Suðri - 23.04.1884, Blaðsíða 1

Suðri - 23.04.1884, Blaðsíða 1
Af Suðra koma 3 blöð út á manuði. Uppsögn með 3 mán. fyrirvara frá ára- mótuni. Argangurinn 34 blöð kostar 3 kr. (erlendis 4 kr.), sem borgist fyrir ágústlok ár hvcrt.. 2. árg. S v ar uji]> á grein séra Lárnsar Halldórs- sonar í 118. til 120. bl. Fróða. I grein pessari hefur séra Lárus ritað «um hreifingar í kyrkjumálum á Austurlandi». Eptir fyrirsögninni að dæma, mátti búast við, að tildrðg, or- sakir og afleiðingar pessara hreifinga væru par sagðar og skýrðar með ljós- um, einföldum og leiðbeinandi rökum. En petta er pó eigi á pann Teg, pví að ritgjörð séra L. er að mestu leyti hnútukast til tveggja frettaritara, ann- ars í M. og hins í Suðra, að ógleymd- um biskupinum. Sér í lagi er pað pó frettaritaii Suðra, er hann virðist purfa að svala sér á, og er á öllu auðséð, að hann hefur ætlað sér að kveða pann draug niður til fulls og aðra pá, er eigi hafa fallist á aðferð hans né Reið- firðinga1 í kyrkjumálinu, og sem, eptir hans áliti, «hafa nóg af ófrelsishug- hugmyndum, en lítið af sjálfstæðri hugsun». J>aðereinsog hann álíti alla pá hugsun ófrelsislega og ö"sjálfstæða, er ekki samrýmist hans eigin skoðun- um, peim er hann hefur lýst yfir í kyrkjumálunum. En sé pessi ritgjörð hans lesin ofan í kjölinn, pá virðist hún bera pað með sér — líkt og in langa gr. hans í Nf. í sumar — að hún se fremur rituð í peim tilgangi, að halda vörn uppi (gegn almenningsá- litinu) fyrir gjörðum sínum og afleið- ingum peirra í pessu máli, með peirri orðkringi og útúrsnúningi, sem honum virðist vera svo lagið, heldur en til pess að leiða sannleikann í ljós í kyrkju- málinu yfir höfuð. En pað er minna en ætlast mætti til af öðrum eins manni og honum að ímynda sér að slíkt mál sem kyrkjumálið eða al- gjörð breyting á skipulagi kyrkjunnar verði sótt og unnið með orðkrókum einum. Séra L. virðist vera hissa á peirri «djörfung eða réttara að segja fífl- dirfsku» fréttar., er hann fari að «slá um sig með l'ögunum» sér í lagi par sem hann komist svo orði að pað sé pýðingarlaust «að segja sig úr lögum Við lögin nemameð nýjum lögum» og er auðséð að hann vill gjöra höfund- inn hlægilegan fyrir «allan lagaslátt- inn». Vér skulum nú blátt áfram skyra ftá, hvað fyrir féttaritaranum í Suðra vakti, er hann sló pannig um 1) Reiðfirðingar =e frfkyrkjumennirnir f ttólmasókn. Reykjavík 23. apríl 1884. 10. blað. sig með lögunum og mun pað eigi ó- fróðlegt fyrir almenning að sjá, hvort pesssi lagasláttur lýsir nokkru minna «skynbragði» á lögunum heldur en pær innvitnanir í lögin, er séra L. kemur með í Fróðagreininni. |>að er kunnugt, að Beiðfirðingar sögðu sig úr pjóðkyrkjunni (o: hættu að nota inn skipaða pjóðkyrkjuprest) að eins fyrir pá sök, að peim presti, er peir æsktu eptir, var eigi veitt brauðið. Nú voru pað lög, að peir réðu veitingunni er brauðið veittu, en eigi Reiðfirðingar; pegar nú Beiðfirð- ingar fengu eigi að Táða pví, sempeir engin ráð áttu á að lðgum, pá tóku peir sig út úr söfnuðinum. Að segja sig úr lögum við lögin verður pví hér ið sama sem að segja skilið við söfn- uðinn og lög hans sem safnaðar og gjörast með pví flokkur, sem vildi standa fyrir utan pau lög, er til voru, en sem peir pó enn standa undir. jþað er pví sagt rétt til að slá um sig og beint út í loptið, er séra L. spyr: «Hvar erulög fyrir pví, að hver mað- ur á íslandi sé skyldur til að vera í pjóðkyrkjunni?» pví að pað er sitt hvað, að vera ekki skyldur til að vera í pjóðkyrkjunni og hitt að segja sig úr lögum við lögin. Eða