Norðanfari


Norðanfari - 09.06.1874, Blaðsíða 1

Norðanfari - 09.06.1874, Blaðsíða 1
veitfltir kiiiipetidum kiistiiiid- a'laii,st; rerd árg. 30 arkir * *"</. 48 sk., einstök nr. 8 sk. *<>lu!aiiii 7. hvert. KORMMARI. Angfýsitigar crtt 'ektiar i blna- 'd jyrir 4 sk. hrer Una, Vid- atihabliid ern preutud d fco»ín ««/ lilutadeigeitda. lll. A8, AKUSEYRI 9. JUMI 1874. v?2 29.—SO. S&mSE3BKB3BBmBamB&á MmSssSsSSgiS 4. i þorsteinn Pálsson. prestur að Hátsi fæddur 180G dáinn 1873. Fagurt rar í Fnjdskadal, Jafnt meb lipri Isefcnis hönd fagurlimi skrýddur bldmi, linab fjekkstu kvöium sántm, fos8ar kvábu furbu hljdmi sem þú eyddir sorgar tárum, fornum inn f hamrasal; sæla teifcir hrellda önd s<51ín glbbum geisla sld J>tí varst Herrans heija tiú, græna hlío og völlinn yfir, helgra orba þjdnninn frííi, þar sem áin alitaf lifir, lengi han.« þú stófst í stríci; <>g sjer þeytir út í sjó. ^ styrki ha::n þig á hiaini nú. Nd cr æsku yndis tíft orpin feigbar myrku djupi; falio dimmum hryggcar lijúpi lnisiö gdba, ástin blíb; æfinnar ( dbtim straum ekkert stendur vio nje bíbur, alU er svipur einn, sem líour, hveríul mynd í heimsins draum. Eptir langa æfistund einnig hlauztu, vinur, fribinn — \tú ert burtu líka libinn líkt og allt á manna grund; höndin stirnub, hjartao kalt — hvcrt er lífib burtu farib? {>elta spursmál þarf ei svario, þab er fyrirhugab allt. Lffsins vinna þín var þörf, þab um landií. spuibist víba ; fyrir marga fjekkstu' ab stríía fram vib daubans sdlarhvörf. UjSlparsama höndin þ(n hressti veika, studdi auma, gerbi ljdsa dapra drauma ; af þvf minning endurskfn. f>ín var hæg og hngvær lund, skemmtin bæbi o^ skörp a& greina skugga Iffs og biilu hreina gdbri opt á gleci stund. ........* þtí varst gestrisinn og gdbtir , gladdir hvern sem eigin brdbur, þeita vita margir menn. Hvfidu nd f herrans von, djúpt á beci daufans rdea dregnum blæjtt noiburljdsa, ísafoldar eiginn soul Og frá bláum himins hring horfi nibur á þitt leibi sljarnan björt úr hsrri hcibi, heilög frelsis ííminniug. Mebal sona mdburlands mun þitt i;afn meb gylltum stöfum Ijdma yfir gleymdum gröfum sveipab fh'gruoi sigurkrans. Og af þinnar frægbar frjett fágab skal þab lengi standa og yfir skína öldum landa af ókunnugri hendi sætt. B. GiÖndal. L H i n n ý j u STJÓRNARL0G ÍSLANDS I. Llig um hina stjdrnarlegu stöbu Islands í rfkinu. VjerChristian hinnNíundi, al Gubs 'iáb Ðanmerkur konungur, Vinda og Gauta, her- '°gi f Sljesvtk, Holisetalandi, Stdimæri, {'jett- ,llerski, Láenborg og Aldinborg, ^lbrum kunnugt: Ríkisþingib befir fallist á lög Peesi, og vjer stabfest þau meb samþykki voru: 1. gr. Island er óabskiljanlegur hluti Dana- ve)dis meb sjerstökum landsrjettindum. 