Alþýðublaðið - 04.03.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 04.03.1921, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið 1921 Föstudaginn 4 marx. 52 tölubl. I Verkbann tograraeig-enda. Það eru ekki nema tveir máo uðir sfðan Félag ísiecsVra boto vörpuskipaeigenda samdi við Sjó mannafélag Reykjavíkur um kaup íháseta á togurum. Samt fara botn vörpuskipaeigendur fram á það nú við Sjómannafélagið, að kaup háseta verði lækkað að mun, þ. e. mánaðarkaup um þriðjung og lifrarpremia um meira en helming. Láta þeir í veðri vaka, að ef kauþið verði ekki lækkað, verði togurunum ekki haldið úti, og að ekki muni þatf vera betra fyrir sjómennina. Það sem hér liggur fyrir frá hendi togaraeigenda er því ekkert annað eo hótun um verkbann (lockout) ef sjómeon no ekki itlaupi til og satnþykki að 'ækka kaupið, sem eins og það er nú er alt of lágt, midað við dýrtíð- ina, enda lægra hlutfallslega en það heflr verið ölt undanfarin ár. Mörgum verður á að spyrja hvaða aðstæður hafí breysst síðan samningar voru gerðir fyrir tveim mánuðum, sem gefi botnvörpu- skipaeigendum kjark til þess að koma fram með þessa ósanngjörnu kröfu. Svarið er: Ekkert hefir öreyít. Ekkert annað en það, að þau togarafélög sem verst eru stöðd, ern komin tveim mánuðum nasr gjaldþrotinu en þau voru þeg ar samið var. Aðstæður eru að öðru leyti allar þær sömu. Það er kunnugt að uokkrir togarar hafa verið keyptir á óhentugasta tíma; keyptir fyrir 600 þus. kr. en eru r.á falinir of- aœ í 400 þús. eða jaínvel fallnir meira. Við þv£. er ekkert að segja. i»að er hægt að sjá það nú eftir á, að það var vitiaust að kaupa En þegar kaupin voru gerð, gat enginn séð það fyrir að skip mnndu lækka, þó sennilegt sé að Vísir hefði flutt greinar um þetta •áag eltir dag, ef það hefði verið I hið opinbera, sem heíði átt hlut að máli. Fyrir það að skipin voru keypt svona dýrt, eru ýms togarafélög illa stödd. En hver á að bera hallann af þvi að skipin voru keypt fyrir verð sem eftir á sýndi sig að vera altof hátt? Hverjir hðfðu gróðann þegar verkalýður- inn hér í Reykjavík var sviftur atvinnunni, af því togararnir, sem keyptir höfðu verið fyrir lágt verð, voru seldir ot or landinu fyrir hátt verð? Það voru atgerð* armenn sem fengu gróðann. Hver á þá að bera hallann af því að skipin hafa nú verið keypt of dýru verði? Það eiga vitanlega útgerðarmenn að gera og þeir einir. Ets með því að reyna að fá kaupið lækkað; kaupið sem alls ekki er hærra en það nauðsyn- lega þarf að vera, eru utgerðar- menn að reyna að fcoma tapinu yfir á sjómennina. Útgerðarmenn hafa gert áætlun yfir hvernig togararnir mundu bera sig á næstu fjórum mánuðum. Eftir áætlun þessari sem Iesin var upp á fundi Sjómannafélagsins á miðvikudagskvöldið nemur lækk- units á kaupi háseta sem þeir fara fram á ekki nema 9 þds. kr. yfir þessa raiáauði, og lækkunin á lifr- arpremiu 19 þúsunduœ, samtals 28 þusundum. Nú er við þessa áætlun það að athuga, að Ufrar- afli er reiknaður laogtum meiri en gerandi er ráð fyrir að'verði meðaltal Lækkunin yrði þvii i raun og vera aldrei svona míkii. En þó svo væri. Hvað munai þá dtgerðína ura 28 þúsundir, þó fært væri að taka þær af sjo- tííönnnmí' Hvaða útgerðarmaður treystir sér ti! þess að halda fram þeirri skoðun, að þessar fáu þás- undir geri frá eða til? Trðu þaœ togarafélðg sem eru á kúpunni, ekki jafnt á kópuani eftir scm áð- ur, þó kaup háseta yrði lækka§ niður fyrir það að þeir gætu lifað, á þvi? Jú, vissulega það. Það minsta sem hægt er að heimta aí' atvinnuvegi — hver sem hann er — er það, að hann geti borgað þeim sem starfa við hann snt mikið kaup, að þeir geti íifsð af því. Og bágborið væá það eí' sjávarvtvegurinn, seni hefir dregið til sín meirihlutann af röskustu mönnum landsins, gæti ekki borg- að þeim sem stunda hann nægi- lega mikið til þess að geta lifað af því. Morgunbiaðið segir i gær að það sé báið að binda átta togara, sem séu hættir veiðum, við hafn- argarðinn Og útgerðarmenn hóta að láta alla togarana hætta. Ef útgerðarmenn gerðu það, yrði það áreiðanlega óþægilegast fyrir þá sjálfa. Þó dýrt sé að halda úti togurum no, þá er samt dýrara að láta þá iiggja við land, yfir sjálfa vertiðina. Þau útgerðarfélög sem stsnda sig munu áreiðanlegs ekki stoppa lengi — eí þau þá géra það svo mikið sem einn dag. Og hin sem vegna féleysis efcfci geta gert <ít — ef einhver eru — þau mundu ekkert frekar geta gert ut þé kaup háseta lækkaði, af þeim ástæðum sem að framan em greindar. í þessu kauplækkunarmáli verð- ur aiþýðan að vera vel vakandl, og ekki mun Alþýðublaðið liggja á Iíði sfnu í þvf. Neyðín keanir aa&tri konn..! Fjírmálaráðherra gat þess f ræðn, sem hann hélt á þingfundi f gær, í sambandi við fjáraukalögin 191S og 1919, að íslandsbanki mundi' sennilega greiða landinu málsókn- arlaust 50—60 þns. kr., er hann' ætti ógraiit aí gjaldi til ríkissjóðs fyrir aukaseðla, Svo langt er þá komið, að íslandsbanki sér scr ekki fært, að halda lengur fran> „sfnum" ski!»?ag! á bankalögunum.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.