Alþýðublaðið - 14.02.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 14.02.1921, Blaðsíða 1
O-efiO tlt skt ^lþýÖraftoteJksaiiiii. 1921 Mánudaginn 14. febrúar. 36. tölubl. lyíjaeinkasalan. Hverjir eru gallarnir á stjómar- frumvarpinu, og hvernig má bæta úr þeim. Helztu galiarnir á lyíjaeinka- sölufrumvarpi stjórnarinnar eru þeir, að lyfjabúðirnar eiga eftir sem áður að vera í eigu einstakra manna; það er aðeins heildsala og innfiutningur lyfja, sem landið tekur einkasölu á. Nú mun margur spyrja hvort þetta sé ekki spor f áttina, taka íyrst heildsöluna; næsta skrefið sé svo að landið reki iyfjahúðirn- ar sjálft. Ju, þetta er áreiðanlega skref i áttina. Það er að segja ef það er rétt, sem ástæða virðist til að ætla, að hér sé hægt að táka tölu- verðan gróða fyrir þjóðarheildina, án þess lyf hœkki í verði, jáfn- íramt því sem með þessu er trygt |>að, að einungis ósvikin lyý flytj- ist inn í landíð. En þá kemur aftur sú spurning: Hvernig er hægt að tryggja það, að landsstjórnin noti ekki þessa lyfjaverzlun sem gróðalind fyrir iandssjóð, og okri þar með á sjúkiingum ? Til þess er eitt ráð: Láta fyr- irtœki þetta vera algerlega sjálf- stætt, vg óháð ráðum landsstfóm- œrinnar. Erlendis eru menn betur og bet- ar að sjá, að fyrirtækjum sem hið opinbera rekur er svo bezt fyrir komið, að þau séu á engan hátt háð landsstjórninni. Er yfirstjórn þeirra þá komið fyrir á ýmsa vegu. T. d. vildi nefnd þýzkra jafnaðar- manna er sett var af ríkisstjórn- inni í nóv. 1918 að yfirstjórn þýzku kolanámanna, þegar þær ^yrðu gerðar að þjóðeign, yrði þannig, að hún yrði hjá sérstöku kolaráði eða kolaþingi, er hefði 100 meðlimi, og kæmi saman 4 sinnum á ári. Meðlimir kelaráðsins ;yrðu kosnir þannig: Það tilkynnist, að jarðarför móður og tengdamóður okkar, Gufi- bjargar D. Jónsdóttur, fer fram frá heimili hennar Brekkuholti, mift- vikudaginn 16. þ. m. kl. I e. m. Það var ósk hinnar látnu, að þeír sem hefðu hugsað sér að gefa kranza, að andvirði þeirra yrði látið renna i Landsspitalasjóðinn. . Dætur og tengdasonur. 1) Námuforstjórarnir, námuverk- fræðingarnir og námuverkstjórarn- ir kjósi í sameiningu 25 meðiimi. 2) Verkamennirnir í námunum og lægri yfirmenn þar kjósi í sam- einingu 25 meðlimi. 3) Kolakaupendur (það er þeir sem kaupa kol til iðnaðar, koia- kaupmenn, samvinnufélög, gas- stöðvar o. s. frv.) kjósi í samein- ingu 25 meðlimi. 4) Ríkið kýs 25 meðlimi, á þann hátt er hér segir: Þingið kýs 10. Forsætisráðherrann (ekki alt ráðu- neytið) kýs (eða útnefnir) 15. Af fuHtrúum ríkisins má ekki meira en þriðji hluti vera embætt- ismenn, hitt eiga að vera vísinda- menn eða sérfræðingar á viðskifta- eða fjármálasviðinu, Þetta kolaráð velur (til fimm ára) 5 manna framkvæmdarstjórn sem framkvæmir öll yfirstjórnar- störf er viðkoma námurekstri, og má kjósa í framkvæmdarstjórnina menn utan kolaráðsins. Fram- kvæmdarstjórnin velur sér sjálf fdrmann, en þó hún sé kosin til 5 ára, þá 'er hægt að setja hana aí, hvenær sem kolaráðið samþykk- ir það með 2/s hluta atkvæða. Á svipaðan hátt og þetta hugs- uðu þýzkir jafnaðarmenn sér að koma fyjir yfirstjórn þýzku tog- aranna, ef þeir yrðu gerðir að þjóðareign. Það fyrirtæki hlaut vitanlega að verða margfalt minna en koianámureksturinn, og eðlileg afieiðing þess var auðvitað að »ráðið" sem þar átti að hafa yíirstjórnina og kjósa framkvæmd- arstjórana, var margfalt fámennara. En það voru skipverjarnir á skip- unum, sem aðallega sjáífir áttu að kjósa meðlimi ráðsins. Eftir þennan útórdúr til Þýzka- lands skutum við snúa okkur aftur að lyfjaeinkasöiu stjórnarinnar. Ef lyfjaeinkasaian á að vera óháð landsstjórninni, hvar á þá yfirstjórn hcnnar að vera? Hun getur verið hjá sérstöku (^já, 5 eða 7 manrta) lyfjasöluráði, er ráði fyrirtækinu i öllum höfuðdráttum, t. d. hve mikið'sé lagt á lyfin, og til hvers gróðanum sé varið, og sem ráði fyrirtækinu, framkvæmdarstjóra, er annist algerlega (og án þess lyfjasöluráðið blandi sér í það) allan dagíegan rekstur fyrirtækis- ins. Gróðanum af fyrirtækinu mætti verja til þess, að koma upp lyfjabúðum, þar sem þær væru ekki áður, eða tii þess að kaupa með eldri lyfjabúðir, eða á eía- hvern hátt, er lyfjasöluráðið ákvæði, til þess að koma heilbrigðismát- unum i betra horf, En hvetjir ættu að kjósa mean £ heilbrigðisráðið ? Þar er eitt fé- lag sjálfsegt: Lœknaýélagið. Lækn- arnir sem stétt, hafa það beinlinis fyrir starf, að vinna að almennings- heill, og þó þar sé auðvitað inn- an um menn, sem skoða læknis- starfið að eins sem hverja aðra atvinnu, sem sjálfsagt sé að hafa eins mikið upp úr og mögulegt sé, þá mun þessi hugsanagangur þó fjarri hugsun alls fjölöans af læknum. Það virðist því rétt, að það væri Læknafélagið, sem kysi ráðið; hugsaniegt væri iíka, ef 7 menn væru hafðir í ráðinu, að

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.