Morgunblaðið - 04.01.1995, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 04.01.1995, Blaðsíða 6
6 B MIÐVIKUDAGUR 4. JANÚAR 1995 MORGUNBLAÐIÐ MARKAÐIR Fiskverð heima Alls fóru 10 tonn af þorski um fiskmarkaðina þrjá hér syðra síðustu viku. Um Fiskmarkað Hafnarfjarðar fóru 3,5 tonn á 143,13 kr./kg. Um Faxamarkað fóru 1,1 tonn á 100,00 kr./kg og um Fiskmarkað Suðurnesja fóru 5,4 tonn á 127,00 kr./kg. Af karfa voru seld 0,6 tonn. í Hafnarfirði á 52,00 kr. (0,31), og á 106,77 kr. (27,01) á Fiskm. Suðurnesja. Af ufsa voru seld 35,2 tonn. í Hafnarfirði á 62,00 kr. (27,81) og á 45,13 kr. hvert kíló á Suðurnesjum (7,41). Af ýsu voru seld 26,3 tonn á mörkuðunum þremur hér syðra og meðalverðið 147,39 kr./kg. Fiskverð ytra rWkg -180 -160 £140 -120 -100 -80 -60 -40 "^WHh. r«^£& Nóvember 47. vika Dese mber 48. vika 49. vika 50. vika 51. vika 52. vika Eingöngu var seldur fiskur úr gámum í Bretlandi í síðustu viku, samtals 188,0 tonná151,81 kr./kg. Þar af voru 39,1 tonn afþorskiá 172,15 kr./kg. Af ýsu voru seld 50,6 tonná 165,15 kr./kg 53,4 tonn af kola á 132,14 kr./kg, 3,7 tonn af karfa á 116,41 kr.hvertkíló og 2,0 tonn af grálúðu seldust á 156,68 kr.kílóið. Þorskur Karfi Ufsi Ekkert skip seldi afla sinn í Þýskalandi í síðustu viku. Jafnt framboð og verð og neytandinn skipta mestu Neysla botnfisks hefur minnkað verulega á Bandaríkjamarkaði INNAN fískvinnslunnar og dreifíngarfyrirtækja snýst hugsunin gjarna um háar tölur og magn en neytandinn, sem stendur undir öllu sam- an með kaupum sínum, kemur yfirleitt of lítið inn í myndina. Sú skoðun virðist ríkjandi, að neytandinn þurfi á fisknum að halda og sé tilbúinn til að borga meira ef framboðið er ekki nóg. Á hinn bóginn hafa neytendur lítinn áhuga á allri fyrirhöfninni, sem býr að baki framboðinu. Það er fiskneyslan sjálf, sem skiptir þá mestu, en þeir eru ekki tilbúnir til að kaupa hana mjög dýru verði. Að öðru leyti er það stærð skammtanna, ímynd vörunn- ar og gæðin, sem hafa áhrif á kaupin. Á árinu 1993 greiddu bandarísk- ir neytendur 37,7 milljarða dollara fyrir sjávarafurðir og ef litið er nánar á þá upphæð, þá er aflinn upp úr sjó metinn á sex milljarða dollara; frumvinnslan bætir við 5,4 milljörðum og frekari vinnsla 3,4. Dreifing til verslana og veitinga- staða bætir við 3,2 milljörðum og annar kostnaður á veitingastöðum er 16,6 milljarðar og í verslunum 3,2. 1993 var neysla sjávarafurða í Bandaríkjunum svipuð að magni og 1989, heldur meiri að vísu, og vinsælastur var túnfískurinn, þá rækja, Alaskaufsi og þorskur. Á þessum fjórum árum hefur orðið mikil breyting á þorskneyslunni, sem hefur minnkað um 36%. Inn- flutningur á flökum hefur farið úr 76.000 tonnum í 34.000 tonn og ; blokkin hefur farið úr 62.000 tonn- um í 20.000 tonn. Þessi samdrátt- j ur í þorsknum hefur verið bættur upp með öðrum tegundum en und- irrót hans er verðhækkanir og ; óvisst framboð. Litlar breytingarfrá 1913 Eins og fyrr segir jókst neysla sjávarafurða í Bandaríkjunum lit.il- lega á áðurnefndu fjögurra ára tímabili en hlutur botnfisktegunda hefur þó minnkað. Ársneysla þeirra á mann er nú 3,9 pund en var fímm pund 1989. Heildar- neysla sjávarafurða er enn aðeins um 15 pund á ári á mann og hefur breyst merkilega lítið allt frá árinu 1913 en þá var hún 11 pund. Áætlað er, að á síðasta ári hafi helmingi þess fjár, sem Banda- ríkjamenn fara með í í mat, verið varið á veitingastöðum eða 294 milljörðum dollara. Þar af hafi 91 milljarður farið í skyndibitastaði eins og McDonalds í hamborgurun- Bretland um og Long John Silver's í sjávar- réttunum og 88 milljarðar í veit- ingastaði, sem bjóða upp á alhliða veitingar. Síðan eru hótel og mötu- neyti alls konar, heilbrigðisþjónust- an og fleira. Dreifingarkerfið í Bandaríkjun- um er afar fullkomið en fyrirtækin eru um 3.000 á 4.300 stöðum. Eru þau að sjálfsögðu mjög misstór en algengt er, að venjulegur veitinga- staður fái 60% hráefnisins frá einu og sama dreifingarfyrirtækinu og afganginn frá 5-6 öðrum. Standa fímm stærstu fyrirtækin undir 18% dreifíngarinnar ef miðað er við verðmæti. Matvælamarkaðurinn er stöðug- um