Morgunblaðið - 02.04.1995, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 02.04.1995, Blaðsíða 11
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 2. APRÍL 1995 B 11 MANNLIFSSTRAUMAR SIÐFRÆDI 7> hamingjan háb þakklætinuf Innra ogytra þakklæti eftir Gunnar Hersvein ÞAKKLÆTIÐ er afar mikilvægt í mannlegum samskiptum. Þakklæti er tilfinning gagnvart hagnaði eða stöðu og ályktun um að einhver annar sé ábyrgur fyrir því. Við finn- um fyrir þakklæti vegna þess sem við höfum, heppni okkar eða góð- semi annarra. Það hlýtur því að vera mikilvægt í lífinu að kunna að þakka. ÞAKKLÆTI er beint gagnvart þeim sem gefur en gjöfin getur verið hvaðeina; landið, peningar, vinarvottur, samúð, orð, aðstoð, samvera, virðing o.fl. Manneskja ¦¦¦¦¦i getur upplifað þakklætistilfinn- inguna gagnvart því að vera Islend- ingur, eiga börn og hafa vinnu og hæfileika. Tilfinn- ingin getur verið almenn gagnvart lífmu og hún getur líka beinst að guði. Það er jafnvel hægt að þakka erfiðleikana eftir á vegna þess að þeir leiddu til þroska og skilnings. Þakklæti er jákvætt viðhorf gagnvart því sem við öðlumst. Það er skilyrðislaust jákvæði hugans. Það er gagnvart þægilegum og vel þegnum gjöfum. Gjöfin krefst þess einungis að hún sé þegin og þakk- lætistilfinningunni fylgir þrá til að þakka. Allt sem þarf eru orðin „takk fyrir". Þakklæti má skipa í tvo megin- flokka. 1) Þakkæti gagnvart því sem við erum, eigum, höfum og því sem við verðum ekki fyrir. Þetta felst í því kunna að bera kennsl á það sem virðist sjálfsagt og læra að meta það mikils; lífið, heilsuna, æskuna, ellina, frelsið, makann,. börnin og vinnuna. Þakklætið er nefnilega nátengt hamingjunni. Sá sem kemur auga á gildi þess sem hann hefur nú þegar, kemst ekki hjá því að finna fyrir hamingjunni. 2) Þakklæti gagnvart því sem aðr- ir menn láta okkur í té. Hér er um að ræða hjálpsemi annarra gagn- vart því sem okkur skortir. Þetta eru gjafir af tiltekinni stærð og gerð, greiðar, þjónusta, viðurkenningar, góð orð, samúð o.fl. Þakklæti öðlast gildi þegar það er sýnt. Við get- um tjáð þökk okkar, flutt hana, eða fært þeim sem hefur sýnt sinn vildarhug í anda eða verki. Þakklæti er sýnt gagnvart þeim sem gerir greiða af fúsum og frjálsum vilja. Það er á hans valdi hvort hann læt- ur það af hendi sem okkur vantar. Hann verður ekki sóttur til saka þó hann rétti ekki hjálparhönd. Þakklætið hefur ekki gildi nema það sé flutt af heilum hug, ástsamlega, innilega, hjartanlega. Það er tengt náungakærleikan- um. Okkur verður að finnast til um það „GAMLI maðurinn og barnabarnið" e. Ghirlandaio (1480). um pað sem gefið hefur verið og við látum það í ljós — í það minnsta með þakkar- auga. Þakklæti má samt sýna í einrúmi því við getum þakkað ýmislegt sem við sleppum við. Það má hrósa happi og fyllast fögnuði yfir að sleppa vel frá einhverju. Slíkt þakk- læti beinist oftlega gagnvart æðri máttarvöldum. Manneskja getur beðið guð og gefið honum svo dýrð- ina með því að þakka honum fyrir. Hér er þakklætið tengt fögnuði eða feginleika fyrir að hafa t.d. ekki meitt sig eða að