Alþýðublaðið - 16.01.1934, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 16.01.1934, Blaðsíða 3
ÞRIÐJUDAGINN 16. JAN. 1934. jLÍ,** BUBLAÖiö ALÞÝÐUBLAÐIÐ BAGBLAB OG VIKUBLAS UTGFANDI: ALÞÝBUFLOKKJRINN RITSTJÖRI: ; F. R. VALDEivIARSSON RitBtjóm og afgreiðsla: Hvörfisgötu 8 —ÍU Símar: 4900: Afgreiðsla, auglýsingar. 4901: Ritstjórn (Innlendar fréttir). 4902: Ritstjóri. 4803: Vilhj. S. Vilhjálmss. (heima). 4905: Prentsmiðjan. Pitstjórnin er lil viðtals kl. 6—7. Horft um ðxl. I (Fé/^op í Daggbrújv! Ég heiti á ykkur alla, að verða mér nú samferða í hugamum nokkur ár aftur í tímiainn, og rifja upp hvernig aðbúnaði ykkar var þá varið, samanborið við það, sem nú er, • Atvinmuleysi hefir verið hér landllægt í ^þiessum bæ, flest ö}1 ar, síðan ég masn eftir, en að eins miismikið. Ég miranist þess, að fyrst þegar ég f ór að vinma hér á eyrimmi fýr- ir 16 áxum, þegar Dagsbrún var .isvo. að segja á bemskuskeiði og var ekki búin að yfiristiga alla byrjunarörðuglelka, pá var kaup- ið imn 50 eða 60 aurar á klst Venjulegur vinnutimi var 12 k'lst. á dag hvíldarlauist. Menn urðu að raiataisit hvar sem pelr voru stadd- ir við vininu sína, venjulega undiT benum himni, hvennig sem viðraði. Ég hefi heyrt örfáa mehin, sem tekið hafa. að sér pað aumía hlut- " verk að rægja alpýðusamtökin, siegja að Dagsbrún hafi lítið gsrt. Þeim vil ég benda á að eims nokkur atriðj af möTgum, sem ieru leílst í huga mér pessa stund- ina. Dagsbrúin hefir stytt vinimu- tímanin panmig, að hann er nú raunverulega 9 stumdir á dag, en hækkað kaupið í kr. 1,36 um ' klisi, . , Þeir meran, sem hafa haft fasta atviranu hjá hænum með tímaf- kaupi, hafa gegn um Dagsbrúm fengið 500 kr. kauphækkum á ári siðan 1930. Nú geta fiestir verkamenin kom- ist heirra til sín að borða. Og nú höfurra við fyrir áhrif Dagsbrúraar skýli til að sitja; í við að drekka kaffi og til' að iháfaist par viðj 'pegar við bfðum eftir vininu. Pá hefir og Dagsbrún tekið fyr> ir hina illræmdu inæturviininu, s>em •mörgum manini " hafði valdið heilsutjóni og jafnvel dauða. Mér finst ekki vera úr vegi að geta pesis, að flestir stærstu sigiv ar Dagsbrúnar haía unnist undir stjóín múverandi fiorimamms, Héð- i;ns ValdimiaTssomar. Pesls vegna, fél-agar! kjósum Vjið Héðin fyrjr foranamn Dags- brúnar inæsta ár'með margfölduro meirihluta. Pað ,ætti líka að vera metnaðiar- srjk al'Ira samnra Daígsbrúnarfé- laga og ammara alpýðusilnpa, að stuðla að pví, að formaður Dags- brúnar 'komi&t í bæjaristjórn Reykjavíkur. Dagábrúnm'fél\a0 >W: 1284. Alpyðuflokkurinn er vaxandi flokkar. lliiqy íélkið er ð mótí ihaldiaa. Nú eru bæjarstjór;na;rkosiniingar aíBtaðmar í fjórum bæjum. Úr- slitin í p'eim sýna, að Alpýðu- flokkuximin hefir fengið 1692 at- kvæði og 13 bæjarfulltrúa, í- haldið 2086 atkvæði og 14 