Norðanfari


Norðanfari - 24.07.1879, Blaðsíða 1

Norðanfari - 24.07.1879, Blaðsíða 1
18. ár. Akureyri, 24. júlí 1879. Nr. 35—36. Frá alþingi. (Bptir „Isafold"). Alþing var sett 1. þ. m. af landshöfðingja, samkvæmt konungsbrjeíi 24. maí þ. á., að undangenginni guðsþjónustugjörð í líkhús- inu, par sem síra Benedikt próf. Krisjáns- son stje í stólinn og lagði út af Kól. 3,17: „Hvað helzt er þier hafizt að í orði eða verki, þá gjörið allt i nafni Drottins Jesú". Eptir að landshöfðingi hafði lesið upp fyrir þingheiminum konungs hoðskap þann, er hjer er prentaður á eptir, lýsti hann í nafni og umboði konungs alþingi sett. Ókominn á þing var Jón Pjetursson, 2. þingm. Suður-Múlasýslu, og fjarverandi Jón Jónsson og Jón Hjaltalin. Að aflokinni prófun kjörbrjefa hinna þriggja nýju þingmanna (Björns Jónsson- ar, Friðriks Stefánssonar og Jóns Jónsson- ar), sem þingið lýsti gild í einu hljóði, voru kjörnir embættismenn hins sameinaða alþingis. j Forseti varð Pjetur bískup Pjetursson, með 16 atkv. (Bergur Thorberg hlaut hin 18); varaforseti, eptir þritekna kosningar- tilraun, Dr. G-rímur Thomsen, með 17 at- kv. (B. Thorb. hin 14); skrifarar Tsleifur Gíslason (með 17 atkv.), og Eirkur Kuld (13 atkv.). |>á var kosinn hinn þjóðkjörni þingm. í efri deild alþingis, i stað Torfa heitins Einarssonar, og hlaut þá kosningu Jón Jónsson. 2. þingm. Skagfirðinga, með 15 atkv. (Arnljótur ólafsson hlaut 11 atkv.). Eptir það skildu deildirnar og kusu sjer embættísmenn. Forseti í neðri deild varð Jón Sigurðs- son frá Gautl., með 12 atkv. (H. Kr- Friðriksson hlaut 6); varaforseti Grímur Thomsen, með 11 atk. (H. Kr. Friðriksson hlaut 6); skrifarar ísleifur Gislason (með 19 atkv.) og Björn Jónsson (með 13atkv.). Forseti í efri deild varð P. Pjetursson biskup, varaforseti B. Thorberg amtmaður, skrifarar: Eirikur Kuld og Magnús Step- hensen. Að þvi búnu tilkynnti landshöfðingi að hann mundi leggja fyrir þingið þessi 15 lagafrumvörp frá stjórnarinnar hendi Fyr- ir neðri deild frumvarp til 1. fjárlaga fyrir árin 1880 1881. 2. fjáraukalaga fyrir árin 1876 og 1877. 3. fjáraukalaga fyrir árin 1878 og 1879. 4. laga um skipun prestakalla og kirkna. 5. lagaum kirkjugjald af húsum. 6. ,]aga um breyting á tilskipun 27. janú- ar 1847 um tekjur presta og kirkna. 7. laga um sætisiisksgjald. 8. laga um samþykkt á reikningnum um tekjur og útgjöld íslands á árunum 1876 og 1877. Fyri efri deild frumvarp til 1. landbúnaðarlaga. 2. laga um bann gegn aðflutningum vegna þess að pestkynjaður sjúkdómur er uppi; — og jafnframt lög tii hráðabirgða 21. febr. þ. á. um sama efni. 3. laga um ráðstafanir gegn pestkynjuðum sjúkdómum; og jafnframt: lög tilhráða hirgða 4. apríl þ. á. um sama efni. 4. laga um breyting á lögum um bæjar- gjald í Reykjavikurkaupstað 19. októb. 1877 2. gr. a. 5. laga um kaup á þeim 3 hlutum silfur- bergsnámans í Helgustaðafjalli og jarð- arinnar, Helgustaða, sem landssjóðurinn ekki á. 6. laga, sem hafa inni að halda viðauka við tilskipun um póstmál á íslandi 26. febrúar 1877. 7. laga um breyting á lögum um laun ís- lenzkra embættismanna og fi. 15. októ- ber 1875, 12. og 14. gr. Boðskapur konungs hljóðar þannig: Vjer Christian hinn níundio. s. frr. — Vora konunglega kveðju! — Jafn- framt því, að alþingi það, sem nú á að koma saman, verður sett af landshöfðingja Vorum samkvæmt valdi því, sem Vjer allra- mildilegast höfum veitt honum, finnum Vjer hvöt til að færa fulltrúum íslands þökk Vora og viðurkenning fyrir þann áhuga, er þfeir hafa á hinum opinberu málefnum landsins. og að þeir láta sjer annt um að efla heill þess með tilstyrk stjórnar Vorrar. Árangur af hinu siðasta alþingi er eigi síður gleðilegur vottur þessa heldur en það, sem gjörðist á alþingi næst þar á undan. Fyrir happalega eindrægni milli alþingis og stjórnarinnar hefir það tekizt á þessu alþingi að koma fram mörgum mikilvægum lögum ¦— af þeim viljum Vjer sjerstaklega taka fram lögin um aðra skipun á skatta- málum íslands — og fieiri öðrum ráðstöf- unum, sem áríðandi eru fyrir landið. Eigi siður kunnum Vjer að meta, hve reiðu- búið alþingi hefir verið að veita það fje, sem nauðsyn er á, eigi að eins