Heimskringla - 04.04.1923, Blaðsíða 1

Heimskringla - 04.04.1923, Blaðsíða 1
Seudií eftir vertílista til Rojml Croirn Soap Ltd. 654 Main St., WlnBlpeg. Verolaun gefin fyrir Coupons og umbúoir Verðlaun gefin fyrir Coupons SOAÞ í og umbúoir 8endiS eftlr vertSllsta tll Royal Crown Soaa I.td. 654 Maln St.. Winnlpeg-. XXXVII. ÁRGANGUR. WINNIPEG, MANITOBA, MIBVIKUDAGINN 4. APRÍL, 1923. NCMER 27 Ganada.'! Manitobaþingfð. Mlkllsverðasta málið, sem fýrtr þinginu lá s.I. viku, var vínbanns- málið. l>að hafði verið ákveðið að láta tillögu hófsemdarfélagsins {Jíoderation League) ganga til al- Sambandsþingið. C. G. Power, þingmaður frá Que- bee, lagði frumvarp fyrÍT þingið í byrjun s.l. viku, sem fer fram & að stjórninni sé ekki heimilt án sam- bykkis þingsins, að kalla menn út í sríð^ nema að ráðist sé á Canada að óvöviun- ('asgrain, libeval þingmaður frá mennra atkvæða. En þegar til Cil.u.lovoix Montmorency lagði til atkvæða kom um það i þinginu,tað löggíöfin um gjaidþrot banka \-ar borin upp breytingartillaga, sem fólgin var í því, að beiðni Beer and Wine félagsins væri einnig borin, undir almenningsat- kvæði. Sú tillaga fer fram á sölu á bjóv og léttari víntegundum. Var þass beiðst, að sú atkvæða- txeiðsla færi fram tveim mánuð- tiwi eftir að greitt væri atkvæði trni tillögu hófsomdarfélagsins. Á þinginu urðu talsvert langar um- ræður um breytingartillöguna; fcöldu mavgir, og þar á meðal fltjórnarsinnar flestir, óþarft að tvisvav vævi gvoitt atkvæði um vseri stvikuð i'it úr landslögunum, þvi hi'in væri ekki til n-i.m. eins og hún væri. , Forsætisráðherra King lýsti þvi vfir, að ef að tvö fylki laiulsins íatru fram á það, skyldi kom- riefnd verða skipuð, sem sæi um s'Jlu í. þessa árs, eða næstu upp- «kevu. 8.1, miðvikudag kom fr.un til- laga um ]iað, að þingið tæki sér hvíld frá 28. marz til 9. april, og var hún samþykt. . BoSin rátSgjafastaða. Málið. En breytingartillagan var! m'i samt látin ganga til atkvæða, Hœlt er að A. B. Hndson. K.C.. og féllu þau þannig, að 24 urðu hafi verið boðið embætti í saic- wieð henni en 24 á móti; þingfor bands ráðuneytinu. Mr. Huás-rtl Beti skar svo úr með sínu atkvæði ev bmgmaður fyrir Suðuv Winni- ©g var með tillögunni, svo hún peg. Hann var kosinn sem ohað- var samþykt. 20 stjórnarsinnar oglu- l'bcral, en hefir fylgt King a vcrkamannafulltvúar vovu á ;>:nginu eins og skuggin.i n;:v.s. Þbð uiun vera innflutningsintila- doildin, sem forsætisráðherrann rnóti. hinir allir með. Eftir að þessi bvoyting vav gcvð við tillögu hófseindavfélagsins, varKætlar honum. hún borin upp í heild sinni. Voru þá 30 með hcnni en 18á móti. Verður því. um 'báðar þessar til- Burðargjald á bréfum. Ilon- Charles Murphy yfirpóst- lögur greitt atkvœði í sumar, bfe» j meijrtarj Canada, kvað vílja lækka íyrri (hófsemdavfél) ið líkindum burt$arffjald a bréfum aftur niður . júní, on hina 2 mánuðum síðar. . ._, (,(>nt liao var hivkkað um i Vegna þess að ]>essi slðari úr- mit & strfB8arullum; hafði verið slit þykja bera vott um það, hvav , ppnt sf?jan m7> að