Alþýðublaðið - 01.12.1933, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 01.12.1933, Blaðsíða 1
FÖSTUDAGINN 1. DIZ. 1033. XV, ARGANOUR. 30. TÖLUBfiAÐ RITSTJÖRI: F. R. VALDEMARSSOH DAGBLAÐ 00 VIKUBLAÐ JTGBFANDI: ALÞÝÐUFLOKKURINN BAGBÍ.ABIB baraar út atto viíka döga kl. 3 — 4. siSaéBis. Askrittegjald kr. 2,00 a mánuðl — kr. 5,00 fyrlr 3 mftnuði, ef greitt er fyrlrfram. f lausasðlu kostar blaöið 10 aura. VIKUBLABIÐ kemur út A bvezjiim miðvikudegi. Það kostar aðeins kr. 3.06 & ári. í pv\ blrtast ailar beistu greinar, er birtast I dagblaðinu, fréttir og vlkuyftriit. RITSTJÓRN OO AFQREfBSLA Alrjýðt!- UaSsins er vlo Hverfisgotu ar. 8— tO. SÍMAR: 4980: afgreiðsla og auslýsingar. 4901: ritstjóra (iBnlendar fréttir), 4902: íitstjöri. «03: Vilhjálmur 3. Vilhjálmsson, biaðamaöur (heUna), MagnOs Ásgeirssoi!, blaðamaður, Framnesvegi 13, 4994: F. R. Vaidemarsson. ritsíjori, (heima), 2937: SigurOur Jöhannesson, afgreíöslu- og auglýsingastjoíi (naimBk 4905: preAtsmlBján. APOLLO Fyrsti danzleikur klúbbsins á vetrinum í kvöld, á fullveldis- daginn, í Iðnó hefst kl. 9 i/g. Hljómsveit Aage Lorange. — Aögöngumiðar i Iðnó í dag kl. 4-9 síðd. Sími 3191. STJORNIN Hvað liður stjðrnarmynd^ un Ásgeirs Ásgeirssonar ? k að vera pingræðissflórsa eða kon- nngsstjórn fi hinu fuiivalda fislenzka ríki? í dag er liðiniri rúmur hálfur imánuður síðan konungur veitti rífcisistjórniínmi lausn og setti hiraa fríáfaramdi ráðherra tíl þess að gegna embættisverkUim sílniuim, þangað til ný stjórn, er hefði trauist þingsins, yrði skipuð. Þ. 22. fyrra mánaðar fól komutngur sfcv. bendimgu forsieta sataeibia'ðs þings Ásgeirii Ásgeirssyni að gera „siðustu tilraun ti! þess að myndia þimgræðisistjórm". Lauk komuingur skeyti símu til Ásg. Ásg. með þjeita oröum, að hanm „biði" svars for- sætisráðberra „sem allra fyrlst". Það má vafalaust afsafca það, a'ð það liggur við að þessi orð séu afkáraleg, með því, áð korauragu'r fsiliendinga er danskur maður, og eirakaTáðgjafi hans: í þeim máium er IslaWd snerta, er fríemur dainsk- ur en íslenzkur, a. m. k. semi emhættismaður, því að hamn er |akki í þjónUistu isl. rikisiras, nema siem svarar hálftíma. á ári (og fær rúmar 4000 kr. fyrir). En hitt er algerlega órifsakamlegt, að konungur skuli álíta, að nú sé svo komið, að ekki sé anraað eftir en að gera „síðustu tilraun til þess að mynda þiragræðisstjórn hér á landi", og það þegar af þeirri ástæðu, að tílraun sú, er Asg. Ásg. hefir werið falið að •gera til þess, er fyrsí\a\ tilraiun, sem gerð yrði til þess, síðan sam- steypustjórn Ásg. Ásg. sá sig neydda til að segja af sér. : En þótt sú tilraun kynni að misbeppnast, þá er aiis ekki~ ör- vænt um það, að enn mætti tak ast að mynda þingræðisstjórn. Siðau konumgur fól Ásgeiri As- geirssyni að mynda stjóm er liðin rú;m vika. (Menn vita ekki einu sinriji hvort hanln hefir tekið það að