tií hinna al- mennu þarfa landsins, heldur einnig til þess að framkvæma ýmisleg mikilvæg fyrir- tæki, sem miða til framfara þess, en jafn- framt því hefir viðlagasjóðurinn þó orðið aukinn svo, að hann hefir náð þeirri upp- hæð, sem viðunanleg er eptir því sem á stendur. Einnig í þetta skipti verða lögð fyrir alþingi mjög mikils varðandi lagafrumvörp, og víljum Vjer meðal þeirra sjer í lagi leiða athygli alþingis að lagafrumvarpi um skipun prestakallanna, sem miðar til að gjöra þær umhætur á kjörum presta, sem brýn nauðsyn virðist vera til, og frumvarp til laga um endurhót á landbúnaðarmál- efnum íslands, sem eptir þráð hefir verið um langan tíma; og í sambandi hjer við verður þinginu gefið færi á að láta í ljósi álit sitt og gjöra uppástungur um betra fyrirkomulag á umboðsstjórn þjöðjarðanna. Með þeirri hjartanlegu ósk, að störf þau, sem alþingi nú gengur til, megi verða til heilla og hamingju fyrir landið, heitum Vjer alþingi hylli Vorri og konunglegri mildi. Gefið á Amalíuborg, 24. maimán. 1879. Christian R. (L. S.) Um landMnaðarlagaimilið. J. Nellemann. Boðskapur konungs til alþingis. Hið nýja Landbúnaðarlaga frumvarp er mikið vel af hendi leyst á flestum stöð- ' um, eptir mínum skilningi, og langt fyrir ofan mig, ómenntaðan mann, að finna víða að því með rjettu , enda hefir herra Jón alþingism. á Gautlöndum bætt að nokkru leyti útásetningar þær, er komið hafa á ýmsar greinir þess. Samt sem áður finnst mjer, að herra alþingism. hafi ekki, með rjettlætingargreinum sínum, sýnt mönnum þær greinir svo rjettvíslega góðar, að svo skiljist einn veg öllum. Vil jeg því taka nokkrar þeirra enn til skoðunar, og þá fyrsta 72. gr. þess, er jeg skilsvo, aðleigu- liði eigi að öðlast með byggingarbrjefi sínu, öll rjettindi til lands og vatns, er jörðunni fylgja, með öllum þeim hlunnindum og höppum, er henni tilheyra, að svo mikiu leyti, að landsdrottinn hefir ekki, eptir þessari grein, rjett til að undanskilja þau, sem er mest til helminga. Ef þetta er rjettur skilningur, kalla jeg það góða rjett- arbót og mjög eðlilega, því það er auðvit- að, að litið er til hlunliinda, sem jörðunum fylgja, þegar þær eru metnar til hundraða, og tekur þvi eigandi höpp og hlunnindi jarðarinnar í landskyldum árlega, að sinum hluta, því hlunnindi stækka jörðina ogland- skuld hennar, sem eðlilegt er. Mjer finnst þvi eptir þessari grein, að landsdrottinn megi ekki áskilja sjer meira en helming hvals þess eður viðar, er bæri á reka leigu- jarðarinnar fremur en önnur hlunnindi, er henni fylgja, því þau höpp eru innundir rjettindum til lands og vatns, og því rjett- ur leiguliða, á móti frekari kröfu lands- drottins, verndaður með þessari grein, iafn- vel þó 74. gr. frumv. sýnist benda til, að svo sje ekki, þar segir svo: „Ef reki fylgir jörðu og er hann und- anskilinn leiguliða notum og svo frv.„ Megi með byggingarskilmálum undan- skilja allan reka hvals og viðar, er jörð fylgir leiguliðanotum, rýrna rjettarbótargæði 72. greinar, því svo mætti fara með fleirí hlunnmdi, ef landsdrottni þóknaðist, því víst eru þau hlunnindin undir rjettindum til lands og vatns. Ef svo er ekki eigaþau að rigna og rekast í hendur manna ein- hvern veginn á milli himins og jarðar, eins og af himnum ofan og koma jörðunni ekk- ert við, og rekasvæði þeirra, er þá einung- is byggingarbrjef leiguliða og leikur lands- drottins. Að 74. gr. frumv. ónýti þannig 72. gr. þess í þessu tilliti er óliklegt, held- ur er það líklega meiningin, þar sem svo eru samningar áður enn 72 gr. frumv. nær lagagildi, enda væri miklu eðlilegra að 72 gr. frumv. ónýti 74 gr., því í henni eru rjettarbætur, en engar í 74. gr., hún er gamalt grey, útslitin og ómerkileg, sein aldrei hefir verið rjettarbót, heldur érjett- arbót, sem skapað hefir leiguliðum ómök og áreynslu og efnatjón, því nærri má geta, að morviður og álnarlöng kefli borgi mönn- um laklega íyrirhöfn á erfiðum rekapláss- um, og allir vita hversu mikið leiguliðar hafa haft af hvalrekum. pessi hlunnindi jarða hafa opt verið leiguliðum sannur krossburð- ur, sem þeir hafa mátt dragast með fyrir -69.

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.