Heimskringla - 13.04.1905, Blaðsíða 3

Heimskringla - 13.04.1905, Blaðsíða 3
HEIMSKRINGLA 13. APRÍL 1905. þurfa til þessa? Þar sem væru 280,000 manna í sveit einni, auk heilla herskara af ferðamönnum, flækingum og rusli, þar sem hver hefði sinn smekk, sínar þarfir, sér- stakar hugmyndir, þá leiddi af þvf, að bréfaskriftir yrðu ákaflega mikl- ar. Það þyrfti sjálfsagt eina þús- und skrifara og skrifaði enginn minna en 100 bréf á dag. t»á væri og allmikið starf að gœta forðabfiranna, að útb/ta matvæl- unum, mélinu, kjötinu, kaffinu, sikr- ínum, að skifta varningnum, bux- unum, höttunum, skónum og klút- unum, kápunum, nálunum, penn- unum, prjónunum; að veita mönn- um hæli, að skipa mönnum til vinnu, og sjá um, að hver og einn vinni pað verk, sem honum er ætl- að, að annast þá, sem sjúkir eru. Myndi til pessa þurfa þúsundir manna. En ef að þessi störf yrðu umgangsmikil í þessari einu sveit, hve umfangsmikil yrðu pau ekki í öllum rfkjum Bandaríkjanna, í Porto Rico, Guam, Hawaii og Phil- ippseyjunum. Það liggur í augum uppi, að hin- ir núverandi stjórnarþjónar væru langt of fáliðaðir tll að geta sint einum tfunda eða einum hundrað- asta af öllum þessum pörfum. Hvaða stjórnarform ætla nú sós- falistar að setja í stað þess, sem nú er? Enginn af ræðumönnum sósfalista hefir getað frætt oss um það. Og ég hygg, að foringjar þeirra hafi ekki látið f ljósi skoðun sína um það. Hinn franski sósf- alisti St. Simon stakk upp á nokk- ur3konar prestastjórn. Skyldu vera yfirbyskupar, postular og læri- sveinar, og heimspekingurinn Comte hafði mjög líkar hugmyndir en vildi hafa páfa, kardfnála og presta. En hvernig svo sem fyrir- komulagið verður, þá verða skyld- ur stjórnarinnar og störf langt um meiri og fjölbreyttari en nú; og eftir hugmynd minni, mundu hús- bændurnir vera nokkurskonar em- bættismenn og myndu óefað sýna af sér miklu meiri harðstjórn, en nokkur stjórn, sem enn þá hefir þekt verið í heimi. Embættis- mennirnir yrðu nattúrlega kosnir, en hvernig ætti að kjósa oftar en einu sinni fæ ég ekki séð. Skrif- stofuþjónarnir yrðu ákaflega marg- ir og þeir mundu hafa völdin yfir herliðinu, flotaliðinu, lögreglunni, og mundu vissulega ekki vera f úsir á, að láta af hendi völdin yfir ö'llum eignum manna. Það gæti vel komið fyrir og menn sæu þá n/tt borgara- strfð, og ættu foringjar sósfalista að fræða menn um það. Þegar nú skyldur sósíalisia stjórn- arinnar væru svo ákaflegar marg- brotnar og miklar, þá hlyti þar að verða enn pá meiri skrifstofustjórn en á Rússlandi. Rússastjórn skip- ar mönnuin ekki, hvað þeir skuli gera, hún tekur ekki arðinn af vinnu manna, hún ákveður ekki, hvaða kaup menn skuli hafa, hún stjórnur ekki familfum manna og skipar ekki fyrir, hvað hver og einn skuli éta og drekka. Hún leyfir einstaklingunum að ráða öllu þessu, sumu lætur hún stjórnendur í hverju þorpi rtða, sumu þingin í hverju fylki, en tekur undir sig stjórn hinna opinberu