Norðanfari


Norðanfari - 18.07.1874, Blaðsíða 1

Norðanfari - 18.07.1874, Blaðsíða 1
2/tj ^ 'o ^y^ /^i^x* a*ndnr kavpendvtn kostnad- prfaust; verd drg. 30 arkir 1 ''rf. 48 sk., einstök nr, 8 s/fc. *Muiaun 1. hvert. MORDiIIARI. Auglýsingar eru teknar { hlai- td fyrtr 4 sk, hver lina. Vid- aukahlöd eru prentud á kostn ad hlittadeigenda. fii*. ÁH. AKUREYRl 18. JÚLI 1874. m ss.—ís©. MÁLVERK LÍFSINS. Skammvinn gleii, vinagengií) valt, veröid tálfull, bjarta þakib sárum, þab er maburl aflafje þitt allt unz þd verbur herfang daubans blrum; til hvers ertu' ab elta tdman skugga? Eg hef reikab út um foldarbraut unabs leitab, fnndiB beiskju tára glabst ab bitta gdbra vina-skaut gjöld inín urbu upptök margra sára, vanþökk, spott og vesæll draumaleikur. Eg hef reikao út í grænan lund, ilm sem bar af fagurleitum blóma, andinn bjelt sig dska- hitta - stund, en í rdsum fann eg þyrna tdma, broddar þeirra bldbga und rojer veittu. -Eg hef viljaí) vibkvæm fella tár vin þann finna, mitt er skildi hjarta; — „þab ei allt er gull, sem fagurt gljár* — gremjti þrunginn hlaut eg brátt að kvarta; klakaheimur kuldaglott mjpr sendi. Eg hef viljao vængja þreyta flug varpa' af mjer lífsins kvalaböndum, skoba ljds, er hugur sendir hug, hafnar leita fjærri eybisöndum; þab var dranmsjdn, duptib batt minn anda. Eg hef viljab vizkufjalli ná vonarstjarnan lýsti brautu mfna, þegar gubdóms geisla fyrir brá gríma jarbar hjelt eg mundi dvína; þab var bjarmi betra lífs af morgni. þoinub ertu lind! sem fyrri frj<5 fribar- vaktir- blóm í ungu gebi, haustib kom og hjelu á þig sló, hvar er nd mín ljdfa æskuglebi? æ, hdn sökk ( sorga djúpar unríir. Á þá hjartab engan gribastab brvum sært, og þreytt af lífsins strííi? á þá rdsin ekkert laufgrænt blab eptir heilt af barna-vorsins prýbi? dýrmætt frækorn fólgib beimsins augum. Víkifc frá mj'er villumyrkra logl vafin efa, kviknub til ab blekkja lægist aldan lífs á köldum vog landib helga trdaraugun þekkja, þab er sveipab sælum fribarpáhna, Ilöfnin nálgast, hjarta, vertu róttl húmib eybist, brábum Ijdmar dagur horlin ertu höfga vetrarndtt himin Gubs mjer skín svo unabsfagur, þoini tárin, þagni sjerhver slunal G. G. Sigurbarson. SKÁLDA HLUTSKIPTIÐ. Sjaldan er skáldunum synjab um sannlegan heibur þegar ab þeir eru látnir þd þjdbin ei fyrri meti þann andlega au^inn," sem Alfabir gaf þeim; verk þeirra lifa í landi þó lofrdsir fölni. Opt eru skáldanna örlb'g meb andstreymi blandin. Eegurb og atgjörvi andans ei alþýba raetur. Fálækt og abkast þeim fylgir, sem fá ekki gripib hnoss þab, sem heimselskan gyllir hjegdma-skrauti. G. G. S. AFMÆLIS HUGLEIDING. Enn eru útfrændur vorir, Danir, áþekkir þvf sem þeir hafa fyrr verib: lærddms rík þjdb , meb lærdórasríka stjórn fyrir leibtoga. Síban síbasta alþingi sleit hafa þeir verib ab fræba sig sjálfa og abra tít í frá, um þab, ab vjer höfum skribib upp ab nábarkrossi þeirra, gefib os3 á vald hvoru sem þeim þætti betur bæfa ab títhluta oss, náb ebur dnáb ; og hins vegar ab vjer værura