Suðri - 04.11.1884, Blaðsíða 1

Suðri - 04.11.1884, Blaðsíða 1
 Af Suðra koma 3 blóð út á niánuði. Uppsögn me8 8 mán. fyrirvara frá ára- mótum. Suðri. Árgangurinn 34 blöð kosíar 3 kr. (erlemlis 4 kr.), sem borgist fyrir ágústlok ár hvert. 2. árg. Eejkjavík 4. novemlier 1884. 28. bla$. Eim um atyýðumeniitun. Herra ritstjóri! J>ér hafið pá efnt heit yðar, ogritað greinir í blað yðar um ýms landsmál, og par á meðal um alpýðumenntun. Eg er viss um, að mjög margir eru á yðarmálium pað, að alpýðumenntun- inni verði ekki komið í viðunanlegt horf með öðru móti en því, að stofna alþýðuskóla, en ýms atriði kynnu pó að vera í grein yðar um petta mál, sem ágreiningur gæti verið um. J>ær námsgreinir, sem pér viljið láta kenna í alþýðuskólum handapilt- um eru: Reikningur, Danska, íslands saga, Landafræði, Mannkyns- saga, Náttúrufræði og ef unnt væri söngfræði, og ennfremur temja j>ilta við glímur og leikfimi. — Tcljið þer pað nokkrum sjerlegum erfiðleik- um hundið, að kenna söngfræði í al- pýðuskólum? Mér finnst söngfræði alveg eins sjálfsögð námsgrein par, eins og hver binna semnefnd- ar voru. — En tilsögn í kristnumfræð- um ætlizt pér ekki til, að unglingar fái í alþýðuskólunum. J>að eiga for- eldrar og vandamenn barnanna að annast. Eg get hugsað mér tvær or- sakir til pess, að pér viljið útiloka pessa námsgrein; annaðhvort teljið pér tilsögn í kristnum fræðum svo auðvelt verk, að pað sé á hvers manns færi, eða að kunnátta í peim sé svo pýðingarlaus fyrir barnið að pað megi á sama standa, hvernig kennslan er af hendi leyst. Eg skal láta aðra dæma báðar pessar ástæður; en eg ímynda mér helzt, að hvorug verði tekin gild til pess að útiloka megi alla kennslu í kristnum fræðum úr alpýðuskólum vorum. Eg gcri ráð fyrir, að ungling- ar í pessum alþýðuskólum yrðu sumir um fermingar aldur, sumir yngri, enginn fermdur, og pví má telja pað alsendis nauðsynlegt, að unglingum gæfist kostur á að læra kverið sitt í skólanum, eða lesa það upp undir fcrm- ingu, þó að barnið hafi verið biiið að læra pað áður en pað kom í skólann. Væri pað og alvara yðar, að almennings hylli sé lífsskilyrði skólans, pá má ganga að pví vísu, að pað yrði skól- a»s vissasta dauðaínein, ef kristin fræði væru ekki kennd par, pví að það ^ru einmitt pau, sem alþýða leggur mesta áherzlu á, og lætur sér sérstak- lega annt um, að unglingarnir nái góðri pekking í. Annars hefur verið ritað og rætt svo mikið um petta at- riði hjá þeim þjóðum, sem vértökum oss helzt til fyrirmyndar: Svíum og Dönum, og svo ljóslega teknir fram kostir og ókostir pess, að kenna krist- indóm í skólum, að mér liggur við að segja, að pað ómaksé tekið af «Suðra». En allt um pað hefur pað orðið ofan á, að kristin fræði eru kennd par í öllum alþýðuskólum. Námstfmanrj í al þýðuskólunum teljið þjer haííilegan 1 eða mestalagi 2 ár. |>að væri óskandi, að unglingar pyrftu ekki að verja lengri tíma af æfinni til að nema pau fræði, sem alpýðuskólinn á að veita en 2 ár; en með þeim undir- búningi, sem hér verður undir alþýðu- skólana, get eg ekki séð, að 2 ára skólavist kæmi að nokkrum verulegum notum. |>egar unglingar koma lítt, eða alls ekki undirbúnir í skóla, verð- ur jafnan lítill árangur af l.vetrinum, pví að unglingurinn parf alltaf tals- verðan tíma