Þjóðólfur - 13.01.1883, Blaðsíða 2

Þjóðólfur - 13.01.1883, Blaðsíða 2
alt fram á tíma spámannanna. Hann sagði, að heimrinn væri eldri en biblí- an segir. Hann sagði, að hin tíu boð- orð hafi ekki verið gefin Mósesi á Sínaí- fjalli, heldr hafi ísraelsmenn fengið þau frá Egyptum, enda hafi þau fundizt í egypzkri steinbygging (pyramid) frá fornöld. Hann sagði, að spámenn ísra- elsmanna hafi ekki verið af guði send- ir, heldr hafi þeir að eins verið gáfað- ir menn af sama tagi og framúrskar- andi menn annara þjóða, t. a. m. Kín- verja og Inda. Hann sagði, að það væri heimskuleg kenning, að maðrinn hafi upphaflega verið syndlaus, en síðar fall- ið. Hann sagði, að það væri einnig heimskulegt, að halda því fram, að ísra- elsmenn eða nokkur önnur þjóð hafi ýmist trúað á einn sannan guð, en ým- ist tekið til að dýrka hjáguði. Hann sagði, að það væri hlœgilegt að trúa á þrenninguna. Hann sagði, að enginn djöfull væri til, ekkert helvíti og engin eilíf fcrdæming. Hann sagði, að Jesús Kristr væri ekki guðs sonr og ekki frelsari heimsins, að slíkr Jesús og sá, er biblían boðar, hafi aldrei verið til, að Jesús hafi að öllu leyti verið eins og aðrir menn og ekkert sérstaklega guðdómlegt í honum. Og hann sagði, að in kristna trú hefði ávallt komið fram sem óvinr frelsis og framfara. — Inn g. apríl 1881 kvaddi Björnson skömmu áðr en hann hélt heim á leið til Norvegs landa sína og annað fólk frá Norðrlöndum með ræðu, er hann hélt í húsi pvi, er Aurora Turner Hall heitir, íChicago. Var þar saman kom- inn múgr og margmenni. Mikið af ræðu þeirri snerist um kristindóminn. Tók hann þar upp með sterkum orð- um margt af því, er hann áðr hafði prédikað gegn inni kristnu trú, t. a. m. það, að hann fylgdi kenning 'evolu- tionista! og tryði hvorki á guðdóm Krists, kenninguna um fordæming eða „ina hlægilegu kenning um þrenning- una, að þrír gæti verið einn og einn þrir". Og svo bætti hann því við, að því starfi, sem hann væri byrjaðr á í Ameríku, skyldi hann halda áfram, með því hann hefði nú á annað borð gjört það að ætlunarverki sínu að upp- lýsa almenning um það, hversu heimsku- leg þau æfintýri væri, sem kennimenn kirkjunnar væri að troða í menn frá barnœsku. Og í þessu skyni lofaði hann, þá er hann væri kominn heim til Noregs, að láta tímarit nokkurt út frá sér ganga til Ameríku, sem leiða skyldi menn í allan sannleika. Hann tók og fram, að æfintýri þau, sem köll- uð væri kristnir trúarlærdómar, væri til mikils ills, með því að þau dræpi eða skaðskemdi skynsemina, og hann lýsti yfir, að hann væri langtum sælli síðan hann hafði gjörzt kristindóms-afneitari og 'evolutionisti\ heldr en hann hefði verið meðan hann trúði sem kristinn maðr. Og þessi ánægja sín með ið núveranda andlega ástand sitt gjörði sér það að heilagri skyldu að hjálpa öðrum til að öðlast sömu sannfæring. Enda kvaðst hann ætla, að aldrei yrði neitt úr löndum sínum, fyr en þeir hyrfi frá inum ljótu æfintýrum kristin- dómsins, sem náttúruvísindi, heimspeki og málfræði hefði fyrir ævalöngu koll- varpað. Hvað þurfum vér nú framar vitn- anna við ? Er ekki auðsætt, að sá maðr, sem þannig hefir komið fram opinber- lega, hefir gjörzt og vill skoðast sem beinn fjandmaðr kristindómsins ? Er unnt að ganga öllu Iengra í krístindóms-afneit- un en nú er sýnt að Björnson hafi gjört? Eða hvað er orðið eftir af krist- indómi, þegar alt það er fótum troðið í kenning biblíunnar og kristilegrar kirkju, sem Björnson fótum treðr og álítr helga skyldu sína að koma öðr- um til að fótum troða? Eg vona, að hr. J. 0. játi nú, að Björnson hafi ekki að eins afneitað ýmsu af því, sem kallað er kristindómr, heldr og því, sem er sannr kristindómr1. Hr. J. 0. má fyrir mér trúa hverju sem hann vill, en ef hann, sem ég vil vona að ekki sé, aðhylltist þær skoðanir Björn- sons á kristindóminum, sem hér er frá skýrt, þá væri hégómi fyrir hann að halda því fram, að hann væri kristinn maðr. Að leitazt hafi verið við vestr í Amerfku af talsmönnum kristindóms- ins að hrekja vantrúarkenning Björn- sons opinberlega bæði í rœðum og rit- um, segir sig nærri því sjálft. í blað- inu „Den kristelige Talsmand" (sem þó ekki er lúterskt blað) er t. a. m. löng ritg"ÍÖrð, sem mér sýnist mæta vel frá. gengið, til varnar hverju einstöku atriði kristinnar trúar, sem