svo harbánægbir meb hina nýju stjdrnarskrá, ab oss þætti híin ekki full þökkub, nema konungur vor gjörti oss þá hjartans ánægju, ab lofa oss ab þakka honura fyrir hana á þingvelli. Danskurinn rennur á þefinn. Fyrirfram mátti ganga ab því vísu, ab Islendingum kæmi enghin hlutur betur í sumar, en ab konungur sæmdi afmælisdag þjdb- arinnar meb návistu, sinni. þessvegna var bægt fyrir laghenda hnútbaga menn, ab vefja þessa löngun þjdbarinnar saman vib þá löngun er Dönum var kærast, ab Islendingar sýndu fjör- uga og lifandi í löngunina ab vottakonungi þakk- læti fyrir stjdrnarskipunaj-gjöfina og þab form er stjdrn hans hefur setÉ á hana. Fyrir þann þátt er hinn veglyndi l&ftungiir vor á í stjdrn- arskránni, er oss og all-ljúft ab votta þakklæti vort, En eins og þab er oss ljdf skylda, eins er hitt eigi síbur skylda vor ab leyna hann eigi þvf, ef oss þykir stjdrnarskráin veita oss dndga tryggingu fyrir fullum notum þeirra rjett- inda er hdn veitir oss. Vjer telj'ura þab því sjálfsagt, ab vjer unnum konungi vorurn þeirrar hreinskilni í þessu efni, er þegnleg skylda og þegnlegt traust tilvfsa. Koma konungs vors er oss sjerílagi fagnabarrík, vegna þess ab Hans Hátign, er nd byrjar miklu nánari sam- vinnu meb þjóböflum vorum. etín hingab til, fær ab sjá þab hjer eigin augum, er hann hefir bingab til sjeb meb annara augum ; vegna þess, ab hann fær ab heyra Iifandi raddir þeirra þegna sinna, er hingab til hafa komist upp ab hásæti hans gegnum hin misjafnlega trdu orb þeirra er hann hefur orbib ab trda sjálfur; koma konungs vors er oss og hin kærasta vegna þess, ab vjer þurfum ab færa Hans Hátign heim sanninn um þab, hversu sár misþýddur andi vor til kon- ungsættarinnar hefur verib, er hinir dönsku samþegnar vorir hafa stöbugt reynt ab fá þeirri skýringu komib á frelsis fjörbrot vor, ab þau væru ríkissundrunar stefna. Oss er þab fagn- abar efni, ab fá færi á ab láta landsföburinn vita ab þjdbvinir Islands eru kjör-vinir kon- ungs síns. þeir hafa hingab til verib fals- lausir og opinskáir í viburkenningn stjórnar- skobana sinna; hafa því jafnan sýnt sig búna þeira kobtum er konungi má einkum þykja vænt um ab þegnar hans sje gæddir; sem eru: karl- mannlijg einurb, stjdrnmálaleg glöggskyggni, stabfast fylgi vib þab er þeir hafa verib sann- færbir um ab væri landi og lýb fyrir beztu, og frammsæ varúb vib vjelum og snörum þeirra, er reytit hafa ab færa á þjdb vora fjötra á- naubarinnar, undir falsblæu frelsisins. Vjer viljum heilsa konungi vorura meb hlýjum og triium fslenzkum bjöitum, og falslausum ís- Ieuzkum vörura; sera gdbir „konungamenn" — 77 — viljum vjer segja fláræbislaust þab sem vjer hugsura, og hugsa fláræbislaust þab semi vjer segjura. þannig virbist oss tíginborinni þjób sæmi ab heilsa konungi er hdn elskar. Eins ant og hinni dönekn stjórn er um ab láta þab skiljast á sjer ab oss sje tagnabur í skránni, eins bera og gjörbir hencar, sumat ab minnsta ko'sti , meb sjer, ab henni þyki hdn fagnabarefni fyrir sig sjálfa. pegar