mála, vega, opinberra bygginga, skattheimtu osfrv. Sósfalistar byrja stjórn sfna með því, að slá eigu sinni á allar eiwnir manna, kaup |>eirra, vinnu, vélar, náma, peninga. En vér sjáum það, að þ(5 að st'irf skrifstofusijórnar- innar á Rússlandi séu tiltölulega fá, þá er það fyrirkomulag þó orsökin til Þess, hve störf ganga þar öll á- kaflega seint, hve illa er farið með mal manna og hve ón/t stjórn sú er. Herinn er hvorki æfður né þolanlega vopnaður. Sjóflotinn er orðinn gamall og úreltur. Umbæt- ur innanríkis eru vanræktar og þvf nær öll opinber störf eru á eftir tímanum. Bænarskrám 'utan úr héruðunum er stungið f skúffur og látnar liggja þar árum saman. Það er sagt, að bænarskrír frá löndun- um við Eystrasalt um erfðalíig íi bændalöndum, hafi legið f skUffum Þorsteinn Þ. Þorsteinsson: í VESTRI Flutt á samkomu HagvrSimra- félagsins 27. marz I>. á. Vér viltumst fyrst hingað á víkingaöld til Vínlands ins mikla og göða, en komum nö loks til að krækja í völd, þá kol eru brunnin til glóða. — Já, fyrr var það Leifur, sem land þetta fann. þótt land vort þess aldregi njóti, þvf nu er það Bolinn, sem bitans oss ann og boðorð oss ritar á grjóti. Vér verðum her efnaðir. — Er ekki svo? Jú, eflaust er margur vel f jáður. Til skiftanna eis;um þá ætlum að þvo og enginn er sveitinni háður. Og smám saman Enskan með arum er lærði því orð hennar peningum heita, en samtfmis íslenzkan haltrar burt hærð sér hvíldar f gröfinni' að leita. Ver komum hér fátækir fóstrinu úr með fang okkar troðið af vonum, og álftum landið eitt allsnægtabúr með auð handa norrænum sonum. Svo gröfum vér landarnir, gröfum þvf meir, sem gigtverkir bak okkar kvelja, en guð veit það hvort það er gull eða leir, sem gefst oss þá alt ber að telja. En lfklegt er mjög að oss veitist hér völd og veglegar gullhallir reisum í engelskum stfl bak við Englanna tjöld þá íslenzka haftið vér leysum, En göfugra væri af góð-lö'ndum þeim, sem gull hafa reytt sér f byrði, að flytja það altsaman, — altsaman heim, hvert einasta tvfskildings virði. Hér gleymist fljótt yndið, sem bernskan oss bar, í Blendinga ginnandi sölum, þótt helmingur alls þess, sem helgast oss var, sé heima f snælenzkum dölum. — Á kyn-ólgusæ mun þeim hafskipum hætt, sem héldu að íslandi forðum, þvf tö'frarödd Kanada svæfir oss sætt þótt sjógangur hamist að borðum. Vor sérmörkin fslenzku sett eru' í bönd þá samkynja flýjum vér gróða frá vðggu vors lands og að veglausri strönd f vestur með tíð-flaumi þjóða. Hér bliknar vort naál eins og bjarklauf um haust, hér blundar vor fslenzka saga, vor æskuljóð syngjast með útfarar-raust um Eykonu norrænna daga. Það pund, sem oss Urður 1 öndverðu gaf og öllu er fegurra' og dýrra þvf sökkvum vér flestir þS siglt er á haf til sælunnar heimkynna nýrra. Svo sljófgast vor andlegu eyru og sjón, frá íslenzkri sólarhæð talið, að sumir þeir verða þau fyrirtaks flón að finst þeim alt fslenzkt sem galið. Að lasta þig