Hon will. þingmennirnir standa í vínbanns- ,am HuUock færði bað niður. málinn, er ckki fjarri að bent sé. Reynslan virðist sn> að tekjur af á. hvernig þeir greiddu atkvæði hver um sig. Með tillögu hófsemdarfélagsins, fvímcvkjasölu hafi vorið mestar, ov burðargjaldið vav lægst. Mestu um þetta ræður þó Fielding fjár- •ftir að henni var breytt, greiddu má,arAðherPBi bví þetta eina cent þessir atkvæði: )'<•]¦ í gjá ]>á, er sá Ljótur á að Bayley, Bernier, Bovier, Breykey, ])assa. En hvort póstgjaldið verð- Cannon, Dixon. Downes, Esplen,;ur iækkað, ætlar fjármálaráðherr- Evans, Farmer, Griffithsj Haig, i .,,,„ að ^Hna frá innan skams. Hamelin, Hryhorczuc, Ivens, Ja-!7,etta cr l'rcniuv góð fvétt. sé hún <-ob, Kennedy, Kirvan, McKinnel,' okkl jýgj. Newton, Prefontaine, Queen, Ross, Short, iSnink.s, Tanner, Taylor, Verðbréf seld. Wolstenholme, Willis, Yakimi- a . , „. ,. Pjármálaráðherra Manitoba, Hon. íchak — 30 alls- i'. \1. Black, hefir nýloga solt fylk- isvcrðbréf, er ncma $1,000,000. Kaupandinn vav Wood Gundy & Co.. Vovu 99,337 gofið fyrir þau. Bréfin voru okki seld nema til oins ár.«, því fjármálaráðherrann bjóst við, að renta mundi lækka að þeim tfma liðnum. Rentan & þessu verður 5$b%- Áður en atkvæðagreiðslan fór ( fram, var því lýst yfir, að hver og, Cameron dómari látinn. einn gæti greitt atkvæði eins og honum sýndist, án tillits til flokks síns. iSkúli Sigfússon benti á. A nióti greiddu þessir atkvæði: j Bachynsky, Barclay, Borvy. Black Bracken, Brown, Camevon,x Camp- bell, Clubb, Compton, Craig, Em- mond, Eoster, Little, Mooney, Mc- Gregor, McLeod (Arthur), McLoud (Deloraine) — 18 alls og allir ftjórnarsinnar. að 'bændum sumstaðar við Manitoba- vatn stafaði hætta af áflæði. Vildi hann að sambandsstjórnin Hon. .T. D. Cameron, dómari í áfvýjunarrétti Manitoba, lézt á inánudagskvöldið vikuna sem leið. væri beðin að grafa skurð gegn- um sandhrygg nokkurn út í Pair Hann var á ferð sunnan frá Chi- cago og dó á lestinni í St.Paul. Mr. Cameron var eitf sinn dónis- málaráðherra í Manitoba og virt- ur mjög af samverkamönnum sín- . uni, bæði sem dómari og ráð- Hann var 65 ára gamall. Banameinlð var heilablóðfall eða slag. Hann var ókvæntur. Launahækkun. ford-ána, svo djúpan að lækkaði um 3 fet í Vatninu. Kvað það mundi kosta um $5000, en 500,000 til 600,000 ekrur af akuryrkjulandi væri forðað fvá áflæði með þvf. j S. J. Farmer benti á, að þetta gæti j spilt höfnum meðfram vatninu ogi Á nefndarfundi í sambandsþing- vildi að ekkert yrði gert þessu; inu var því nýlega hreyft, að viðvíkjandi, fyr en sérfræðingar j nauðsynlegt væri að hækka laun væru búnir að rannsaka það. \ þjóna hins opinbera, vegna þess 8.1. miðvikudag var samþykt að: »8 vör«r heitSu á síðustu tímum gjalda þeim, er við sírnakerfi fylk- isins unnu og í herinn gengu, kaup Jiáð er Roblinstjórnin lofaði þess- um símaþjónum. Þingið lét í Ijós hrygð sína yfir látj Camerons dómara, og nokkrir j nálægt útihúsum, sem hafði þá hrekkað i verði. Slys af bruna. f Vancouver voru nýlega tvö liörn að leika sér að eldspítum þingmenn fóru lofsamlegum orðum um hinn latna. i afloiðing f för með sór, að í hús- unum kviknaði. BÖrnin er sagt að hafi skaðbrunnið. 