til að læra að færa sér kennslu í skólum í nyt,auk pess sem hér yrði víða ýms óhægð á skólanám- inu, sem ódrýgði námstímann, t. d. langur skólagangur, pví að þar sem pví verður við komið, er pað nauðsyn- Iegt kostnaðarins vegna, að menn gangi á degi hverjum til skólanna svo víða að sem auðið er. p-ogar á alla pá annmarka er litið, virðist skólatíminn ekki mega vera styttri en 3—4 ár, eptir atvikum. — Aptur á móti gæti 2 ára skólavist orðið að talsverðum notum á alþýðxxliásköla, sem pér svo nefnið, pví að pangað kæmu piltar peim mun betur undirbúnir. En hvaðan á að fá kennara á pessa alpj'ðuskóla? J>er hafið svarið á reið- nm höndum: Til kennaraembættis við alpýðuskóla handa drengjum, hafa peir rett, sem útskrifaðir eru af Möðru- valla-skóla, og forstöðu- og kennara- kona við alþýðuskólahanda stúlkum get- ur hver sá kvennmaður orðið, sem tekið hefur burtfararpróf við kvennaskólann í Reykjavík. — Hcr ber að einu aðal- atriði, sem ekki verður of vandlcga hugað. J>að sem mest hnekkti góðum framförum í alpýðnmenntuninni í Sví- 105 pjóð, eptir að alpýðuskólar voru par stofnaðir, og eins í Danmörku, var einmitt pað, að allt of lítil krafa var gerð til skólakennaranna. Vér ættum að reyna, að brenna oss ekki á sama soðinu. Undir pví er auðvitað komið, hvort skólinn verður að nokkru gagni, að við hann séu peir kennarar, sem séu færir um, að leysa verk sitt af hendi, svo vel sé. En má ætlast til pess af piltum, sem útskrifast af Möðfu- vallaskóla, eins og hann aú er, að peir séu færir um að gegna kennarastörf- um við alpýðuskóla? Eg held að pað sé of mikið heimtað; og sama má víst segja um kvennaskólann í Ileykjavík — án pess að nokkrum sc of nærri höggvið. Hvorugur pessara skóla hef- ur eptir reglugjörð sinni pann tilgang, að mennta menn eða konur til að verða kennarar, eða kennarakonur. f>ér stingið reyndar upp á, að breyta dálítið til um kennslu^œAw við Möðru- vallaskólann, til pess, að hann geti veitt pá menntun, sem kennari parf að hafa, en \e,nnúx\<jreiniruar ætlið pér að megi vera óbreyttar, nema hvað betra væri að bæta við einni kennslu- grein: um lög og rétt hér á landi. Yður hefur líklega pót viðurhlutamikið, að láta pingið spreyta sig á einni nýrri reglugjörð enn handa pcssum skóla; en eg held samt, að varla verði hjá pví komist, ef hann á að verða kenn- araskóli eptirleiðis. J>ví að í slíkum kennarakóla ætti Pœdagogik (uppeld- is fræði?) að vera aðal-námsgrein, og öll kennslutilhögun lilyti að vera allt á annan veg en í almennum gagn- vísindaskóla. Ekkert væri æskilegra en að stofnaður yrði, og pað sem fyrst, kennaraskóli, par er bæði konur og karlar gætu fengið pá menntun, sem hvcrjum kennara, og kennarakonu er uauðsynlegt að hafa. Og pegar um pað er að gera, að fá nægilega mennt- aða kennara til alpy'ðuskólauna, pá má ekki horfa of mikið í kostnaðinn. Eg pykist vita, að mér verði svarað, að pað sé óþarfi, að fara að kosta uppá kennaraskóla, meðan ekki megi gera ráð fyrir meira en 14 alþýðuskólum> eða svo. En mér finnst liggja nær, að segja, að nógur sé tíminn að stofna alþýðuskóla, meðan engan nýtilcgan

x

Suðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Suðri
https://timarit.is/publication/118

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.