2. gr. A meban ab Island ekki hefur fulltrúa * 'íkisþinginu, tekur þab engan þátt í IbggjBfinni "*•> hin almennu málefni ríkisins, en aptur á ^t verbur þess ekki krafist, ab Island leggi le>U ti| hinna almennu þarfa rikisins, á meban ' svo á stendur. Um þab, hvort Island eigi ab hafa fulltrúa á ^is þinginu, verbur abeins ákvebib meb lögum, l'ln bæbi hib almenna löggjafarvald ríkisins og ''" sjerstaklega löggjafarvald Ieland8 samþykkir. , 3- gr. Hin sicrsiaklegu málefni Islands eru Þessi; *> Uin borgaralegu lög, hegningarlögin og dómgæzlan, er hjer ab lýtur, þó verbur eugin breyting gjórb á stöbu hæzta rjettar Bem æzta ddms I islenzkum málum án þess "b hib almenna lóggjafarvald 1 fkisins taki 2 }*li í bvíi ¦ lógreglumálefni; ^' ^jrkju- og kennsluroálefni; j' 'sekna- og heilbrigbiimálefni; Bveita- og fátækramálefui; 6. vegir- og pdstgöngur á Islandi ; 6. landbúnabur, fiskiveibar, verzlun, sigl'mgar og a^rir atvinnuvegir; 8. skaitamál beinKnis og óbeinlínis: 9 þjóbeignir, opinbeiar síofnanir og sjdíir. 4. gr. 011 gjöid til alþingis og landsstjdrnar, er snertir þau inálefni, sem nefnd voru í næstu grein á undan, og þar á mebal eptirlaun þau, sem nú eru goldín eba eptirleibis verba veitt (slenzkum embættismönnum, er haia fengib lausn fiá embætii, efa ekkjum þeirra ttba böinuui, skulu talin sjerstakleg gjöld Islands. 5. gr. Til hinna sjerstaklegu gjalda Islands skal á M hverju goldib úr ríkissjdbnum 30,000 rd. tillag og í 10 ár 20,000 rd. aukatillag, sem á þeim 20 árum, sem þá fara í hönd, verbur fært nibur um 1000 rd. á ári, þannig ab þab sje alveg fallib nibur ab 30 árum libnum. Auk afrakstursins af þjdbeignum Islands og opinberum sjdbum, og af beinlfnis og dbeinlínis skattgjöldum, sem nd eru heimt saman eba eptir- leibis verba innleidd a Islandi, skal talib meb hinum sjerstaklegu tekjum Islands þab endur- gjald, vcxtir af láni og borgun uppf lán eba þvf um Ifkt, sem hvílir á Islenzkum sveitailje- iögum, stofnunum, embættum eba gjaldþegnum rikissjdbnuiu til handa. öll sknldaskipti, sein verib hafa hingab til milli rfkissjdbsins og Islands, eru hjer meb alveg & enda kljáb. 6. gr. Gjöldin til hinnar æztu stjdrnar hinna fslenzku máiefnaí Kaupmannahöín og sömulcibis *) i>ab virbist sem hjer vanti eiiia hending. Ritstjdrinn. — 65 — til pdsiferb á milli Danmerkur og Islands skulu greidd úr rfkissjdbnum. Ef nokkurt gjald verbur lagt á þessar pdst- ferfir til hins sjerslaklega sjdbs Islands, verbnT jafn mikib dregib af árs tillagi því, sem ákvebib er handa Islandi í 5. grein. 7. gr. þessi lög öblast gildi 1. dag aprllm. 1871 Frá þessum tfma eru þau störf á enda, sem rfkisþingib hingab til hefir haft á hendi um fyiiikomu'.ag á hinum sjcistaklegu tekjum og útgjóldum Iðlands. Eptir þessu eiga aliir hluta^eigendnr sjer ab hegba. Gefib á AmalfuhöH, 2. dag janúarmánabar 1871. Undir voiri kouunglegu hendi og innsigli. C h r i s t i a n R. l> S)___________ ' Fr. Krieger. II. St jdrnarskrá' um hin sjerstaklegu málefnl íslands. Vjer Christian binn Níundi, af Gubs náb Daa- merkur konungur. Vinda og Gauta, hertogi i Sljesvík, Uoltsetalandi, Stdrmæri, þjeitmeríki, Láinborg og