vestræna, frjóríka fold, er f jarrst mér að vilja né leyfa, en ágeng mér finst þú á íslenzka mold^pv í akrana þfna að dreifa, fyrst frællfið það, sem að felzt henni f, ei frjómagnsins snælenzka leitar, en vex upp til eflingar ofvaldi þvf, sem ástmáli feðranna neitar. Þótt vildum vér allir eitt velferðarmál, er vaninn að sundrast í parta, því tærð er af ÖÍund og tortrygni sál og trágirnin sleikir það svarta. Á íslenzku máli er ekkert haft gat, svo Enskan f sæti þess stekkur, — og ef það ei lagast, þá lýkur við mat og landinn í vestrinu sekkur. Þér lærðu menn vorir, sem lff vort og sál f listum og vísindum geymið! Hvort er yðar hljómþfða, hreimsterka mál við hávaða Enskunnar feimið ? Nei. — Enskan á gullið, en Islenzkan sál, sem ei íná til'peninga virða. — Eu hví er þá íslenzkan orðin sem kál, sem að eins f sulti má hirða? Þvf ollir vort starf-svið og staðan vor ný, sem stelur burt þvf sem var heima, en mestu þ<5 of lftii þekking á því, hvað þú hefir, Island að geyma. Að tignríka fegurð og frumleik þa átt og fágæta, andrfka menning, en hugur vor starir um hungursins gátt á haffs og norð-kaldan renning. Þér lærðu menn, áfram! og l&tið nú sjá, að leysið þér mál vort úr böndum, og flytj'ið f þýðingum liugtökin há til hjartna f serhverjum löndum. Ef fslenzka kostgripi' og ágætust hnoss til afnota heimurinn fengt, þá marg-ykist þekkingin þjóða á oss við þjóðhörpu framknúða strengi. Þvf fjöldanum af er það fár sem að veit um frægð vora' og þjóðmörk, sem bium á veraldar hala, sem Vfdalfn reit, — hjá váþrungnum norðursins hjúum, þars himininn leiftrar með loganda br& við löginn og jöklana hvfta. Já, — þar, sem í einu' orði' er alt það að sj'á, sem augu vor töfrast að líta. Og ei er það fj'öldans að grafa sér göng f gullnáma fslenzkrar tungu, ef undir vér troðumst f útlendri þröng til arfskifta gleymskunni þungu. — Þá þarf ekki' að nndrast vor afdrifin snögg, og íslenzkan snúist f heimsku. — En væri' ekki nær að vér risum með rögg úr ríimfleti þjóðræknis-gleymsku? Jfi, rfsum nú, bræður, ur röminu skjótt, því rððullinn enn er & lofti, en bfðum ei eftir hin nákalda nótt oss nái með gapanda hvofti. — Vér ættum að mynda hér allsherjar-sjóð, sem fslenzka þjóðarheill styrkti, og berjast með eldheitum, íslenzkum móð mót öllu, sem frama vorn kyrkti, Og þá verður Vesturheims-fðrin tií fj'ár, og Fjallkonan syrgir ei lengur, því það munu sanna hin tfkomnu á, ef Islenzkan róttsælis gengur, að gerð verður ferðin til föðurlands heim úr firðinni vestan við sæinn, og heill verður bergmáluð hollvinum þeim, sem heim koma' í fslenzka bæinn. — Und gunnfána íslenzkum göngum mðt smán, sem gnagar vorn ættfrelsis-blóma, og látum vort þjóðerni rfsa frá Rán f regin-d/rð frægðar og sóma. Ja látum vort huglj'úfa, heilaga mál í hj'artanu eitt fá að ríkj'a! með þjóðmærings orðin i sókndjarfri sál að sækja fram, aldrei að vikja\ Auðvelt að baka vel með BLUE RIBBON BAKINC POWDER Breg&t aldrei. Fylgið reglunum 4T. L.' Cigar er laugt á undan, menn œttu ekki að reykja aðra vindla en þá beztu. Bánir til hjá : ^ WESTERN CIGAR FACTORY Thos. l«e, * eigandi. "WinSTlSriFEO-. Union Grocery and Provision Co. 163 NENA St. horni ELGIN AV Odýr Matvara Allar vörur fluttar heim f hús viðskiftavina vorra með ef tirfylgjandi verði: Kartöflur. bushelið........ 