stjdrn^ ir rába konungum og stjdrncndum ab sæma þegna heibursmerkjura fyrir athafnir þeirra, er þab vanalega af fagnabi ebaánægju yfirfrarami- stöbu þess er sæmdur er; af ánægju yfir þvf, ab þab sem hann (eba þeir) hefir unnib ab, hafi náb þeim afdrifum er konungur eburstjdrn- ari kýs á. þenna fagnab sinn hefir nú stjdrn- in sjálf innsiglab meb þeim heibursmerkjum er hún hefir veitt þeim er henni þykir hafa átt farsællegan þátt f skránni; og vjer megum ekki ætla annab enn ab stjdrninni sje full alvara f því máli, ella yrbu heibursmerkin ab hábi og veiting þeirra ab falsi. Heibursraerkin, út af fyrir sig, verbura vjer ab skoba sera ein- lægan vott þess ab stjdrninni þyki skráin hreint fagnabarefni fyrir sjálfa sig ab minnata koeti. Vjer höfum þá sýnt ab etjdmin láti sera sjer þyki stjdrnarskráin fagnabar efni fyrir os s, og fagnabarefni fy rir s jálfa sig. Af formála skráarinnar og auglýsingu konunga má sjá ab hún er ætlub oss svo sem glebileg af- mælisgjöf á þessu blessaba þúsundasta ári þjdb- æfi vorrar. þab yar ,tmál til komib ab glebja oss; vjer höfum ndgu lengi verib grættir. Enn ab slepptu því fagnabarefni sern skráin er í sjálfu sjer — og hdn er ekki þab fagnabar- efni sem vjer væntum hdn yrbi — þá fara meb þeirri glabningu ýms ský sem Iítill skin- auki er ab á morgni afmælisdags vors, Vjer skulum hjer nefna eitt ab eins. Stjdrnin stakk upp á því, á ríkisþinginu nýlega, ab veita 600 rd. laun fyrir þab ab halda fyrirlestra vio háskdlann í Höfn yfir islenzka bdkfræbi. Til var ætlast fyrst, ab hinn lærbi jijgvitvingur, landi vor V. Finsen, skyldi kjör- in-n til þessa starfa, og mundum vj'er hafa tal- ib slíka rábstöfun fagnabarefni. Enn svo velt- ist málib svo um í þinginu, ab annar landi vor, Gísli IJrynjdlfsson, varb fyrir kjörinu á endan- um. þeir sem veittu Gísla þetta voru vinstri handar menn, og þykjast þeir hafa gjört þab af þvf ab Gísli hafi lofab eba bob- izt til ab sætta bábar þjdbirnar, Islendinga og Dani. jþessari sátt skyldi Gísli koma á meb því ab bæta því vib fyrirlestrana vibhá- skólann yfir ísjenzka bdkfræbi , ab lesa fyrir íslendingum yfir danska bdkfræíi. Hvört Gísli .Aefir bobizt til ab sætta BStórmaktirnar8 meb slíkura fribarsamningi, er oss óljást; enn bitt er víöt, ab hann hefir gengib ab því, ab Iesa yfir danskar bdkmenntir á Islandi til fribar- gjörbar ebur fribarmiblunar. þessi tíb er ný- junga og nýrra undra tími; enda mun þetta vera hin nýasta abferb, er menn hafa heyrt getib um, til ab sætta tvær dsáttar þjdbir, ao slepptu „instrumento ad hoc8 er gefur »upp- findingunni" benttar einkennilega „spanska* svip. Danir þurfa ab lesib sje yílr fslenzkar bdkmentir hjá þeira, því ab þeir skilja þær ekki nema þeim sje koraib f skilning umþærafþeim er þær skilja. íslendingar þurfa ekki, ab les- ib sje yfir danskar bdkmentir hjá sjer til þess ab þeir skilji þær, þvf þoir sera búast mætti vib, ab færi að hlusta á slíka fyrirlestra, eru ¦ ^

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.