bæjar- fnlitxúa, kommúnistar 741 at- kvæði og 5 bæjarful'ltrúa og Framsóknarflokkuriinm 277 atkv. og 2 bæjarfulltrúa. Alpýðufliokkurinm hefir unnið eitt sæti frá íhaldinu (á Norð- firði), kommúmistar hafa umnið eitt sæti frá íhaldinu (í Vest- maminaeyjum) og tapað ejmu til peas (á Siglufirði). íhaltíið hefir pví tiapqdi elm sœti til Aipýdu- fiokksim- FJni flokkurimn, sem vtanur á við kosmi'ngariniar, er Alpýðufliokk- urjlnn; hamm er eini fliokkurámm, sem bætir atkvæðatölu síína á Norðfirði, íhaldið tapar stór- kostlega og Framsókn tapar. Al- pýðuflokkurimm gerir mieira en að tvöfalda atkvæðatölu sína í Vest- maniniaeyjum frá pvi í sumar, hætir við sig 146 atkvæðum, í- haldið tapar og kommúnistar bæta við sig um 60 atkvæðum. AlpÝðuflokkurinm vininur stórkost- Íegam sigur í Hafmarfirði, bætir við sig 221 atkvæði frá í suimlar, íhaldið 32 og kommúmistiar 6; aills komu 260 nýir kjósandur imn á kjörskrána. Á Siglufirði bætir Alpýðuflokk- urimm við sig 94 atkvæðum eða um það bil tvöfaíldar pá at- kvæðatölu, sem hainn fékk í iallri Eyjafjarðarsýislu í sumar. Að vísu hefir íhaldið unnið á í pessum eina hæ, en pað stafar af. pví baindalagi ,sem hafði werið millii pess og kommúnista alt kjör- tímabilið, t. d. um nefmdarkosnr ingar. ATpýðufliokksimenm vita, að flokkurinm hefir aukist stórkosti- lega uma a,lt la'nd síðustu 6 mám- uði, og að vöxtur flíokksims er einina mestur hér í Reykjavik. Alpýðuflokkuriinn er vaxaindi flokkur, enda hefir hamn, með sér unga fólkið og áræðið, aflið til áð fylgja eftir kröfum sínum og prekið tii að framkvæma pau mál, sem hanm er samlnfærður um að eru til stórkostlegi]a bóta fyrir alt vinmandi fólk. Hér í bæjarstjórnarkosinimgun- um *r barist aðallega um eitt mál: úíf\ým§igu atvi^nfUlíSysisips: BÆJAROTGERÐ. Þetta mái er ákveðið sfcefnumál Alpýðufiiokks- ins, og hamn ætliar að fylgja pví fram. Hanin ætlar að framkvæma bæjarútgerð 5—10 togara.'ef hamm fær áfl tiil pess. Hamm ætlar afel útrýma iatvimmnulieysinu úr pess- um bæ. Pessar bæjarstjórnarkosiningar, sem ,nú fawa fram um lamd e(lt, m!unu sýná, að AlpýdufHpkkimimn, ie/| að verífya, stxensti og öflpg^ssti flokkumpin vid sjávcwsí'ðuNttt. Burt með íhaldiil og atvlnnuleysið. Vjð kosnimgarmiar, sem fram fara: á laugardaginin, hafa ailir; kosniingarrétt, sem eru 21 árs að aldri, pó að peir hafi piegið af sveit .eða á anmam hátt purft áð liejta á máðir hæjariinls,. Onsjiit piess- ara kosmilnga skera úr um at- vininuhorfuriniar; næstu fjögur árin. Verði íhaldið í mleiri hluta, situr alt við hið sama, toguTunum fækkar, vininiam mimikar og hús- 'næðisvaindriæðiin aukast. 