Norðanfari


Norðanfari - 31.07.1874, Blaðsíða 1

Norðanfari - 31.07.1874, Blaðsíða 1
9*9i<tur kavttendum kostiiaA- a</.,„.st; icrd drq. 30 arkir '"'• 48 sk., eiu.vitik nr. 8 sli- í6l<ilaia, 1. hvert. rdamari. AntjlýsÍTtgar eru teknar i blai- id fyrir 4 sk. hver lina. Vid- aukabliid eru prmitué á kostn ad hluladeiuendu. ÍS5. Afi. AKUREYRI 31 JULI 1874. M 80*—40. KVÆÐI (Sungio á þjóchá'tíb Islendinga 18741). Lag: Norbtu- vio heiiuskaut í svatköldurn 8ævi. Vaktiib þjer sveinar og vaknit þjer drósirl vakna þú nonæna kyngofjra þjób ; vakib er sumar, og vaknatar rósir, vaknáb. er. líístrauma geisltmdi flób, vakna þú Isfold á morgninum mæra, -mattuu í efcli og gömul í fífc, vaki.a hú glefiraust hjörtun a'fc "hræra liijóinnjíiul, lafcandi, hmdæl og biífc. HeiU pje þjer, settjöro, á afmfcíi þínu, áraiina "þúsund, vjer kvefejum £5g hjer! lieiisi. pjer blítast, frá tiásæii »í.nu liinmanna Giamur sá máttkasfijt er, srwinii, þ'ig- hamingjan hlylega :Ssímura hájökia þilifia ufn tilve.ru da'g,- . sit þú' f .elsknnnar árgeisla vn.rtrium afkvæina*ríekta.r, yiö batnaiidi- kag. Sigldu 'aí Noregi fefeurnir frægu flyfu þeir harfestjórn — en sl^Sabist þó — skeit-hest'a'r mætils, í marleiíi tiægu mifcutu fpornri) um dimmhláanffc sjó. Loguiu -hi.iirtiin, þeim uiidvargs'ei ymur <*e»;fci, n»e friulaus sköfniinga- þrí5, norfcur vifc heimskaut þars hafaidan glymur hittu þig. juófcir, ogfríbvarstu þá. Breidtiir þú fafcminn mðt far-nianna skörum, fagiiaudi broslir oj tókst þá f gkaut, bróbmegir stórmenna hassælda kjörum hrásutu g'afeir, ab lokinui þraut. I.aiidvtettir lilóu og álfainir aldnir, 'fcgran var hlííin, en dalurinn fijór, glitiufcu titidarnir glerhjalmum faldn'u gölufcu losiiar en nöidrafci sjór. Heill var á Fröni þá höffineiar snjailir hóiu aí Lögbergi' allsherjar þin^, m-ælum gob&iSttFa-Ilir ginuhelgum luktir í i ebanda-bring, li'ainir studdust vib langskepta fieina lögvörn ab fylgia og rjetti ab ná, hringeerkir glumdu vib háværi sveina hljóiuafci bergrual um Almaníiagjá. Sinífeafci þorgeir á þinginu fræga þjnbgiipinn mærasta: lirístiil«lóins-l(ig ; toannvalib Halltir meb hóglyndifc næga n illir Og sattfýsi efidi þar mjög; Njall eekk ab dómum, svo lötikænn og laginn 'júfur í svari og trygaur í þraut, ðjúpviiur Snorri um hollvina-haginn "Bgsati gjaman, en sæmdar þó naut. Glatt var á Fróni þí gunuelda meibar ghmur oí; knattleíki þreyttu af mób, einnig í förum sjer völdu til veifcar Víkitiga-srtekkjur um liöfrungaslófc; gistu þeir jöfra Og gersemar þabu, Sentiu í rdmu og böibust af dug, Viiifasta, örugna, trygea sig tjáfcu tiau8tir í gkapi og Irjalsir í hug. "ilfursttjl prýddi í sannhelgum Ijtíma I Bí'l<kvabi'kksdísin og lófci sitt spiald, *eit l,ún meb gúllstöfum gjnrfcir og ddma, Bfeindi' um Liiaberg og alþiueisvald, teit hiín um skalmíild og skotvopnaleiki, ^kíildanna snilli og spekingamál, 'eit htín um nietnab og metoiba veiki, ^cgin aíl dyggbar og lastanna tál. y^durverk sögu, er alheimur metur "spillt vjer geynium frá libinni tíb, yfcingar skilyrfci enginn því setnr e'^straumur fjalla nje dynjandi hríb; ^J1 bhka rúnir á skildinum skæra ^tuld þó ei svífi um vallirannar etig, "" þá á fefcranna mállnu mæra "fcir vor ástkæra tignum vjer þig. j^y' viljum skoca þau mjnningar merki? ^^•iningjn særjr ef þætist ei tjdn, kom' KvæM þetta var flutt á þjófehátffcarsam