sér.) Allan þahn tímia hefir ekkert frá honum heyrst. Það má áreiðanlega halda því fram með góðum rétti, að slíkar vinnuáð- ferðir um stjórnarmyndun eru mjögi óvanálegar í þingræðis- löndum, Og ekkert sýnir betur, hve þingræðið er lítt rumrið ínörinuim í merg og hlóð hér, en það, að pingid skulii í hálfan mánuð hafa látið bjóða sér það, að búa, eins og ekkert hefði i skoriist, við stjópn &em hvfif sagt afi.sér u'etfnp. pess, a$ hún hafði iekk$ tramt píngsins.. Það er því áreiðanfega kominn tiimi til að spyrja: Hvað dí&nr stjórnftjpTiyndim Ásgeirs Ásgsirs- ssmr? Hefir Ásgeir Ásgeirsson tekið að sér að mynda stjórn? Og ef svö er, hvenær kemur hann þá mleð hana fram fyrir þingið? Því að ef hanm ætlar að mynda þinigriæðisstjórn, þá er ekki nóg að sitja hálfan mánuð uppi í LaTtfási og telja á fingrum sér þá þingmenn ,sem kynnu að fást tií ab veita benini fylgí, og velta vönjgum yfir því, hvort hún muni fallia eða ekki. I þingræðislöndum er það vani, að stjórnir komii fram fyrir þingin og standiogfalh á stefnuskrám sínum|ogengUi öðruí, Ef Ásgeir Ásgeirsson hefir í hyggju að draga" stjórnarmyndun sína þaingiað tii þijngið hefir lokið störfum og getur ekki lengur látið í ljós traust sitt eða vantr,aust á hinni nýju stjónn, þá er ekki leng- ur pinffiiœ'ð.l í þessu landi. Og ef það er tiigangur hans með þeim drætti að haga svo til, a'ð hin nýja stjórn sitji sem bráðabirgða- istjórn í heilt ár á ábyrgð kon- ungs1 eins, en ekki þingsins, þá hefiT hann með því afnumffi þing- næðið í lejtt ár og sett konungsr (stjórn í þess stað. Er ástæða til að athuga það nú á fulilveldis- daginn, hvort siík sikipun á stjórn landsins geti. talist siæmileg. „Nýja stúdentablaðiðu kom út í gær og verður selt á götunurn! í dag> Er það fjölbreytt að efni og vandað að ölium frá- gangi. Að biaðinu standa róttækir stúdentar af öilum flokkum og fliokksleysingjar. Alþbl. er kunn- ugt um, að þajð er hin mesta fjar- stæða að hér sé níokkurt kommún- istatriálgagn að ræða, enda mutn ritstjóri blaðsins vera utahflokka. I dag er veizt að blaðinu í „Mgbl." af íhaldsmeiriblutanum í stúdentaráðinu á miður heiðarieg- an hátt og reynt að spilla fyrir 'söliil þess í dag. Mun stappa nærri að þeir stúdentar, sem að „Mgbl." greininni standa, haifi gert sig seka um svipað brot gegn lögum, u!m varnir gegn óiöglegum verzl- unarháttum og þeir Thorariensiens- bræður og fleiri liggja nú undir ákæru fyrir. Alþbl. vill skora á a.lla róttæka og frjálslynda menin að svara þessu frumbiaupi íhaldsstúdent- anna með því áð ka'upa og tesa „Nýja stúdentaWaðið" í dag — án þesis þó að það sé á mokkurn hátt að reyria áð spilila fyrir gamte stúdemtablaðinu. Breytingar til bóta á kosningalðgunum voru samþyktar i efri deild i gær. Tvennskonar landslistar. Kjötdagur i júni. fCiosmngalögin komu úr niefnd í efri dedd í gær og voru til 