Alþýðublaðið - 09.07.1934, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 09.07.1934, Blaðsíða 2
MÁNUDAGINN 9. júlí 1934. ALPÝÐUBLAÐIÐ Hýlr Laodsbanka- seðlar. Landsbankinn hefir látið pnenta bankaseðla af nýrri gerð, ferns konar: 5, 10, 50 og 100 kr., eins og tíðkast hefir síðustu árim. — Verða inú settir í umfierð 10 kr. seð'an. i' og rinar tegundimar ifð- ar, þegar þörrf gerist. Pappíriirtn í Beðlunum er stiminur og gljáalaus, talin'n mjög sterkur, on neynjslan sker úr, hvensu vel þeir m'Uini ehdast í umferð. AðaMituKinn á smáseðlunum mýju er dálítið svipaður og á þeim, sem nú eru í umferð; 5 kr. seðlar brúinleitir og 10 kr. seðl- arinir nú aðallega biiáir, en 50 kr. seðlarmir eru aðailega með dökfk- um, fjólubláum lit og 100 kr, seðlamir aðaiíiega mteð. dökkrauði- um lit, ©n með nokkrum purpura- noða á framhliðimni. En þessir verðháu .sieðlar eru á þenuan hátt gerðir mjög einkenn'ilegir, og svo auðþekkjanlegir, að með þessu virðast útilokuð &JJ misgrip á þieim og hinum verðlægri. Þessi iitblær e.r einkum út til endanna. Á framhliðunum eru nefniilega lit- bn.eyti.ngar, gerðar með yfirpnent- un með gnænum og gulum lit, og jafnframt fjólubláum lit á 10 kr. seðiunum. Slíkar litbreyti'ngar tiðkast mú orðið á flestum vönd- uðum bamkaseðlum Og eru gerðar, ásamt ýmsu öðru, til þess að fyrirbyggja seðlaföilsun. Seð,larnir eTu .bjartir og ásjálegir, þótt þeiiri séu aðaliega pnentaðir með dökk- um litum, því að hinn hvíti grunnlitur pappínsins er látinn ná 'að setja biartan og hneinlegan blæ á þá. Skrautverkið á seðlunum er mestmegnis með hiinni gömlu í's- lenzku gerð, svipað og á handrit- um frá miðöldunum. Yzt beggja vegna er umgerð, gerð*með eim- földum grieinastriengjum. Á bak- hliðunum á öllum seðlunum er umigjöTiðiin einföld og sams komar; sömuleiðis er hún einföld á fram- hliðum smáseðlanna, og sams konar á báðum, en á framí- hliðum stærri seðlanna igr tvöföld funlglC^,;; yt-i stnengirniir :»ns lxm- ar á þeim báðum, en hinirr imnri misbneiðir og frábrugðnir hverir öðrum. Imman umgerðanna er griumuflöturinn beggja vegna með br'ugðningi eða hnútaverki með fonnlegri gerð, og er hún ö.nnur á bakhliðum sieðlanua. í þennan grtunnflöt er á framhlið hvers seð- ils settur nokkurrs konar skrautV skjöldur, gerður af annars konar bnugðningum. Pessir skildir eru á miðri framhlið á 5, 10 og 50 kr. seðlunum, en sams konar verk et neðst á framhliðinni á 100 kr,. seðlunum, um haua alla þar. Framan við, þ. e. viinstra megin;, á framhliðunum, eru brjóstmynd- ir af þeim Jóni Eirí'kssynii og Jóni SiguTðssyni, hinn fyrnefndi á 5 kr. og 50 kr.. seðiunum, hinn síðar nefndi á hinum tveimur. En hægra megin á sieðlinum er auð kringla, og sjást í þeim vanga- myndir af þeiim nöfniunum, mynd Jóns Eiríkssionar í báðum veTð- hæjiri seðlunum, en mynd Jóins Siigurðissonar í 'himum, ogeru.þær gerðar sem „vatnsmerki". Á 5 kr. seðlunum ermynd af Lands- bankanum; á 10 kr. seðlunum er mynd af Gullfossi; á 50 kr. seði- unum er mynd frá höfninni í Viestmanniaeyjum; á 100 kr. seðl- unum er mynd af fjársafni viö Þjórsá, neðan víð Gaukshöfða. Reynt var að hafa seðlana sem þjóðlegasta og fegursta. Jón Þor- leifsson málari tók að sér að undj irbúa uppdrættiina af greina- strengjuuum, brugðningunum og upphafsstöfunum, en seðlagerðar- menn á Englandi, sem þykja einna færastir í þeirri gnein, tóku að sér stálstungu og pnentun, þeir Bradbury, Wilkiinson & Go., Ltd., New Malden, SuTney. Eru nöfn þeirra neðst á bakhíið, neðan við umgerðina. Landnemar heitiir,. bráðskemtileg saga eftir Marryat, sem barnablaðið JEsk- an hefir gefið út. Sigurður Skútó- soin magister hefir annast þýð- ilnguna. Marryat er. mjög vinsæl'l hér á landi. Eftir hann eru sög- urnar PeTcival Keeme, Jakob Æjc- legur, Pétur Simple o. fl., sieuj mörgum hefir þótt gaman að lesa. Námsmenn úr Eyjum. Nokkrir nemendur úr Gagn- fnæðaskólanum í Vestmanna- eyjum voru staddir hér i bæmum i gær. :Eru þeÍT' á ferðalági til Þimgvalla og ví'ðar ásanit. skála- stjóranum Þorsteini Þ. Víglundsr. 