l^. afl Gtænavatni vifc Mývatn, 2. dag júiín 4 L],'i af "öfundi þess Jóni Hinrikssyni ""strönd þar í sveit. Ritstjórinn. lím. hónda hnignandi alþjdfc f orbi' og verki, eldur og harívifcri geystust um frón, stjórntaiimar hieilfcust af útlendum öflura, innanlands stýrislaust maraíi fley; mókufcu höffcingjar mundar- á sköflum, miskunn og rjettvísi dieymdi þá ei. þrekleysi, vifcsjá og þunglyndifc svarta þrældómseinkennin hjer festust vifc láfc; þuríamanns reglan ao lclaga og kvarta kann ei afc stoía nær þioiin er dáfc, hluitekning bræfcra þv# mistieysta megum mætist hún gjarnan og fellur í dá, njálpa þjersjálfur — þsm orfcshátt vjer eigum— afcstofcar Ðrottina svo riytur þú þá. Vaknifc þá sveinar, og\vaknib þjer drdsirl vakna þú norræna kyrjgií ga þjófcl Breyttu nú þyrnum í ft'ikandi rÓBÍr, bættu nú kjór þín, evé veibi þau gtíb. Bygsb þín er nyrbra — ^ig hrímkuldar hertu — hlýnar nú ófcum og latóst mun allt; sýndu þafc heimi, ab ofrosin ertu aidirnar tíu þ<5 bljesu þjer kalt. Rísura á fætur og rjelíumst tír dröma, runnin er þjóthatífc, glatt er á fold árgeislar hijnins meb leiptrandi Ijótua lílsaflifc vekja og lireifiiig f mold; rýmkab er frelsi og ráýifc til bóta, regin afl harfcstjórnar þiotib afc dug, noium þá iramtíð er faum afc njdta, írjálsir í anda og styikvir í htig. Bindumst í fjelög og bræfcralag tryggjum Bachusi drekkjum f óminnishaf, menntun og sibgæbi ból hjá oss byggjum,' blessun og hamingja Uýtur þar af. Lifcinn er heldimuiur volæfcis vetur vonailjós himneska gletur oss nú, Drottinn ernærri — hann dyggb vora metur — dábiakkir störfum og.&eppum ei trú. En búa hetjur vib heimsskautib kalda, heitt er og stabgott ib íslt-nzka blób, en kunna frónbúar verjum afc valda, vörnin mun Örugg og skipanin gób; enn munu sunnleikans siunrvopn bjortu sárbeitt og skeinusöm rtvina lýfc, enn munu þjóbvinir helga sin hjöitu heill þinni, mófcir! og þieyta vel strífc. Enn er vib noifcurskaut fegnrfc ab finna : fallandi lokka og drilhvítan háls, munar hýr brosin og blóms'urin kinna, brennandi vi&mót o« sætleikan máls. Vaxa þær iiljur á landmu snjáa langt fegri rósum á Indverskri grund, speglar sig andinn í auganu bláa, einutfc og blíblyndi haldast í mund. Enn dafnar skdgur í skjólinu fjalla Bkrúbgrænn og rjettur meb hlaktandi lauf, sbngva þar hátónar hrærandi gialla, hrífandi eyrun, þó nær sjeu dauf; ógn blibur fossinn af hamrinura háa hlæandi stökkur á fallanda rib, enn stendur þviti á berginu bláa °yggir þar dvergur og blustar á nifc. ísiand, 6 ísland, vor margþjáfca mófcirl minninga heimkynnib, svipmikla Frón ! nákaldar bysgir þú norfcurhafg slótir, nUtúran vopnast ab gjöra þjer tjón. KUjólstæfcing vitum þig Uilmis upphæía, höl'iíar hann eisi enn gætir þjer ab; hoUkefliir freyba' og eidamir æfca eiga þó takmaik og stobvast vifc þab. fsland, 6 Island, vor ástkæra mófcir! eiska þig viljum og hlynná þjer bezt, sjá skulu aldar- og óbornar þjóbir, ab þú ert kynsæl og vírbuleg mest. Sædrifna, hrimsollna, eldþrungna eyja, omi þjet' ijómandi hamingjuHÓI. Sit þú ab heirasslitum, svipgób sem Freyja silturkrýnd demants á bjargföstum stól. Blessi þig Drottinn og gersemum gæfca, gæti þig fósturjörb, elskata lát! Blessi þig Drottinn frá hástdli hæba heill þína styfcji og efli þitt ráfc I Kærieiki, frifcur, sje frónbúa merki, — 89 — festa og trygging vors einingarbandsl