Aldinborg. Gjörum kunnugt: Eptir ab frumvarp til íyrir- konmlass á stjdrnarmálefnnm Islands fleirumsinn- um höfbu verib lögb fyrir hib íslenzka alþingf án þess, ab þingib hetbi viljab afhyllast þau, hefur alþingi, sem haldib var á árinu, sem leib, snmpart í þegnlegri bænarskrá, sumpart í þegn- legu Avaipi, er laut aö hinu sama, látib f Ijdsl þá dsk, aö vjer vildum gefa Llandí stjórnarbdt ab því leyti, er snertir hín sjerstakltgu málefni þess, sjer f lagi á þá leib, ab hún gæti öblaKt gildi á þe.ssu ari, sem minnisvert er fyrir Island. Meb þvf vjer höfum fundib ástæbu til, a& verba vib bcitni þeirri, sem þannig er frara kom- in frá voru kæra og trúa alþingi, höfum vjer allramildilegast ályktab meb þv( ab leggja til grundvallar frumvörp þau til stjdrnarskipunar- laga, sem ábur hafa verib lögb fyrir alþingi, og einkanleaa taka tillit til atriba þeirra, er tekin voru fram í neíndii bænarskrá þing^ins,ab gefa eptirfylgjanhi Stjdrnaiskrá um liin ajerstaklega málefni Islauds. I. 1. gr. I Öllum þeim málefnum, sem samkvssmt lögum um hina stjdrnarlegu stötu Ielands f rfk- inu, 2. janúar 1871, 3. gr., varba Island íjet- staklega, hefir landib liiggjöf sína og stjdrn út- af fyrir ?ig, á þann hátt, ab ISggjafarvaldio cr hjá konungi og alþingi f sameiningu, framkvæmd- arvaldib hja konungi, og ddmsvaldib hjá ddm- endunum. Samkvæmt 2. gr. f tjebum Icigum tekur Island aptur á móti engan þátt f löggjafarvaldinu ab því leyti, er snertir hin almennu málefni ríkisins, á metan þab ekki hefir fnlltrúa á ríkisþinginu, en á hinn bdginn veKur þess heldnr ekki kraf- ist á mecan, ab Island leggi neitt til hiuna al- mcnnu þarfa ríkisins. 2. gr. Konungur hefur hib æbgta vald yfir nlhira hinum sjarstaklegu málefnum Islands mect þeim takmbikunum, sem settar eru f stjdrnar- skrá þessari, og lætur rábgjafann fyrir Island framkvæma þab. Hib æbsta valb á Islaudi innan lands, skal á ábyrgb rábgjafans fengib í hendnr landshöíb- ingja, sem konungur skipar, og hefur aísetur sitt á Islandi. Konungur ákvarbar verksvib lauds- hbfbingja. 3. gr. Ráfgjafinn hefur ábyrgb á þvf, ab stjórnarskránni sje fylgt. Alþingi kemur fyrir sitt leyti ábyrgb fram á hendur rábgjafanura eptir þeiin reglum, sem nákvæmar vsrbur skipaft fyrir um meb lögum. Finni alþingi áslæbu til ab bera sjg upp undan þvf, hvemig laiidshöfbingi beitir valdi því, sem honum er á hendur falib, ákvarbar konungur, er alþingi fer þess á leit, f hverju einstbku tilfelli, hvort og hvernig ábyrgbskull komib fram á hendur honum. 4. gr. Konungur veitir bll þess konar em- bætti, sem hann hefur veitt hingab til. Breyt- ingu má á þessu gjöra uieb lagabobi. Engan má skipa embættismann á Islandi, nema hanrt hafi bin almennu rjetlindi innborinna manna og þar á ofan hafi fært sönnur á, ab hann hafl fullnægt því, sem fyrir er mælt 1 hluum gild- andi akvörcunum um kunn4ttu f taíii tandsiui.

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.