Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1912, Blaðsíða 43

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1912, Blaðsíða 43
43 söfnun sinni, að þeir sjái svo ura, að kirkjugripir þeir, er þeir hafa safnað, gangi á einhvern hátt til Þjóðmenjasafns vors fyr eða síðar. Við skrásetningu kirkjugripanna, sem þó er ekki nær því lokið enn, hefir það komið í ljós að, til eru enn í kirkjum hér sérlega merkir og fornir gripir, og í annan stað mjög margir ail-gamlir gripir, frá 17. og 18. öld. Af þessum gripum ættu margir að ganga til Þjóðmenjasafnsins, fyrst og fremst þeir, sem ekki eru lengur til neins notaðir í kirkjunum, vegna þess að þeir eru úr sér gengnir, skemdir, þykja óviðfeldnir eða þýðingarlausir. Það er til einkis gagns að geyma slíka hluti í kirkjunum fremur en á Þjóðmenjasafninu. Ýmsir af þessum hlutum eru að visu notaðir enn, en þykja lítt hæfilegir og eru fyrir fátæktarsakir ekki lagðir niður. Víða hafa kirkjur verið lagðar niður, og víða stendur til að leggja kirkjur niður. Við það fjólgar enn ónotuðum gömlum kirkjugripum, sem eðlilegast er að varðveittir séu á safninu. Vitanlega eru margir af þessum gripum fánýtir og þeir hafa ekki allir verulega vísindalega þýðingu, en viss- ast mun og viðfeldnast að varðveita þá á safninu fremur en glata þeim. — En svo eru hinir kirkjugripirnir, elztu og merkustu grip- irnir, altarisbríkur, kaleikar klukkur o fl. frá því fyrir siðaskiftin, þessir gripir ættu flestir að ganga til Þjóðmenjasafnsins einmitt af því að þeir eru orðnir svo fágætir og eru svo dýrmætir. Kirkjur flestar hér á landi eru of ótraust hús til þess að óhætt sé að geyma í þeim dýrmæta gripi. Þær eru nær allar úr timbri og svo veik- bygðar, að þær geta brotnað og fokið í ofviðrum, og heflr það oft borið við. Brunahættu eru þær því sömuleiðis undirorpnar, og ekki síst nú eftir að alsiða er orðið að hafa ofna í þeim. Rakar eru þær og flestar. Kirkjur vorra tíma eru ekki tryggilegri til að geyma í þeim góða gripi en kirkjur fyrri alda, og vér sjáum hvernig farið hefir, ef vér lítum í hina fornu máldaga þeirra. Fyrrum voru kirkjur hér tiltölulega auðugar að góðum gripum, sem nú sjást hvergi, enginn veit hvað orðið er af eða hvernig hafi glatast. Þeir hafa ekki vernd- ast hér eins og altítt er í verulega vönduðum kirkjum erlendis, ein- mitt vegna þess að kirkjurnar hér voru jafnan svo óvönduð hús. Vér höfum ekki ráð á því að geyma dýrgripi í svo óvönduðum og ótryggilegum húsum, og þó að vér hefðum ráð á því, hefðum mikið til af kirkjulegum dýrgripum, þá væri það vissulega óskynsamlegt að fara svo með þá. — Vonandi er nú tekið fyrir þá hættu, sem góðir og gamlir kirkjugripir voru í fyrir nokkrum árum, að þeir voru sem í hershöndum, erlendir og innlendir menn voru að tæla umsjónar- menn þeirra til að láta þá úr kirkjunum í einstakra manna eigu. 6*
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.