heilsan sé enn góð þrátt fyrir allt. Þakklæti er annars vegar innri upplifun og hins vegar ytri tjáning. En því miður hafa ekki allir lært að þakka. Sumum finnst svo eðli- legt að hafa það sem þeir búa við og að þiggja frá öðrum, að það hvarflar ekki að þeim að þakka. Þeir upplifa hvorki innra þakklæti né færa öðrum þakkir fyrir góðvilj- ann. Það er líka mjög ólíklegt að þeir geti fundið til hamingju. Þeir falla nefnilega undir athugasemd Schopenhauers um eftirfarandi til- hneigingu manna: „Við komum ekki auga á það besta í lífinu, heilsuna fyrr en við erum orðin heilsulaus, æskuna fyrr en á gam- als aldri og frelsið fyrr en í ánauð." • Sumir kunna aðeins að gefa en ekki að þiggja. Það veitir þeim gleði að gefa þeim sem skortir og taka við þakklætisorðum en upplifa óþægindatilfinningu þegar aðrir gefa þeim. Þeir vilja fremur líða skort en að þiggja aðstoð. Þeir leyfa ekki öðrum að hjálpa sér og beinlín- is banna það. Með þessu eru þeir í raun að stela ánægjunni frá öðrum sem það veitir að aðstoða. Þetta er óþarfa stolt og jafnvel eigingirni sem hefur hamlandi áhrif á ham- ingjusamt líferni. Aðrir kunna einungis að þiggja en ekki að gefa. Þeir geta því að- eins upplifað aðra hlið þakklætistil- finningarinnar. Þeir taka við og eru ánægðir með náungakærleik ann- arra en geta því miður ekki komið auga á skort ýmissa samborgara sinna sem þeir gætu uppfyllt. Þeir líta á sig sjálfa sem þiggjendur og sjá enga leið til að leggja hönd á plóginn. Ef þeir geta ekki veitt öðrum hamingju þá geta þeir því miður ekki orðið sæmilega ham- ingjusamir sjálfir. Guð elskar nefni- lega glaðan gjafara. Speki: Þakklæti er að kunna að gefa og þiggja og sýna gleði yfir hvorutveggja. FERMMIGARTiLBOÐ 40% rg% AFSLATTUR *%, %J afgolfsettum Heilt sett frá kr. 17.500.- og hálft sett frá kr. 8.750,- S: 91-651402 \ Póstverslunin Nesberg - Strandgötu 28 - Hainarfiröi (hs: 98-33575) Mik$úrvalaffermingarl^ertum, servéttum og K§rtahrw£]um 'Eintiifl fyrú ?: ¦ I inðhmir ftyt A Flora, Suöurtandsbraut 52 (Bláu húsunumi, sírai 588-5250. Dúndurtilboð á 3ja mánaða kortum 9.800,- Bolur fyigir, Tilboðið gildir til 1 5. april Tilboðið gildir til 1 5. apríl | 1 ., Ásgarður á «. Eyrarbakka ¦ 1 H f f •¦'tí| Tilboð M 111 ^ii -JL T óskast Upplýsingar í símum WxWWW^ K 91-28329 og • ~.5.«. %sœ'— ~US-'ÍBffl»f ai ___jjiitMn 98-31120. RÆKTIN STYRKUR TIL TÓNLISTARNÁMS Minningarsjóður Lindar um Jean Pierre Jacquillat mun á þessu ári veita tónlistarfólki styrk til framhaldsnáms erlendis á næsta skólaári, 1995-1996. Veittur verdur einn styrkur að upphæð kr. 500.000. Verður þetta fjórða úthlutun sjóðsins. Umsóknir, með upplýsingum um námsferil og framtíðar- áform, sendist fyrir 15. maí nk. til formanns sjóðsins: Erlendar Einarssonar, Selvogsgrunni 27, 104 Reykjavík. -kjarnimálsins! FROSTASKJÓLI 6 • SIMI: 551 2815 & 551 2355 Tilboðsd ítölsk hjólaborð, speglar og blómasúlur í miklu úrvali. Lampar yfir 100 gerðir KRISTALL Faxafeni v/Suöurlandsbraut Sími 684020 ddc nKRISTALL Kringlunni Sími 689955

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.