700 kjal'l- ariaíbúðir eru í raun og veru ó- bæfar og eins margaT roftíbúðir eru heilsuspillandi. Hyar á ailur sá íjöldi, sem, pa;r býr nú, að fá húsmæði? íhaldið bend;ir á yfirfulla Suðurpólia, Sel- búðir, Grimsby og önmur miminiisi- 'merki sím í húsmæðismáiumum. Al'Þý^ufiliokkurimin bemdir á Verkamaminaibústaðima, eins og pek\ haffi vertd mistip fyifr aí\- hewm hafipf og eiins og peip, vu\nu t>,er%i i^ístít, í finppitíðimh verici Alpý?mÍí\okkuri\n\i\ í rneirí hlufax pví Alpýðtuflokkurinin mun berj- I ast, fyrir bættium íbúðúm verka- toamina þar tjl allir haifa fengið Hver á að starf rækia kvikmpdahðs Eiga einstaklingar að reka þan sem gróðrafyrir- tæki — eða bæjariélagið eða rikið að starfræk]a þau sem men ingarstofnnn? Kennarar 09 prestar taka afstoðu til mðlsins. íbúðír, siem peir geta verið ánægð- ir mieð. Verði Alpýðuflokkurinln hinm ráðandi, flokkur í hæjarstjónninmi mæsta kjörtíimabil mum hanm koma í ftiamkvæmd BÆJAR- OTGERÐ, sem veita mun atvinmu og hæta WfskjöT mikils fjöldia iÞeiTra mianina, sem nú lifa við' siult 'og seyru vegna atviimnu- leysis og fnaimtakslieiysis íhaldsinís í bæjarmélum. Komiist Alpýðuf lokkurimn í mieiri hluta, mun haimn afmema okurverð íhaldsins á rafmagni og gasi og bæta á margan ajnman hátt kjör peirna mamma, sem mú er verið að draga úr kjarkinm áf íhaldslmeirihlutlamum með aukinum. álögum og auknu atviimmuleysi. Til pess að A,lÞýðuflokkurinin geti komið í framkvæmd fyr- nefindum áhugamáhim símium og mörgum öðrum máium til hags- bóta fyrir þenMa'n .bæ og íbúa hlans, Þurfa allir, sem vilja af öllum mætti vinma gegn atvinmu- Heysi og meyð, aö /fom(« á kjópskiði á I^uffiarfiíAgÍm ag kjóm A-iisfi- Isliemzka ríkið hefir 4ekið í sjn- ar hendur rekstur flestra Þeirria fyrirtækja á lamdi hér, sem menn- ingarlieg kallast, auk ýiœra ann- ana, sem einumgis eru gróðafyriT- tæki. — Ríkið hefir kröfufi á hiendiur hverjum eilmstaklingi Þjóð- féliagsiins, en pað hefir eimniig á- byrgðarmiklar sHytdur gagnva;rt hverjum einum. Pess vegna eru fræðstamáiim sjálfsögð í hömdum rjíkis, að hinir fátækustu yrðu út- undain fræðslu og námi, ef barmai- skólarvæm reknir sem eimka- stofnamir með skólagjöldum. Ríkið heldur ujppi kirkjustarf- semi, póstmálum, símakerfinu og útvaTpsstarfsemi, en kvikmynda- hús, sem orðim eru máttug og á- hrifarik innan pjóðfélagsims, eru> T,ekim af einstaklingum. FoTiStiórum kvikmyndahúsia er ísízt Mandl, Þó að ÞeiT paimti þiær tmyndri, sem skemtilegar pykja, án tillits til fegurðar og memniimg- ar þeirra. Panmig hafa allmargalr sjtrípamyndm verið pantaðar h'ng- að tdl ilandsims, til pess að sýna' börnum og uingMmgum. Og pó að hér hafii um skeið verið svolíú'ð kvianiym'daeftirlit, hieíir Það ekki náð fulium tilgamgi. Um Þ,ettia hefiir verið r,ætt og ritað, og eru flestir siammáila um, áð hér Þurfi bneytimgu til batinaðar. Mun málið á næstuimnd komast á góðam rek- spöl', ef mönmum er alwarja í þöslsu efmi. Það mega teijast góð tíð- indi, jað