'syni. Nemendur og skólastjó'ri kosta sa.meigiinliega ferðina og sjá um hana að öllu leytl, Slík ferða^ íög nemenda úr þessum. skó3a vonu hafi)ni í fyma með ferð upp í Þjóraárdal, a'ð LaugaTvatnj og Guílfossi. Eru þessi ferðáiög unglingum mjög nauðsyníeg, ekki sízt. úr stað eins'og Vestmahna- eyjum, þar sem umhvérfið ,er þnöngt og fábrleytt. Á skólastjór- iinn þakkir skildar fyrir fonustu um þessa nýbneytnl. Alexandrína drotning fór í gærkveldi kl. 8. áieiðiis til Kaupmannahafnar^ ClGAHEflES ©®E©'1Tf PfPIEP SoíeProp.NICOLAS S©USSA LTD- Bezt kaup fást i verzlnn Ben. S. Þórarinssonar. „Fagra verold" Eftir Guðmund Gíslason Hagalín* & i. Enn þá er sá afskektur, semf býr uppi í sveit á Islandi. Hann býr exíxi þáj í fásinin'i og á ekki á möngu völ, sem geri lífið fjsl- brieytt og fylli huganin ytri við- fanggefnum, En fyrir tiltöilulega fáum ár,um var fáisinnið í sveit- ihni enn þá meira. Þá voru ekki vegir, óvíða símar, ekkert útvarp, víðast ekkert'félagslíf. Ung'linguri- iinin hafðiii ekkert séð annao en nokkurn hluta af sveitinni sinni, fáa hitt, sem nokkuð vissu eða hiugsuðu annað en það, sem hver og einn gat sagt sér sjálfur'. . . . Og svo var öll veröldin undrai-, land möguíleika, töfraland, semi ©i'niungis óbundið ímyndunaraflið gat svifið um á bláklæði drauma og voma og gefið þar öllu- það lí'f og þann lit, er bezt bentaðii Og þeir, sem áttu ímyndunaraflið fleygast og fjölbiieyttast,.þeirin!u.t.u þessa í 'níkiustum miæM. Þeiin urðu dagdraumarnir djúpust og irmi* legust nautn. Dag nökkuTn stígur svo slíkux 'ulnglingur á land í Beykjavík — eða nennir sér niöuT af hestvagnii framan yið verzíun Jóhs Bjarna- sonar á Laugaveginum, verzlun- ina, þar sem stássliegustu skilirí enu brúkuð fyrir gluggatjöld! En alli'r þessir menn — og . . . og allar þessar . . . þesisar stúlkur! Þessi'r litir, þesisi angan! Eða húsiin, beinar göt'urnar, gufudamp- artnir við brygg'íurnaT, öll þessi undarlegheit og paradísardýrð í búðar|gl>uggunum! ¦ Skrautlegt skilti, heilir salir, þar sem mieinní bana sitja og rab|ha og dnekka; kaffi eiins og ekkert sé, og þó er kanttskie verið að spila á pí- anó og fíólín, svo ekki er gott að vita, hvort heldur á að fyllas* fjöri og kæti, kirkjulegum hátíð- feik ^eða ásthlýrri, draumkendrii angurværð. Og loksins lifandi myndir, sem sýna lífið í útlandr ind: me'ð öl'Ium þess furð'uleik, fegurð og andstygð. Alt þetta hefir yfiæ sér hversw dagsleik vanans í augum pilt- an'na, sum uppaldir eru í borg- inni. Þeim finst ekkent sérstak- lega mierkilegt við' það '— "ekkí' nema þá sem mótsetningu hinnar fátækliegu sveitar. En í augum sveitadnengsins er það æfítlíiyrlð'. Þao er Þúsfund og -ein nótt, þáð er Blómsturval.Iasaga, ; það er Landafræði Karls Finnbogasonar Og.=;það er Jósafat. Þeir .mögiur le'ikar, þau lífsins undur af öllUi og öllium. . , . En hér þurfa engin vpnbrigði að koma til. Svona 'fynst' ,ym ; sinn að minsta kosti hefir pilturinn út sveitinni engin tök á að gena ;sér þeitta hvera- dagslegt. Hann hefir ekki úr svo miklu að spila — sízt ef hann er þá námsmað'ur." Hann getur staðið við búðarigluggiana og'.virt. hlut- ina fyrir sér,- notið litanna, niotóði ilmsins. Jú, hann getur •sknoppið inn og spurt, hvað þetta- kosti'. Hundrað og fimmtíu knónur, takk! — Ég ætla þá að'fá einu flibba- hnapp. Hann getur gengið niður að höfn, þegar skip er að fara með danskan eða enskan fána