getur séra L. sannað, að Reiðfirðingar séu úr lðg- um við pjóðkyrkjuna, pótt peir hafi sagt sig úr henni? Nei, séra Lárus! pað dugir ekki forvígsmönnum frí- kyrkjumálsins að «æpa hátt» um raug- indi við «trú og kristindóm» og pré- dika óstjórnarhugmyndir móti «lögum og göroJum venjum» nema reikning- arnir milli beggja málsparta, pjóð- kyrkju og fríkyrkju, séu gjörðir vel upp áður. Séra L. segir «að pað sé eigi sam- boðið neinum öðrum, en eins ófrjáls- lega hugsandi, römmum ríkiskyrkju- manni, eins og Suðrahðf. virðist vera», að segja «að kristnir menn o. s. frv., sem hafa myndað hjá ser lögbundið (!) safnaðarfélag o. s. frv. seu ekki neitt». Með pessu slær hann smiðshöggið á orðkringi sína, pví að Suðrahöf. hafði aldrei sagt né viðurkennt, að (inir svo nefndu) fríkyrkjumenn í Reiðarfirði væri «lögbundið safnaðarfélag» og vér skorum á hann að sanna, ef hann get- ur, að peir hafi verið pað, pá er frétta- greinin í Suðra var rituð í marzmán. 1883. Að bera annað eins á borð fyr- ir almenning og petta, er varla sam- boðið öðrum en peim, sem er miður 39 vandur en vera ætti að meðölum, til að styrkja málstað sinn með. Á einum stað segir séra L. «Sann- leikurinn í pessu efnis (að segja sig úr pjóðk.) «er auðsær bæði af eðli hlutarins og stjórnarskránni, sá sann- leikur, að sérhverjum manni á íslandi er frjálst hvort hann vill vera í pjóð- kyrkjunni eða ekki». Hér er auðsjá- anlega átt við 46. gr. stjórnarskrárinn- ar: «Landsmenn eiga rétt á að stofna félög til að þjöna guði með peim hætti, sem bezt á við sannfæringu hvers eins». |>egar vér berum nú petta sam- an við orsök pcss, að íteiðf. sögðu sig úr pjóðkyrkjunni og sem vér höfum tekið fram áður að var sú ein, að peir fengu eigi að ráða hverjum brauðið var veitt, pá viljum vérspyrja séra L.: Er pað að fá „að þjóua guði" o. s. frv. ið sama sem að fá að ráða pví hverj- um presti brauðið er veitt?! Mun pá séra L. pora að ábyrgjast að veiting- arvald safnaðanna' «sé pað hellubjarg, sem kyrkja Jesú Krists er byggð á»?! Enn er séra L. svo hróðugur yfir pví, að skoðun fréttaritarans í Suðra «sé srottin af pví, að pað er mest gildi hefur í augum hans í pjóðkyrkj- unni seu tekjurnar» og par af leiðandi skapar hann honum pá hugsun, að «peningar seu ekki réttindb. En par sem fréttar. í Suðra sagði, að «Eeiðf. væru í lögum við hvorttveggja eins eptir sem áður, bæði kyrkjuna og prest- inn», pá er pað svo að skilja, ef sera L. hefur eigi skilið pað áður, að á meðan peir eða hver annar söfnuður, er eins stæði á fyrir, væru eigi orðnir lög- bundið og (hvað pá heldur) löghelgað fríkyrkjufelag með serstökum rettind- um eða undanpágum (frá lögum) sem slíkt, pá hefði pað enga praktiska pýð- ingu fyrirpáogpeirgætu eigi öðlast neinn praktiskan rétt með pví, að hafa sagt sig úr pjóðkyrkjunni. En með pessn er alls eigi sagt að tekjuspursmálið sé álitið aðalatriði í pjóðkyrkjunni yfir höfuð, enda mun tíminn skera úr pví, hvor nærgætnari hafi verið ogheilráð- ari Reiðf., Suðrahöf. eða séra L., par sem hann gefur í skyn í íróða að dómstólarnir muni dæma peim í vil um gjaldskylduspursmálið til pjóð- 1) þetta cr að eins sagt til þess, að sýna hve hæpin róksemdaleiðsla séra L. er og hvernig það lítur út, er orðkringi lians er snúið upp á sjálfan hann. en alls eigi til að gjöra litið úr fivf, að söfnuðir fái meiri hlut- deild 1 veitingarvaldinu en áður.

x

Suðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Suðri
https://timarit.is/publication/118

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.