breytingum undirorpinn og það á einnig við um smekk neytenda. Neysla á rauðu kjöti hefur minnk- að en er nú í jafnvægi, kjúklinga- kjötið sækir enn á en neysla sjávar- afurða breytist lítið. Eru vinsældir kjúklinganna raktar til þess, að um er að ræða bragðgóðan mat, sem auðvelt er að nálgast, auk þess sem framleiðsluferillinn ér stuttur og verðið lágt. Aukinn fiskafli LANDANIR brezkra fiskiskipa í Bretlandi jukust um 6% fyrstu níu mánuði ársins borið saman við sama tíma í fyrra. Þá jókst verð- mæti landaðs afla um 5%. Afli og aflaverðmæti botnfisks jókst hvort- tveggja um 1%, en 5% minna kom á land af þorski og lækkaði verð- mæti landaðs þorskafla um 7% milli tímabila. Þveröfuga sögu er að segja að ýsuveiðum, því 5% meira af henni kom á land og þar sem verðið nú er 8% hærra en í fyrra, jókst verðmæti landaðs ýsuafla um 14% milli tímabila. Nú var alls landað tæplega 211.000 tonnum af botnfiski og var helmingur þess þorskur og ýsa. 176.000 tonn af uppsjávarfiski barst nú á land, 63.000 tonn af skelfiski og því alls rúmlega 468.000 tonn, sem er 6% aukning miili tímabila. Hagræðing mikilvæg Við rekstur veitingastaða skipta hráefnisverð og laun mestu máli og í Bandaríkjunum er miðað við, að hráefnisverðið vegi helst ekki meira en 30% í heildarkostnaði. Tiltekin vara er líkleg til að kom- ast á matseðilinn ef þrefalt hrá- efnisverðið er innan þess ramma, sem hann setur, en að öðrum kosti er ekki boðið upp á hana. Það skipt- ir því miklu fyrir sjávarvöruiðnað- inn að hagræða eftir föngum og lækka þannig kostnað og menn ættu alltaf að hafa í huga óskir. neytandans. Á síðustu árum hefur mikið ver- ið rætt um hollustu lýsis og feits fisks, sem inniheldur Omega-3- fitusýrur, og í framhaldi af því jókst neyslan og verðið hækkaði nokkuð en aðeins um stundarsakir. Síðan minnkaði hún aftur. Athug- anir hafa sýnt, að aðeins hluti neyt- enda hefur áhuga á hollustu fisks- ins og almennt er það aðeins fjórði hver neytandi, sem hefur hollustu og næringargildi ofarlega á blaði. Það eru þægindin og bragðið, sem skipta mestu máli þegar allt kemur til alls. 14% ráðstöfunartekna í mat Fyrir verslanir og veitingastaði skiptir mestu öruggt framboð, stöðugt verð, auðveld framreiðsla, ferskleiki og gæði. Sveiflur í fram- boði og verði hafa hins vegar ein- kennt sjávarvörumarkaðinn. Bandarískir neytendur fara nú með 14% af rauntekjum sínum í mat og vilja ekki auka þau út- gjöld. Seljendur sjávarvöru verða því að berjast fyrir sínum hlut inn- an þessa ramma og það verður ekki gert með árangri nema ávallt verði leitast við að koma til móts við óskir neytandans. Kvótastaðan um jólin j Aflamarksskip kvótaárið 1994-1995 Þorskur 95.186 Samtals 279.784 Loðna 636.503 tonn flfli: 26.211 9.004 10.676 31.815 3.033 2.688 210.968 Þorskur Þorskblokk, birgðir í Bandaríkjunum —-4-tfktóbermánuðum Milljónir punda 1987-1994 m^ ¦87 '87 '87 '90 '91 '92 '93 '94 Minni birgðir í Bandaríkjunum SÍFELLT minna af þorskblokk er nú flutt inn til Bandaríkjanna og veldur því bæði minna fram- boð og aukin sókn Bandaríkja- manna í ódýrari fisktegundir en þorskinn. Birgðir af blokk í október síðastliðnum voru helm- ingi minni en í sama mánuði fyrir ári síðan og sjö sinnum minni en árið 1986. Þegar sem mestar sveiflur voru í framboði og verði á þorski, fóru veitinga- hús og framleiðendur fiskrétta í auknum mæli að færa sig yfir í ódýrari fisktegundir. I kjölfar þess lækkaði verð á þorski og veiðiþjóðirnar beindu fram- leiðslu sinni frekar inn á Evr- ópu, sem var hagstæðari. Verð vestan hafs er nú að þokast upp á við á ný og gæti það aukið framboðið aftur. Lýsinqur Lýsingsblokk, birgðir í Bandaríkjunum któbermánuðum 1987-1994 Milljónir punda 87 '87 '87 '90 '91 '92 '93 '94 LYSINGUR er ein þeirra hvít- fisktegunda, sem hafa komið inn á kostnað þorsksins. Framboð af honum hefur reyndar verið mjög mismunandi undanfarin ár, en þar hefur framboð á alaskauf sa haft nokkur áhrif. Birgðir í október síðastliðnum voru með minna móti miðað við sama tíma undanfarin ár, en með mesta móti miðað við þetta ár.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.