á» framsiglu'—- og hann getur horft á eftir skipinu. Hann getúr komið' við og við i káffihús og svona rétt að eins vanið eyrun svor lítið við þessa tóna, sem þar heyrast. Hann getur einstaka sinn- aitt skotist í bíó og leikhús, sér- staklega ef er nú lækkað verið.. Hann getur virt fyrir sér ungu: stúlkuna,: dóttur stórkaupmannsi- in,s; togaraeiigan'dans eða forsætis- ráðherraniS. Hann getur gengi'ð- krinjguní 'húsið sem hún býr1 í, gert það' þegar orðið er dirnt að( kvöidinu — <og labbað svq ofan að vita og horft í tunglskiin/i á hennar kostnað ofan í sjóinn í hafnarmynninu. Nú, svo getur hann þ,á spássérað suð'ujr í kirkjuf- gar.ð og lesið á legsteiná, sett sitt inafn í staðinn fyrir nafnið hans Sigurðar Bneiðfjörð á gráan og lítilf jörlegan stein. Og ef pilturinn á auna einhvern daginn, getur hánn bnugðlð sér suðu'r í Hafnar/- f jörð og verið kannske svo þaul- heppinn að Ienda í bílnum- viið hliðiina á einhverri þéssani stóru dóttur. Og þá á eftir! ó, þú fagna og fyriiiheitum þrungna ver- öld! Árin lí.ða — og piilturinn skygn- ist mieira og meira á bak viði tjöld borgarlífsins. En. , aldnei verður það honum sama og þieim, sem hafa séð það sem smábönn, vaxið í því og með því. Og fyrir einstaka mann verður það alt af æfintýr. Hann kemst aldrei nið- ur .að dneggjunum í bikarnium,, sivo að hann hörfi úr veröld drauma og dularvoná yfir í. heiim sements og sjóklæða. Hionuim verður ávalt lægnast og tiltæk- ast að láta ilm og angan hlutí- anhia og mýktina - og furðuleiik- ann í formum þeirra ljá .imynd- uinanafllniu væugi, vekja við- kvæmna dneymni, • veriuleifeafælna fegurðarinautn og góðlátliega' glettni, sem á nót':sí;na í; hál'fkærí- SMAAUGLY^NGARí ALÞÝflUBLAflSIKS; VIOWIPT! ÍAGSIÍsffiááÍ GÚMMISUÐA. .ToBið í bíln- gúmmí. Nýjar vélar. ^rönduð viiina. Gúmmívinnustofa . {eykju- víkur á Laugavegi 7(i. , Aður en þér flytjið í nýja hús- næðið, skulu þér láta hreinsa eða lita dyra- og glug ía-tjöld, fatnað yðar eða annað, sem þarf þess með, hjá Nýju Efnalauginni. Sími 4263. Það ráð hefir fundist pg skal almenningi gefið, að bezt og @r- uggast sé að senda fatnað og annað til hreinsunar og litunar í Nýju Efnalaugina. Sími 4263. BRYNJÓLFUR ÞORLÁKSSON & fluttur í Eiríksgötu 15. Sími 2675. Púkkgrjót, sprengigrjót, slétti- sandur (pússning) til sölu. Sími 2395. ödýr. n nýkomhm FAUm Laugavegi 63. Sími 2393. Látinn er í. Kristianssund John A. Jo- nassen, 74 ána að aldri. Hann fanín upp þurkunaraðferð á salt- fiski, sem nú er notuð vfða um heim. i inígs-angurværð áborfandans að á- talíanleguui og um lelð bnosllega fáránlegum hildarlieiik hversdags- tilvenulnnar. Fuiíorðnum bætist hpnum. 'Svo söknuður liðinnar æsku. og einmanaleiki þess, sem stendur einn og sénstæður, þegar jaínvel nánustu félagar hans hafa hlaupið úr leiknum og yfir í striitið og barattiuna og lifa sumir, kannsfce iéiinungis hið ytia. Bú'i hpmum, skapandi þná listamanns- iiHis í brjósti og sé honum sú gáfa gefiin að fá fullnægíngu ,hemian í liist, þá fágar hann sökn- uð sinn pg angurværa beizkju, gefur fegurðarnautn sinni hin feg- unstu liitbrigði, gerir þiessar ti'l- finniiingar að fagurri perlu, aem| hann gneipir í glitumger.ð málsi og riíhi'S. Hann verður óháður öll- um og öllu, sem brieytiliegt er.~ Ríki geta liðast í sundur, lö;nd sigið í sjó — og græn torfa jafnvel hulið ásýnd þeirrar konu, er Lann h^M: f gursta augum it ð^ Méðan hanjn annars lifir, .getuT, hann notið þeírrar fegurðar, sem í kniing um hann er, og týnist sú fegurð, þá nýtur hann þess, sem er enn þá unaðsríkaTa en feg- urðin sjálf, en það er að umskapa söknuðirtn og minninguna í fág-' að listaverk. Frh. Gitdrn. Gíslaspn Hagalln,

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.