegn fólks- flótta af landsbyggð til höfuð- borgarsvæðis. Þeir voru held- ur ekki að andmæla því að stækkun atvinnusvæða, sem sameining sveitarfélaga leiðir af sér, styrkti atvinnulífið, flýtti nauðsynlegri hagræð- ingu og þróun þess, m.a. í sjáv- arútvegi. Þeir voru einfaldlega, og sem fyrr segir, að lýsa and- stöðu við fyrirliggjandi tillögur umdæmanefnda, ónógum um- þóttunartíma, að margra dómi, frá því að endanlegar tillögur sáu dagsins Ijós þar til að kjörborði var gengið, og ónógri kynningu, einkum á því sem við átti að taka að samein- ingu lokinni, s.s. á tilhögun verkefna- og tekjutilfærslu frá ríkinu til hinna nýju sveitarfé- laga, sem að var stefnt. . Niðurstaða kosninganna á laugardaginn er sameining fjögurra sveitarfélaga á Snæ- fellsnesi í eitt „reynslusveitar- félag", sem forvitnilegt verður að fylgjast með. Hún felur jafnframt í sér líkur á samein- ingu sveitarfélaga á fjórum öðrum svæðum, þótt ekki verði nákvæmlega með þeim hætti sem viðkomandi um- dæmanefndir gerðu tillögur um. Úr niðurstöðum má og lesa mikilvægar upplýsingar um viðhorf fólks í einstökum landshlutum, sem hollt er hafa til hliðsjónar þegar horft verð- ur til framtíðar í sameiningu sveitarfélaga. Sitthvað má einnig iæra af aðdraganda málsins, vinnubrögðum, til- lögugerð og kynningu. Reynslunni ríkari verðum við áfram að leitast við að þróa atvinnuvegi okkar, ríkisbú- skap og sveitarfélög til hag- kvæmara og nútímalegra skipulags, til þess að treysta lýðræði og lífskjör í landinu. Vestmannaeyjum. BJÖRGUNARSKIPIÐ Þór kom til Vestmannaeyja í gærmorgun með tank í gámagrind í togi, en skip- verjar á togbátnum Drangavik VE höfðu orðið varir við hann á Kötlu- grunni á sunnudag. Talið var að eiturefni væru í tanknum og beið Þór utan við Eiðið með tankinn fram yfir hádegi er ákveðið var að draga hann inn í höfnina og hífa upp á varðskip sem síðan sigldi með hann áleiðis til Reykja- víkur. Þangað kom hann um kl. 23 í gærkvöldi. Tankurinn reynd- ist undan eiturefni sem heitir klórnítróbensen, að sögn Helga Jenssonar hjá mengunarsviði Sigl- ingamálastofnunar og getur haft eituráhrif komist það í snertingu við húð eða taki menn það inn. Að sögn bandarísks eiganda tanksins, sem merkingar á tankn- um gáfu til kynna hver væri, tók hann fyrir borð á skipi suður af landinu fyrir um það bil hálfu ári. Eigandi, sem Siglingamála- stofnun hafði tal af í gær, segir tankinn tóman og verður það sannreynt í Reykjavík á morgun. Eitthvað kom á radarinn Magnús Ríkharðsson, skipstjóri á Drangavík, sagði að þeir hefðu feng- ið eitthvað inn á radarinn um hádegi á sunnudag, þegar þeir voru að veið- um utarlega á Kötlugrunni. Þeir hafi siglt að hlutnum og séð gáminn og miðað við þær merkingar sem á honum voru hafi þeir gert sér Ijóst að um eiturefni væri að ræða. Hann sagði að þeir hefðu tilkynnt Vest- mannaeyjaradíói um rekaldið en hefðu síðan haldið áfram á veiðum. Síðdegis á sunnudag hafi þeir síðan aftur orðið varir við tankinn og eftir að hafa gengið úr skugga um að VARÐSKIPIÐ Týr og björgunarbáturinn Þór lágu úti fyrir með gáminn \ áður en farið var inn með tankinn. engar ráðstafanir hefðu verið gerðar um að ná í hann hafi hann ákveðið að taka hann í tog og sigla í átt til Eyja, en um leið hafi hann óskað eftir því að björgunarskipið Þór kæmi til móts við þá til að tefjast ekki lengi frá veiðum. „Það var tals- verður veltingur þarna og við urðum að setja mann út á tankinn til að koma sleftóginu á hann, því það var ekki nokkur leið að festa í hann öðruvísi," sagði Magnús en hann sagði að þó hefðu þeir gert sér fulla grein fyrir að tankurinn gæti inni- haldið hættuleg efni. Þór mætti svo Drangavík um mið- nætti á sunnudag og tók við slefinu og var komin að Eyjum laust fyrir níu í gærmorgun. Fékk hann ekki leyfi til að fara með tankinn inn í höfnina