Björnson hafði opinberlega afneitað, og hefir sú ritgjörð það meðal annars sér til ágætis, að hún er laus við alla frekju og trúarofsa og varast að meiða persónu Björnsons i neinu. En ekki síðr hefir í Norvegi verið ritað á móti vantrú þeirri, sem Björnson hefir tekið sér fyrir hendr að útbreiða, þannig í fyrra í alkunnu kirkju- legu timariti, sem „Luthersk kirketiden- de" heitir og sem útkemr í Kristiania; þar er feyki-löng ritgjörð með fyrir- sögninni: „Kristus og Antikristus", og er þar svo litið á, og án als efa með réttu, að hin antíkristilega stefna hafi aldrei komið eins hroðalega í ljós með- al hinnar norsku þjóðar eins og í og með Björnson, eins og hann er nú orð- inn. í „Norðanfara" sagði ég forðum, að það væri „ekki rétt af þeim, sem vilja kristindómslífi þjóðar vorrar vel, að frceða alþýðu um slíka menn eins og Björnson, en benda ekki með einu orði á það, sem er hættulegt og öfugt í stefnu þeirra". Jpessu sagðist hr. J. Ó. vera fyllilega samdóma. Nú geng ég út frá því sem sjálfsögðu, að hr. J. 0. eins og hver kristinn maðr sjái margt hættulegt og öfugt í inni andlegu stefnu Björnsons eins og ég hefi nú sýnt að hún er. En hlýtr hann þá ekki að viðrkenna, að hann hafi átt aðfinn- ingu skilið fyrir að hafa tekið sér fyr- ir hendr, að frœða alþýðu um ina opinberu starfsemi Björnsons og vera ekki fyrir vanþekkingarsakir fœr um að benda með einu orði á ið hættu- lega og öfuga í stefnu hans ? Hr. J. O. kveðst vona, að ég hafi siðferðislegt þrek til að kannast við, að ég hafi hlaupið á mig, ef ég hafi felt dóm minn um Björnson að eins eftir ummælufti annarra, í stað þess að dœma hann eft- ir verkum sínum. Ég þykist hafa sýnt, að dómr minn um Björnson sé sannr og réttr og að ég hafi að eins dœmt hann eftir því, hvernig hann sjálfr hafi. komið fram, eða með öðrum orðum: að hann hafi dœmt sig sjálfr. Og svo vona ég, að hr. J. 0. efist ekki lengr um, að Björnson hafi með þeim ber- serksgangi hans gegn biflíunni og trú- arlærdómum kristilegrar kirkju, sem hér er sagt, gjörzt beinn fjandmaðr kristin- dómsins, og að hann sé svo réttsýnn, að viðrkenna, að ég hafi hvorki syndg- að móti honum né Björnson með því, er ég hefi fundið að æfi-ágripi þessa manns eftir hann í fjóðvinafélags-almanakinu. Seyðisfirði, í nóv. 1882. Jón Bjarnason. 1 Hr. J. Ó. spyr, hvort ég „i einu sem öllu" trúi því, sem kallað sé kristindómr. Svar: Nei, en ég trúi, þótt í veikleika sé, öllu því, sem samkvæmt biblíunni og samhljóða skoðan innar evangelisku kirkju er sannr kristindómr. „fjóðólfr" kemr venjulega út að forfallalausu hvern laugardag, ýmist J/2 eða heil örk, als 36 arkir um árið. Verð árgangs er innanlands 3 kr. 20 a.: erlendie 4 kr. fíO a. Sá, sem ©igi hefir til- kynt útgefanda fyrir I. októb., að hann segi sig frá kaupinu, er skuldbundinn að halda blaðið næsta ár. —Auglýsingar eru teknar í blaðið fyrir 12 a. línan af meðal-letri (burgeois), en 10 a. smáletrs- línan, eða þá 70 a. fyrir þumlung af dálkslengd.— Engar auglýsingar eru teknar upp, utan borgað sé út í hönd, nema frá sýslumönnum, hreppstjórum o. s. fr. eða mönnum, sem ritstj. hefir viðskifti við.— Auglýsingar, sem gjaldfrestr er veittr á, borgist 10°/„ hærra, en ella, og sé borgaðar í siðasta lagi innan 3 mánaða. Ritstjórirm býr í Aðalstræti nr. 9. — Heima kl. 4—5 e. m. —TIL LEIGU fæst nú þegar eða frá 1. febrúar : þrjú herbergi ásamt eldhúsi.— Lysthafendr sm'ii sér til Jóns Símonarsonar snikkara. — I síðast liðnum október fanst skips- stjórafæri á sandinum sunnan undir túninu á Hliði. Eigandi má vitja þess til undir- skrifaðs, borgi hann þessa auglýsingu. Gamla-Hliði í desbr. 1882. Jón Einarsson. — Eg undirskrifaðr tapaði í sölubúð hjá þorsteini Egilsson í Hafnarfirði 18. desbr. 1882, 2pd. af brúnu eða bláu vefnaðargarni og einum sjálfskeiðing með beinkinnum, saman vafið, með pappír utan um garnið og knífinn,— og hvítum klút með svörtum dröfnum, hvar innan í var hálft pund af höglum.—Hver sem í ógáti hefir hirt þessa muni, þann inn sama bið ég að halda þessu til skila, eðr gjöra mér orð, á mót borgun. þórustöðum á Vatnsleysuströnd. Guðmundr Jónsson. Tíœsta blað (lörk) laugard. 20. þ. mán. Ritstjóri: Jón Ólafsson, alþingism. Prentaðr í prentsmiðju ísafoldar.

x

Þjóðólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.