Alþýðublaðið - 09.02.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 09.02.1921, Blaðsíða 1
O-e^O *it »f AJþýdufloklaHUHu 1921 Miðvikudaginn 9 febrúar. 32. tölubl. Nidurjöfiiunarnef'ndin ©1* byrjtiö aö starfa. Lækka útsvör almenniugs *? Niðurjöínunarnefndin er nú tek- in til starfa, sem er að jafna nið- mr Á bæjarbúa, eftir éfnum og ástæðum, um hálfri annari miljón króna, eða um 300 þúsund krón- um minna en f fyrra. En hvar á þessi lækkun, sem nemur */6 hluta útsvaranna, að koma niður? Eiga utsvörin að lækka alment um sjötta part, eða ú lækkunin aðeins að koma á útsvörum almenningsr Áður en þessum spurningum er svarað, er rétt að athuga, að tekjur Reykjavíkurbúa eru svo afskaplega misjafnar, að af upp- ¦hæð þeirri, sem jafnað var niður 1 fyrra, var sem næst 2/3 hlutum jafnað niður á 300 msnns, en 5000 manns báru */s hlutann, og er þó vfst að þessi þriðjihluti var tiltölulega þyngri á þessum 5 þús- undum en 2/3 hlutarnir á þrjú- hundruðunum. Það virðist því rétt að láta útsvörin á þrjúhundruð hæztu gjaldendunum halda sér, en iáta lækkunina koma eingóngu á útsvör lægri gja4dendanna. Þar með er enganveginn sagt að út- svar þeirra, þessara 300, hvers ura sig, eigi sð vera hið sama og í fyrra heidur éftir ástæðum hærra á sumum en iægra á sumum, enda eru nokkrir þeirra dánir, er í fyrra stóðu á niðurjöfnunarnefndarskrá, en aðrir hafa bæzt við. Sé þessi umrædda 300 þús. króna Iækkun látin koma ein göngu niður á hina 5000 lægri gjaldendur, eða á þá sem í fyrra hefðu haft undir iooo kr. útsvar, gœtu útsv'ór þeirra lækkað um helming, að meðaltali, þar eð þá yrði að eins lagt á þá samtals 300 >,þÚ3, kr. móts við 6Ó0 þús. kr. í fyrra. Það væri þó ekki rétt, að Iáta lækkunina koma hlutfallslega jafnt niður á alla þessa gjaldendur, heldur væri rétt, að láta 500 kr ú^svör, og þar yfir, upp undir 1000 kr. útsvör lækka í mesta lagi um V3 en láta útsvör undir 500 krónum lækka því meir. í fyrra voru það samtals milli 240 og 50 menn sem höfðu út- svar frá 500 kr. upp undir IOOO kr. og hvíldi samtals á þeim um 150 þús. kr. Þriðjungslækkun á útsvari þeirra næmi þá samtals 50 þús. krónum, og kæmi þá 250 þús. kr. lækkun á þá ca. 4750 gjaidendur, sem eftir eru, en þeir báru í fyrra samtals 450 þús kr. útsvar. Útsvör þeirra lækkuðu því að samanlögðu ofan ( 200 þús. kr. eða nm meira en helming^ þannig, að 45 kr. útsvar yrði 20 kr., en 150 kr. útsvar 68 kr., og önnur útsvör í hlutfalli við það. Þó væri ef til vill ástæða tii þess, að skifta þessum gjaldendafiokki þannig, að þeir sem í honum eru, sem eru atvinnurekendur eða reka verzlun, fengu ekki meiri iækkun en þeir sem eru í ðokknum frá 500 til 1000 kr., þ. e. þriðjungs lækkun. Hvað margir það eru, er ekki kunnugt, en við það gæti enn lækkað eitthvað á þeim hluta R^ykjavikuíbúa, sem mest hefir stritið, en þó ber minst úr býtum — á sjálfum verkalýðnum. Og að réttu lagi ætti ails ekkert út svar að vera hér f Reykjavfk á fjöNkyldumanni, sem hefir undir 4200 kr árstekjum. Ekki þá nema 4 kr, til malaanyodar meðan lögin 'um kösningarrétt til bæjarstjórnar eru svo hláleg, að þáu gera greiðslu f bæjarsjóð að skilyrði fyrir kosningarrétti. JHeisisfssgarþrá rfissneskii alþýSisitnar. Rússneska keisarastjórnin gerði, svo sem kunnugt er, alt sem hún gat til þess að halda alþýðunni á sem lægstu menningarstigi, og tókst það svo vel, að yfirgnæfandi meiri hluti henni hefir haldist ó!æs og óskrifandi. Þegar byltingin varð í Rúss- Iandi fyrir nær 4 árum, vaknaði sterk þrá meðal alþýðunnar, að afla sér frumatriðis alþýðumentun- arinnar: að læra að lesa. Byltingin f maiz 1917 var svo sem kunn- ugt er f því fólgin, að auðvaldið og verkalýðurinn í sameiningu hrundu keisara og aðalsvaldinu. En þeir sem þá tóku við stjórn höfðu enga sinnu á því, að hugsa um aiþýðumentun. En jafhskjótt og verkalýðurinn hafði brotist ti! valda með byltingunni í nóvem- ber 1917 (bolsivíkabyltingin) byrj- aði áköf starfsemi í þá átt, að koma alþýðumentun i rétt horf, og hefir þar aldrei orðið lát á, hvernig sem krept hefir að bolsi- vikum, enda er sagt nð bolsivika- foringjar hafi gengið af engu minni atorku að þvf, að afla al- menningi mentunar, en að afla brauðs hinum kungrandi borgar- iýð Rússlands, og að verja sig fyrir innrásum Koltsehaks, Deni- kins, Judenitsch og annara gagn- byltingarhöfðingja, sem brjóta vildu niður með vopnum veldi verkalýðsins. Mentamálaráðherra bolsivika er vísindamaðurinn og skáldið Lunatsjarski, sem löngu fyrir strið var talinn einn af mestu andans mönnum Rússlands, og vel þektur um alla Evrópu. Nýjustu fréttir á þessu sviði, frá Rússlandi (desember 1920), er að nú séu samtals komnir upp 210 þúsund skólar, þar sem full- úrðnum sé kent að lesa, og að 2 800 000 fullorðna hafi lært að lesa. í

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.