kemnaraT og prestar hafa tekið afstöðu ti lþessa; ml'ils og látíð í pljós opinberlega. Eftir- farandi tillaga var birt í útvalrp- kni í'pktóbieir í haust: Framkvæmdanefind um sam- vjinnu pxiesta og kennara hefir á fundi sínum " sgmpykt 'svio- ftel't álit um barnasýningar kvik- anm,, og eiimnig að fá aila Þá, semí áhuga hafa fyriT bættuni kjöí- utti sí'num og siinna, að koma og kjósia, og í þriðja lagi að vimma á al'lam hátt áð sigri A-lista|ns á kosmilngadiagimnt A-l'istin|n er listi alÞýðuisaimtak- anima, og listi pimm, sem Reykvííkf-, imgs, Fnamtið ReykjavíkuT veltur á Því, að íhaldimu verði steypt og viminandi fólkiði i bænumi raði um 1 úrslit bæjarmáliamma. ttnrt með atvinBuleyslð og fhaldlð. Kjöslð A-Iistann. miyndahúsa og bei|nt Því i'1 . hlutaðeigandi. stjórlmarvalda: Þair sém kvikmyndahús eru áhrifaríkar stofnamir í þjö'ðltf- inu, skiftir Það miklu máli, að ti lsýninga þeiwa sé mjög vel vandiað, og pá ekki Bfizt til ibarmasýmimga, — 'Og krefst inefindjm Því að börnum séu ekki sýndar nema göfgandi og fræð- andi kvikmyndir. Nefmdin álftur, að Þetta mark máist ekki fyr f|W rikið tekur- rekstur kvikmyndahúsa i sín- ar hendur, og genir imnkaup á kvikmyndum. Nefndim neisir kröfut sínar á peim grundwelli, að kvikmynda- hús eigi að vera, hliðstæðar memrailngaTstofnamir við útvarp. A'ðalsietnfi Eirfksspnv Arn- gifintiwn Krrstjáns$o,nr sém Ei- t\§kw Albertmon, sénpt Gm&ar, Þiorsteinssoin, Gummar M. Magnús® og sém Þðr%«' ól- afmon., Það er sanmnáð mál, að kvik- myndjr hafa kent fóiki ýmsa klæki og óknytti, — en pað~ er eins víst, að góðar kvikmymdir geta haft merkilegt meraningarí- legt gildi. HinaT fylstu kröfur geta Imenm gert, pegaT ríkið hefir tekið í ^sjínar hiemdur rekstur pes&am, 'fyriTtækia. Og að þeasu verður a|ð vinna, ÞamgaS til maTkirau eT náð. Ö- menmiing lélegra kvikmymda er hættuleg ailÞýðu allri,. í góðum kvikmyndum, eims og „Caval- cade", siem sýnd var hér mýlega, var sífelt gert gaman að alþýðu- fólkisnu og lítið miður á það sem kaldalra í tiilfi'nmimgum gagnvairt sorgum og slysum, Alþýðiufólki Var þar. teflt, á móti hiniim há- göfuga enska aðli með sinum for- kunmar tígulieiik, og auðvitað þoldi alþýðufólkiö ekki sarmanbu'i'ð, ekki einu simimi í heitri ást, tilfimn- ingum og siálfevirðiingu.' Bn er það samnleikur? Ullar- vetlingarnlr eru nú ioksinj komnir, Einnig nokkuð af kjólaefnum, hnðppum og spennum, Allar smávörur er bezt að kaupa i Ve/zluniniii Snót. Vesturgötu 17. Byggingarsamvinnufélag Reykjavíkur. Tilboð óskast í 33 ibúðarhnsakjaliara ásr.Jóhanns* tnni. Þeir, sem vilja gera tilhoð, vitji nppdrátta og útboðslýsinga, gegh kr. 20,00 skilatryggingn, tii Þorláks Ófeigssonar, Langavegi 97, miðvikndaginn 17. þ. m. kl. 9-12 f. h.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.