2. umr. Aðalbreytingarnar, sem sam- þykki náðu, voru þessar: Prá stjjskr.n.: Landslistar geta verið tverins fcomar. a. Laindslásti' þar sem nöfnum er ekki raðáð fyriT fram. Á homum skulu eiga sæti aHir frambjóðendur flokks í kjördæmum, en þó eigi fleiri frambjóðendur úr ineinu kjördæmi en kjósa á þingmenm (einn úr eim- menningskjördæmi, tveir úr tví- mennimgskiördæmum o. s. frv.) Séu frambjóðendur fleiri frá sama flokki í kjördæmi, ákve'ður fllokks- sitjórn hver eða hverir þeirra skuM teknir á landsilista. b. Lamdslistá þar sem nöfmum er skipað í röð fyrir fram. Skal þar a. m. k. ariinaðhvort sætí 10 hinna efstu vera skipuð fratabjóðendum utajn' Rvíkur. Áður var svo ákveðið, að einuingis frambjóðendur miættu vera á landslista. Þá var og salnþ. sú brt., að vilji kjósamdi gefa eim- hverjuam frambjóðend'an'na á list- ánum atkvæði sitt persónulíega, ritaT hanm nafm frambjóðanda á k]"öTseðilinn. Þá vaT samþ. brtt. Jóns Bald- vansfsonar um færslu kjördagsins, Skal kjördogur eftir fm., eins og pad, er nú, yie/iq étíkssfi sitnmi- \dag\nr, í júnjmártfipi í s&ctö fijrsta SiUfinudaffS í júlimán\u8jt. Þetta' voru stórfeldustu breyt- ingamar, sem samþykki náðu, em au'fa þess voru ýmsar fleiri brtt. samþ. Voru brtt. þessar samþ. með 8—9 atkV. gegn 2—5. Jóm ÞorMksson taldi, að frv. í þeirri mynd, sem það kom í frá neðri deild væri ekki, í sami- ræmi við anda stjórnaliskriáramm^ ar, né þaju, loforð, sem hefðu verið giefiri um afgreiðslu máls- ins í fyrra. ; Má telja víst, að frv. fari með þessum breytingum út úr e. d. Er þá ef-tir ein umr, í m. d., og verði þar gerðar breytingar á frv. íer það í &, þ. ' Afíiám innflotnings" liaftanssa í dag kemur frami í efri deild alþimgis tilliaga til þimgsályktún- ar um áfnám innflutmingshaftamma. Eru flutnimgsimenn henmar þeir Jón Bal,dvinsson og Pét- ur Magmússon . Hafði alls- herjarnefnd efri deildar kiofriað um málið. Jómas Jómsson var and- vigur öMum breytingum á inri- flutningshöftunum. HÚSRANNSÓKN HJÁ ÍRSKUM NAZISTUM DubUn í gærkvelidi. UP. - FB. Leynilögreglrimenm gerðu í dag húsrarimsókm á aðalskrifstofum „Sameimaða lr.landsfliokksins". Höf ðu þeir á brott með sér miki'ð af skjöJuta, er þeir fundu þar. Eirinig var gerð húsrianinisó'kn á beimilum þeirra O'Duffy og Er- mest Blythe, fyrverandi fjárimála- ráðberra. Leituðu lögregiumemn- irn,i|r að skjölum, siem búist var við að mýndi samirna landráða- starfsemi þeirra. Eimmig bjóst lög- ileglan við að fimma skotvopn hjá þeim. En leitiu bar ekki tilætliað- an árangiur. INNFLUTNINGUR VÍNA ííl Bandariklanna Normaridiie í mbr,gu!n. FO. Italía, Frakkliand og fleiri lönd, isem flytja út vín, eru: nú að búa sig undir að mæta pöntumum frá Bandarikjumum, en þeim hefir verið ti'lkynt, að imnflutnimgur wrði miðaðuT vi'ð meðailimnflutn- ing á árumum 1910 til 1914. Bretar stofna happdrætti Normandiiie i mkjargun. FO. 1 brezka