0.70 16 pd. raspaður sykur.....$1.00 14 pd Molasykur.......... 1.00 9 pcl. grænt kaffi.......... 1.00 22 pd. hrísgrjön .......... 1.00 Happy Home s<ipa 7 stykki 0.25 Þvotta Bretti ............ 0.10 Þorskur, saltaður, pd. á .. 0.06 Bexta Stein Olfa 25c. Gallonið Bezta "English Pickles" 2 fl. 25 Molasses 10 pd fata á----- 0.40 7 pd fata af Jam....... 0.45 Ymsar teg. af sætabrauði pd 0.10 Soda Biscuits, 1 kassar a... 0.15 Sveskj'ur 6 pd...........0.25 Rúsinur 4 pd. á........0.25 1 pd. besta Cocoa........ 0.25 Tapioca 6 pd.á............ 0.25 Sago 5 pda.......,,.•• o.25. Og allar aðrar vörur, með kjö'r- kaups verði. Fólk f nærliggjandi þorpum og sveitum, sem vildi njóta þess- ara kjörkaupa, getur pantað vörurnar og sent andvirðið með pðntuninni; skal þeim þá send- ast það, sem um er beðið. J. Joselwich 163 NENA ST. horni ELGIN Ave DUFF & FLETT PIiTJMBEBS Gas & Steam Fitters. 604 Notre l)«nn> Ave. Verk Alt VandaO og svo Ábyrgst. 'PHONE 3668 Smáaðgerðir fljóttog —————— vel af hesdi leystar. Adams & Main PLUMBING AND HEATING 473 Spence St. W'peg 8onnar& Hartley Lðgfræðingar og landskjalasemjarar 494 Nain St, - - - Winnipe« R. A. BONNER. T. L. HARTLBV. embættismanna í meira en 40 ár, og svo gengur flest annað. Til þess að fá skrifstofuleyfi til að stofna iðnað einhvern eða setj'a upp prentsmiðj'u, þarf mörg ár. Hafa rftsssneskir rithöfundar kvart- að yfir þessu, en aldrei fæst lag á þvf fyrr en Sarinn gefur völd þau sveitaþingunum í hendur. Skrifstofuþjónar Rússa eru meir en millfón manna. En í hinu n/ja sælunnar ríki hljóta þeir að verða 5—10 millíónir manna (rniðað við Amerfku). Sósíalistar böast við miklum örðugleikum við að koma á stjórn- arskipun sinni, og til þess að koma í veg fyrir mótmæli og aðfinningar, stinga þeir upp &, að hafa enga lögmenn. Þetta er það, sem við mátti búast. Þegar menn ætla að sviftafólk réttindum,sem það Uefir haft frá ómunit tíð, þá vilja menn ekki lata þá menn grannskoða gerð- ir sfnar, sem vanir eru að verj'a réttindi þeirra, sem kúgaðir eru og undirokaðir. Og er þeir vagga sér í glitrandi draum um pólitiskar framfarir og eigin upphækkun sfna f embættum, og yfirráðum yfir öll- um eignum landsins, þá hugsa þeir á þá leið, að þvf færri, sem þeir eru, sem hafa skynsemi til þess að sjá og skoða allar gerðir þeirra— metorðagirnd og valdagirnd og fé- gi.rnd,— því færri verða lfka hindr- anirnar a vegum þeirra. En við Iðgmennina geta þeir ekki losnað. Sósfalistar mundu steypa um koll svo mörgum stofnunum, semj'a svo margar nýjar skipanir, reglugíír^ir og lög, að æfðir og vanir þ/ðendur