Útsynningur - 04.09.1876, Blaðsíða 1

Útsynningur - 04.09.1876, Blaðsíða 1
Hann er svartur, svipillur, M 2. 1876. h'eykjavilí 4. sept. samt er partur heiðríkur. Hkeggv. J>jóöin og jþingið. Engir menn í lieimi hafa jafnmikinn áhuga í stjórn- arefnum eins og Amerikumenn, þeir skilja manna bezt hin sönnu mannréttindi, og sameina allan krapt þjóð- arinnar til þess að koma pví áfram, er öllu ríkinu er til gagns og sóma. fað er fróðlegt og uppbyggilegt, að lesa sögu þessarar ungu og framfaramiklu þjóðar, hvemig hún hefir farið með, og kunnað að velja ein- mitt þá menn til að vera oddvita sína, er voru til þess bezt hæfir í það og það skipti, bæði til þess, að koma málunum í rétt horf, og þar að auki haft dugnað og kjark til að halda þeim áfram. Eins og kunnugt er, er nú komið nýtt tímabil í sögu vorri, vér höfum fengið nýja stjórnarskipun og fjárforræði, þó sumt kunni nú að virðast ekki nema í orði í svipinn, þá vonum vér samt með tímanum að það verði líka á borði. |>að sem þjóðinni nú mest ríður á, er að hafa kunnáttu og þekkingu til að skapa þingið, og liggur þá fyrst fyrir, að kunna að velja góða þing- menn, og hafa á því sterkann áhuga. Vér játum það, að hér er ekki völ á mörgum þingmönnum, er hafa þá kosti, er vér vildum óska, og því fremur ríður yður kjósendum á, að leita vandlega fyrir yður með þing- mannaefni, og engan veginn binda yður við yðar eig- ið kjórdæmi, ef þér skylduð vera í vafa um þingmanna- efhi. £>að hefir minni þýðingu hvaðan þingmaðurinn er, sé hann að öðru lciti nýtur maður til þess starfa. Menn skyldu ekki fara of mjög eptir því, þó menn trani sér fram í fmsum kjurdæmum, eða þó menn séu nýskroppnir úr skóla og megi heita enn a barnsaldri, eða vera prestar að vígslu, eða endilega fýkjast eptir þeim, sem einhverntíma hafa verið í þjónustu danskrar stjórnar. þetta einungis geta engin skilyrði verið fyr- ir góðum þingmanni. Ætla ekki sum af okkar gömlu brynum séu farin töluvert að slitna; nýtt stjórnarfyrir- komulag og nýtt tímabil, útheimta nýar skoðanir, og nýtt fyrirkomulag sem þó er byggt á fornum þjóðrétt- indum, mannfrelsi og jafhrétti, eins og brýnt hefir verið fyrir oss af þeim, sem þjóðin trúir bezt og vér heimtum sjálfir. ]pað vitið þér sjálfir, að menn hafa víða hvar verið hirðulausir og sljófir að sækja kjörfundi, og eins hafa kjörfundirnir víða verið haldnir, að vorri ætlun, á mjög óhentugum tíma, t. a. m. að haustinu til, eður þegar sá tími er kominn að illveður eður aðrar annir bagga mönnum. Árangurinn af slíku getur orðið mjög óheppilegur, og hefir opt sýnt sig. Vér vildum því stinga upp á, að ^egar kjörfundir eru haldnir, að þeir yrðu einmitt á þeim tíma, er allir kjósendur eiga sem 9 hægast með að sækja þá, t. d. á vorin áður en sláttur og annir byrja; kjorstjórunum skyldi gjört að skyldu, að fylgja fastri reglu í þessu efni. J>jóðin ætti sjálf að vita það, og gjöra sér það vel ljóst, að með hinu frjálslega stjórnarfyrirkomulagi, er vér nú höfum feng- ið, liggja úrslit málanna að miklu leyti í höndum hvers eins manns sem kosningarrétt hefir, og allra yfir höfuð, og það er einmitt þetta atriði er vér vildum einkanlega brýnafyrirmönnum. Osshjálpar nú ekki að liggja lengur í því meðvitundarleysi, sem vér gjörðum meðan stjórn- in var í höndum útlendra; nú er oss lagt á herðar að annast oss sjálfa, og slíka byrði verðum vér að álíta sem sætt ok, svo hinir ekki fái tækifæri til að taka stjórnartaumana óbeinlínis, rétt eins eptir sem áður; kjósendurnir sjálfir verða að vita hvað þeir vilja, og gjöra þingmanninnm það að skyldu, að framfylgja fast- lega skoðunum og vilja kjósenda sinna, en hér af flýtur líka, að kjósendurnir verða að hafa ljósa sannfæringu og skoðun, og vita hvað þeir sjálfir vilja. fað dugar ekki að velta allri ábyrgðinni upp á, ef til vill, lítt nýtan þingmann, gjöri maður ekki ráð fyrir neinu sjálfur. Jað er ekki nóg að þingmannsefnið lofi kjósendum sínum öllu fögru, og gambri mikið heima í héraði, að hann skuli í hverju máli fara eptir beztu sannfæringu, og svo verði allir óánægðir þegar búið er. Vér viljum t. d. taka eitt mál á voru fyrsta löggjafarþingi, sem eru launalögin, en einkum vildum vér tilnefna hina nýu launaviðbót embættismanna. Vér getum ekki láð það, þó úrslit þess máls hafi orðið mjög óvinsælt hjá öllum landsmönnum yfir höfuð. þ>að væri von þó þjóðin segði, að voru fyrsta löggjafarþingi hefði legið Onnur and- virki nær garði, en það, að láta það vera sitt fyrsta verk, að bæta við nýum launum við suma þá embættis- menn, er hátt voru launaðir áður. Vér tökum ekki til þess, þó til bráðabyrgða hefði verið bætt nokkru við fáeina embættismenn sem minnst höfðu, og láta svo hitt bíða þangað til þingið í betra tómi hefði skapað ný launalög með miklu meiri jöfnuði en áður var, og af- taka um leið snm embætti, sem óþörf eru; þannig hyggj- um vér að landið hefði getað sparað mikið fé.—fað lítur svo út sem sjálfir bændurnir hafi orðið næsta klökkvir við þessa fjárbón handa embættismönnum, rétt eins og það væri vort fyrsta lífsspursmál. Vér hyggj- um þó að landið hafi tekið svo nærri sér sem mögu-. legt var árið 1863, þegar það veitti aðallauna- viðbót embættismönnum eptir beiðni þeirra. Nú megið þér búast við því góðir hálsar, að vér sleppum nú ekki með þetta, því nú koma allir prestarnir í einni bendu 10

x

Útsynningur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Útsynningur
https://timarit.is/publication/107

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.