þingiinu í gær var aðiaillega rætt xrm afstöðu þings- íris til sölri á happdrættismiðum, en löggjöf um þetta mál hefir íverið í undirbúmiingi síðata í fyrra, og er gert ráð fyrir a'ð frumVaTp: þar að ,lútandi verði liagt fyrir þiugið í næstu viku. Peningnm oo áfengi stolið i nött í nótt var brotist inn í Áfengis- verzlun rík'sins f Mjólkurfélags- húsinu, Hafði glerið í hurðinni verið brotið og farið inn um opið, Talið er að stolið hafi verið 50-- 60 krónum og um 24 fiðskum af áfengi. Ekki getúr iögreglan sagt enn með vissu hvenær í nótt inn- hiotið befir verið framið. Ei<igosT Fregnir hafa borist um það, a~3 í gærkvöldi hafi eldsúlur sést á lofti frá Víðikeri í Bárðardal og leit helst út fyrir að þær bæru við Trölladyngju. Ekki munu menn þó hafa orðið varir við öskufall eðo j'arðskjálfta. Síeindór Steindórsson jarðfræðingur ætlaði í morgun að leggja afstað inn á öræfi til að rannsaka upptök jarðeldsins, „ÐÆMALAUS KIRKJAU Kaliumdborg í gærkveldi. FO. Klerkdráð þýzk-ievangelisku kirkj- lummar hefir nú sagt af sér, með 'samþykki ríkiisbiskupsims. Þetta Jmlulm í raunimini tákma það, að ein- ræði sé fcomið á í þýzk-ievangel- isku kiTkjunni, iog að (nazistínn) MúMer rikisbiskup ráði þaT mú lögum og lofum. • Deila sú í kirkjumni, siem vajid- ið hefir afsögn klerkaráðsins, hef- iT staðið um afstöðu kirkjuninaír til stjómmála, Sá flokkuTimm, sem undir hefir lorðið, vildi ekki láta blanda stjómmálum Qg kirkju- máhxm saman,. en iýsti því hins vegar yfiT, að hamn hefði ekkert á móti stefnu nazist'a í sjálfu sér, en ieldi pdð gmga i bága. viS sampizkufrelsi pað, sem í kirkj- Wmi. celíi ad ríJtja ao skipa ftenni a$ tetka. ákveðna. afstöðm til fhkkastjórnmúlaJ NAZISTAR HEIMTA SAARHÉRAÐIÐ Normandil'e í mjorgum. FO. Hitler hefiiT sagt Frökkuim, að ekki geti verið um rieina samn- ingagerð að ræða miMi Frakk- lands! og Þýzkaiamds, nema þvi að eims a'ð Frafckar vilji afsala : sér réttindum þeim til þjóðar^ atkvæðis í Saar-héraðiriu, sem ,fram á að fara 1935 skv. Versala- Mðarsataniinguinum. — Frakkar halda því. aftur á mótijram, að Saair-héraðið sé enn þá ujndir yfir- íáðuta Þjóðabandialagsins, og verði það að mirasta kosti þar tii 1935, og að ekkert verði gert í þessiu máli þangað til þjóðarat- kvæðið er tekið. MENNINGARLÖGM. Berlín í giærkveldi. Samfcvæmt nýjum þýzkum lög- Um, sem fcöMuð eru menningar- lög, eru nú allir þýzkir rit'höf- tundar, nema blaðamenm, skyld- aðir til þessi að gamgai í Samband þýzkra rithöfundia, og hefir verið gefín út fyrirskipun þess efnis, að þeir skuli hafa gert það fyrir 15, dez. HUGSJÓNIR NAZISTA Be'rlín í gærkveldi. Dr, Göbbelis hélt ræiðui í morg- un um natiional-siocialistaaimn i boði hjá þýzka hemiálaráðherr- anum. Lýsti hamn því þa'r, hve hugsjóniT nazista væru nátengd- ar við herinm og liandvörnina.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.