laganna væru alveg nauðsynlegir til þess að útsk/ra þau. Réttindi svo. afarmargra manna yrðu fótum troðin, að þeirra mætti ekki án vera, og þar sem nú er einn lög- maður mundi þá þurfa 20 Skjólstæðingar kanpa sér ekki lögmenn að gamni sfnu, heldur af þvf, að þeir geta ekki komist af • án þeirra. Ég játa það, að ef sósfal- ista stjorninni hepnaðistað na und- ir sig öllum poninguin landsins, þá mundu þeir peningar verða eftir handa lögmönnunnm. Og ef að skoðun mín á þeim er rétt, þa mundu þeir ekki fúsir á að vinna fyrir ekki neitt. En ef að sósíal- istar treysta þvf, að "bróðurleg ást" manna á milli varni því, að mönnum sinnist hver við annan, þá verða þeir illa sviknir. Meðan mannlegt eðli er hið sama og nú, munu einlægt verða þrætur og deil- ur, milaferli, lögmenn og dómarar. Það sjást, enn sem komið, er engin merki þess, að vængir muni vaxa & öxlum manna á hinui komandi sæl- nnnar og sósfalistanna tíð. Eitt af þvf fyrsta, sem ákveðast þarf, er það, hvernig hin fyrirhug- aða sósfalista stjórn skiili fara að þvf að borga útborganir sfnar. (Meira). S. THORKELSON, 751 Ross Ave., selur allar tegundir af máli, malolfu og öðru mál-efni. Alt af beztu tegund og með lægra verði en aðrir f Winnipeg. Giftingaleyfisbrjef selur Kr. Ásg. Benediktsson, 372 Toronto Street BOYDS "MACHINE- MADE" BRAUD eru altat eins, bæði holl og p;ómsæt Ef þú vilt fá brauð, þá er hægast að láta þá vita það p;egnumtele- fóninn, núm- erið er 1030 DOMINION HOTEL 523 HiÆ^insr ST. E. F. CARRQLL, Eigandi. Æskir viOskipta fslendinpa, gistinsr ódýr, 40 svefnherbergi,—ágætar máltfCar. Þetta Hotel er K<uint City Hall, hoflr tx-stu -. lföng og Vindla —þéir sem kanpa rúm. þurfa ekki nauBsynleKa a8 kaupa mAltfSar, sem eru seldar sérstakar. J, iiðanek Selur p;roceries með eft- irtöldu verði — ódýrastar og beztar vörur í Wpeg..... 17 pd. Rasp. Sykur........ 1.00 14 pd. Molasykri........... 1.00 9 pd. Grænt Kaffi......... 1,00 22 pd. Hrfsgrjónum .....:.. l.Oo 28 pd. Kassi af Rúsfnum~.. .. 1.20 10 pd. fata Molasses ....... 0.40 5 pd. Sago............... 0.50 1 Bush. Kartöflnm -........ 0.80 7 fata af Jam............. 0.45 1 Kanna af borð Sfrópi___ 0.25 Yrnsar tegundir af ágætu sæta brauði á lOc. pundið. S&^ Allar aðrar vörur með til- svarandi verði. Einnig mikið upplag af alls- konar fatnaði ogjjfataefn- um, skótaui, leir- og glervöru, alt ód/rt. J. Midanek 668 Wellington cor. Agnes. Heimskringla er kærkom- inn gestur á Islandi. Woodbine Restaurant Stœrsta Billiard Hall 1 Nor6vesturlandin Ttu Pool-borö.—Alskonar vfn ogvindlar. Lennon & llebb, Eiuendur. MARKET H0TEL 146 PRINCESS ST. 6 móti markaönum P. O'CONNELL, eigandi, WINNIPEO Beztu teRnndir af víuföngum og vindl- um, aðhlynninu góð og húsW endur- bsett og uppbúid að nýju SJírifið eftir VerðHsta íslenzkir verslunarmenn f Canada ættu að selja SEAL OIE1 JVC^nsrZTOB-A- Vindia ? ^ll^S^ ,

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.