Biessa oss Drottinn í blundi og verki, blessa vorn konung og ytitmenn lands. Jón Hituiksson. ISLENZK MAL I D0NSKUM BLÖÐUM. Fins og kunnugt er orfcifc a_f frjettablöfcum vorum, var herra Gílsí Brynjúlfsson byrjafcur á einni af hinum mörgu dönsku herferfcum sínum móti Jdni Sigurfcssyni, og mætti margan futfca á því, þar sem hann áour hefur verib afc telja sínum dönsku bræfcrnm trú um, ab sú Btefna, sem J. S. befur í svo mörg ár framfyígt, væri orfcin marklítil og úrelt í augum allia skynsamra Islendinga. Herlifc hans liggur, eins og ábur, í farvegum hinna dön6ku b'afa, og vopnin eru smá greinir, sem eru ritafcar á bezta „Kaupin- hafnarmáli" og í bezta „Kaupinhafnar anda" í því skyni afc bera Dönum velviljafcar (?) njðsn- arfrjettir um þafc, sem á Islandi gjörist, efca frá- skýringar um hagi manna hjer á landi, og skofc- anir í pólítísku tiliiti, ramskakkar frá rótum og kámafcar afgalli porsónulegrar (Jvildar. þab cr nú vel líklegt, ab mafcur, sera eins og G. Br., hefur Iifab sig inn í anda og ekobanir Leh- manns og Kriegers og fengib sjer borgara- brjef sem danskur Islendingur, sje búinn afc týna lyklinum ab hinu íslenzka þjóoerni og geti þessvegna eigi ritab betnr efca sannara, enn hann gerir um þjófcmál vor, eba sjálfa oss, enda verfcur þafc afc vera hans sök; vjer finnuiu þessvegna því -sífcur ástæfcu til, afc þýfca þessar löngu greinar G. Br., því þab mætti ær» í*»f*4» ugao, afc clta alla luaíkleyéu, Scííí ^.^.j^ó. 1 dönskum biötum um mál vor eptir hann eta abra Dani, sem lakast rita, en vjer viljum samt gefa lesendum vornm dálítib sýnishorn af þeim, af því htjf. stendur svo nálægt stjdrninni og ritar sem næst hennar hugsunarhætti. enda a5 stjgn eptir hennar innblæstri •, en hvab getur vetib fróblegra efca iippbygt;i;egra, enn ab þekkja andann hjá þeim mönnum, sem vjer höfum vtð ab sælda ura þjdfcleg velferbarmál? Stjörn- in hefur þar ab auki á sjálfu þjófchátífcarárinu, heifcrafc höfundi;m meb því ab gjöra hann ab dásent vifc Kaupmannahafnar báskdlann í sögu Islands og íslenzkum bókmenntum, ekki aízt ( launa skyni fyrir kappsama framgöngu mdti J. S. og meiri hlutanum, afc því er sagt er. Vjer - verfcum þvi af framansasfcrs ástæí)U ab taka ept- ir, hvab svona hálf-„officiel" mafcur skrifar um mál vor og ekki hilta oss vib &b taka úr því einstök atriti, þó leifcinda verk sje og þösjálf- um oss og lesendum voium kunni afc verfca ílökurt. Jdn Signrbsson haffci í athugasemdum sín- ura vib hina fyrstu' grein G. Br. tekit þab fiam, afc þakkarávarpib frá Reykjavík fyrir stjórnar- bótina gæii ómögulega > tekist sera vottur um þafc, ab Islendingum yfir höfub ab tala likafct stjdrnarbdiin í alla stafci, efca afc þakkargjörbin, allir vita hvernig var undirkomin, heffci neina verulega þýfcingu; þessum sannmælum hefur G. Br. reynt afc hrinda, en röksemdaleifcslan virfcist ekki vera dósentinum til mikils sóma. Hún er á þessa leifc: BHerra J. S. er dánægfcur meb afc frá Ig- landi yfir höfub afc tala komi ánægjuorfc vibvíkj- andi úrslitum hinnar langvinnu stjdrnardeilii á þann hátt sem nó er orbib og hann huggar sig viib þafe, ab ávarpib frá Reykjavik afc minnsta kosti — (ávarpsins frá hlnum 40 bændum læt- ur hann ógetifc; hann hefur sina ástætu tilþess) — sja einkanlega tilkotnifc fyrir undirrófcur fiá

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.