Fjallkonan


Fjallkonan - 14.12.1898, Blaðsíða 1

Fjallkonan - 14.12.1898, Blaðsíða 1
Kemr út um miðja vikn. Árg. 3 kr. (erlendis 4 kr.) Anglýsingar ódýrar. FJALLKONAN. Gjalddagi 15. júli Upp sögn skrifleg fyrir 1. »kt. Afgr.: Þingholtsstræti 18 XV, 49. Reykjavtk, 14. desember. 1898. íslenzkir blaðamenn. in. Ritstjóri „Þjóðólfs" er |að vísu yngri ritstjóri enn sumir hinua ritstjóranna, sem enn hafa ekki verið leiddir hér til sætis. En af því „Þjóðólfur" er elzta blaðið, þykir rétt, að draga það ekki lengur, að færa almenningi mynd af ritstjóra hans. Þjóðólfur hélt, sem kunnugt er, 50 ára afmæli sitt 5. nóvember í vetur. Hannes Þorsteinsson, kandídat í gnðfræði, sem nú er ritstjóri „Þjóðólfs", keypti blaðið af fyrv. ritstjóra þess, Þorleifi alþingismanni Jónssyni, og varð eigandi þess og ritstjóri á nýári 1892, og hefir verið það síð- an. Um ritstjórn hans nægir það að segja, að „Þjóð- ólfur" hefir verið fastur í stefnu hjá honum, þéttur á velli og þétt- ur í lund, eins og öldungi sómir. En að öðru leyti verður hér ekki lagðar dómur á stefnu hans og pólitiskar skoðanir. Afturhvarf til villu. Á síðustu áratugum þessarar aldar virðast menn vera að hverfa aftur til fornrar villu í andleg- um efnum. Fyrir svo sem 20—30 árum reis allmikil vantrúaralda á Norð- urlöndum. Nú er henni slegið í dúnalogn, og endirinn virðist ætla að verða sá, að menn hafni sig aftur í hjátrú og villu. Þetta afturhvarf til trúarvingls og hjátrúar mun eiga sér stað miklu víðar enn á Norðurlöndum, og þarf það ekki að koma á óvart, því þannig hefir það gengið fyni, og heimurinn vill altaf láta draga sig á tálar. Um nokkur ár vóru öðru hvoru í Fjallk. þýddar greinir, flestar úr helztu blöðum og tímaritum á Norð- urlöndum, um trúskoðanir merkustu rithöfunda, og var þess jafnan grandvarlega gætt, að taka aldrei neitt það sem hneykslað gæti eða sært tilfinningar sanntrúaðra manna. Grreinir þessar áttu að miða til þess að vekja uýtt trúarlíf, bjartari lífsskoðanir og fegri hugmyndir um guðdóminn, enda vóru þær flestar runnar undan rifj- um merkra trúfræðinga. Skynsemdarmenn af alþýðunni tóku þessum grein- um heldur vel, og þar með prestarnir sjálfir. Þeim er full-ljóst, að skoðanir í trúarefnum eru háðar sömu fullkomnunar lögum sem aðrar andlegar hug- Hannes ÞorsteinsBon sjónir. Eða er það ekki fullkunnugt, að lúterska trúin hefirstórum breytst síðan á dögum Lútheis, svo aðkallamá að hún sé nú öllönnur? Hér var því ekki um trúarafbngði eða vantrú að ræða, heldur vöknun tíl nýs trúarlífs. En þeir sem fastastir eru við gamlar kenningar og bezt kunna við að móka undir ábreiðu miðaldanna í trúarefnum þóttust þekkja í þessum Fjallkonu greinum raddir vantrúarinnar og óhljóð Belzebubs sjálfs innan um og saman við. Því var það að einn merkisprestur prédikaði á synodus á móti þefsum djöfufpins útsend- ara, Fjallkonunni. Þá var „Kirkjublaðið" stofnað og „Verði Ijós", bæði í íhaldsstefnu ogtilþess í»ð sporna við eðliiegri skoður.ar-þroskun manna í trÚJiefnum. Það hefir líka orðið ljós úr þessari hreyf- ingu, þvi nú eru íslendingar óð- um að hverfa til sinnar fyrri villu og hjátrúar í trúarefnum. Útlendir trúboðar hafa líka not- að tækifærið til að veiða ístöðu- lausar ísleuzkar sálir. Það er eins og íslendingar væru fallnir í dýpstu spillingu og stæði á barmi glötunarinnar: svo flykkjaet hing- að margir prédikarar frá útlönd- um, til að boða fólkinu trú og bjarga þvi frá hinni yfirvofandi eilífu glötun, — kaþólskir menn, sáluhjálparher, faðventistp.r, erind- rekar frá óul kristileguta félög- um, helvítisprédikarar, baptistar, mormónar o. s. frv. Vér þurfum ekki þessara út- lendinga við; tráarbrögð okkar hafa dugað okkur fullvel og geta það enn. Komi þessir útlending- ar til að rétta við atvinnuvegu okkar, bjarga okkur frá tímanlegri glötun! Á því höfum við þörf. En þeir rétta okkur enga hjálparhönd í þeim efnum; þvert á móti sfcyðja þeir heldur að því, að gera okk- ur enn volaðri enn við erum. Nú í aldarlokin er hjátrú miðaldanna aftur að komast í öndvegi: samblendi við anda, stjömuspá- dómar, dr&uga-uppvakningar og annar galdur. — í P^irís eru lærðir menn, sem trúa á uppvakninga. Hér á laodi er trú á alla vítis ára svo að magn- ast, að t. d. þjóðkunnir rithöfundar vorir þora ekki að gftcg8 fylgdariaust uni þvert hús þegar fer að skyggj*. Sag?.n mun á sínum tíma kveða upp dóm sinn bæði um þá menn, sem hafa reynt að sporna við hjá- trúnni og iiina, sem hafa greitt henni veg.

x

Fjallkonan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fjallkonan
https://timarit.is/publication/122

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.