og beið utan við Eiðið meðan beðið var eftir ákvörðun um hvað gera ætti við tankinn en jafnframt var varðskipið Týr á leið til Eyja. Hýsum hælislausan eftírherra Sigvr- björn Einarsson Ekki hefur íslendinga fremur en aðra skort fréttir af hörmungum þeirrar styrjaldar, sem geisar í lönd- um Júgóslavíu, svo nefndrar til skamms tíma. Dag eftir dag mán- uðum saman hafa ótíðindi þaðan flætt um allar fréttarásir inn á hvern mann og vakið hroll, ógeð og hneykslun. Allir eru einhuga um að fordæma þá, sem fremja illvirki eða valda því, að hervirki eru fram- in og ódáðir drýgðar. Og ósparlega eru þeir valdamenn veraldar for- dæmdir, sem teljast eiga það mikið undir sé, að þeir ættu að geta skakkað þennan fúla leik en gera það ekki. Löngum er auðvelt að taka af- stöðu til þess, sem er nógu fjar- lægt. Hitt reynist torveldara að, bregðast á réttan hátt við því, sem er við dyrnar eða innan dyra hjá manni sjálfum og skírskotar beint til eigin samvisku og krefst per- sónulegra aðgerða. En viðbrögð í slíkum sporum og það, sem við gerum þá, er prófsteinn á það, hvort við erum þeim megin í tilverunni, þar sem horft er og stefnt til hinn- ar betri áttar. Nú er það nýtt í fréttum, sem snerta þessar ógæfuslóðir, að ungur maður, Goran Nikolic, hefur hrakist þaðan hingað til lands. Hann flúði undan skelfingu, leitaði fyrst á náð- ir Svía, en hjá þeim gat hann ekki notið griða til frambúðar, yfirvöld þar í landi telja sér ekki fært að taka við fleiri flóttamönnum. Norð- urlönd hafa sýnt mikla gestrisni og góðvild því fólki, sem hefur flúið í fang þeirra undan kúgun, harðrétti og stríðsógnum. íslendingar hafa ekki íþyngt sér með útlánum eða áreynslu í slíku björgunarstarfi. Ef þessi ungi maður, sem hefur flúið hingað af því hann treysti á miskunn íslensku þjóðarinnar, fær ekki áheyrn hér, er fokið í öll skjól fyrir honum. Vafalaust má finna einhverja meinbugi á því að hýsa þennan hælislausa mann. Veruleiki þessa heims er harðari en svo, að hann svigni eða bráðni fyrir tilfinningum. En er hægt að verja það fyrir nokkr- um dómstóli að henda aftur út í brimið strandmanni, sem hefur í örvæntingu látið berast upp á fjöru hér og liggur þar fyrir fótum okkar? Við höfum haft tilhneigingu til að láta sem veröldin komi íslandi ekki við nema að því leyti sem við getum haft gott af öðrum. Það er staðreynd, að miðað við þjóðartekj- ur erum við skammarlega smátæk- ir á hjálp við hina snauðustu í ver- öldinni. Það er og staðreynd, að orðstír íslensku þjóðarinnar af með- ferð hennar á flóttafólki fyrr á öld- inni er ekki góður. Jól eru skammt undan. Við stöndum engum að baki í hóflausum íburði, þegar við höldum jól. Við bruðlum ómælt út á nafn og minn- ingu fátæks barns, sem varð að flýja morðsveitir harðstjóra, átti hvergi höfði sínu að að halla og dó smánardauða vegna þess, að hann tók sér stöðu með útskúfuðum, gerði málstað vonlausra að sínum — í umboði Guðs, fórnaði sér í umboði Guðs til þess að hnekkja þeirri bölvun, sem kyn Kains hefur selt sig á vald. „Það sem þér gerið einum þess- ara minnstu", sagði hann. Og var þá að benda á það, sem sker úr í hinsta dómi. En nú er íslenska þjóðin kannski orðin svo háþróuð, að svona einföld orð frá Kanaanslandi eiga ekkert erindi við hana. Einfaldur, blátt áfram kristindómur hæfir víst ekki þroska hennar. Eða hvað? Kristin trú, óbrengluð, eltist ekki við álfa, afturgöngur eða „geimverur". Hún beinir athygli að mönnunum, hún vill vera skyggn á fólk, hún vill horfa með augum Jesú Krists á mennina og mannlífið og taka til hendinni á vettvangi mannlegs lífs eftir tilvísun hans, í hlýðni við hann. Það er vonandi meira til af kristin- dómi í þessu landi, þrátt fyrir allt, en af hérvillum og hindurvitnum. He „E þa st( íb se: lál hé fó Vo: ma lán

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.