1 húsunum vav bæði búpeningur og búslöð, 10 kýr 3 hestar, 38 svín, 1 bifreið ¦og fleira, sem alt brann. Verzlun Canada eykst- .• Eftiv verzlunarskýrslum stíjórn- arinnav að dæina, hefir sala á oan- adiskum afurðum til útlanda auk- ist.stóvum síðastliðna 12 máfiuði. Útfluttar vörur héðan til Þýzka-j lands noma $8,265^02; áriJS, áður náinu ]>æv $4,786,000. Innfluttarj vöruv fvá Þýzkalandi nániu A ár-1 inu $2,3.51,000 og cr það aíieins i litlu meira en árið áðuv. Til Fvakklands námu útfluttar vörur héðan $13,814,000 s.l. ár. Áð- uv námu þær $8,583,000. Innflutt- ar vörur frá Erakklandi voru minni í ér eri áður. Útfluttar vörur til Mexico námu $3,020,000. Áður náðu þær ekki oinni miljón. Til Ástralíu námu útfluttar vör ur $17,347,000. Arið áður voru þær $11,000,000. Innfluttar vörur^það- an námu aðeins $1,380 000; ¦ þær vovii/ sanit minni árið áður. Alls nánm útfluttar vörur til bvozka víkisins héðan $439,000,000 í áv og cv það hundrað miljónum meira en ávið aður. Tnnfluttar vöruv ]mðan námu $177,0Tj0,000, og or það litln meira en árið áður. Haldist viðskiftin í þcssu horfi á komandi ári. ætti að komast hreyfing á hlutina hér og betri timar að vera í vændum. Bændafélögin taka höndum saman. Cndanfarið hefir talsver*^ ver- ið rætt um það, hvort að akur- yvkjuváð bændafélaganna (Can- ada Council of Agricuclture) gæti orðið við kifefum bænda í austur- fylkjunum, og hvort að ekki þyrfti að stofna annað félag með sama tilgangi fyrir Austur-Canada. ólíkiv staðhættiv voru sagðir or- sök ])ossa- En frá þessari hug- mynd liofir nú verið horfið, og hafa breði Quebec-bændur og bændur hinna þriggja austur- fylk.ianna, govst meðlimir i akur- yvkjuváðinu. Eru þá bændafélög- in úv öllum fylkjum landsins fé- lagav ]vcss noma frá British Col- umbia. T'að som aðallega' er því í vegi, að þeir séu með, er það, að bændur í British Columbia eru moð tollverndun á aldinum, yegna- ]ioss að þeir eru framleiðendur þefrrar vöru, on hin vosturfylkin ovu moð afnámi tolls á aldinum. SkíSama'ður hleypur uppi úlf. DæmJ af því, hve þung færð er víða vegna snjóa, er það, að norður af Port Arthur, hljóp mað ur nýlega á skíðum uppi úlf og stakk hann til dauðs með rýt- ingnum sínum. Maðurinn heitir (ius Matson og er veiðikló me«ta. DómaraembættiS. Dómaraemtoættið, sem autt varð í áfrýjunarréttinum við fráfall Camerons dómara, er haldið að annaðlivort Macdonald eða Curr- t an, dómarar í yfirréttinum (Kings Bonch) hljóti. En til þess að skipa það sæfci, sem þá losnar í yíjTÓttimim, er haldið að Thos. H. Johnson verði nefndur. KJng forsætisráðherra Canada skipar í embiettlð. Launin eru um $9000 á ári. Kosningin í Moose Jaw. Aukakosningin, sem yfir vofir í Moose Jaw, Sask., fer fram 10. apríí I>eir sem um þingsætið keppa, eru W. M- Knowles 'yrir hönd liberali.. en E. N. Hopkim fyrir hönd bændastefnunna-. Bur- daginn cr þeisf.r byrjaður mi,li bingmannaefnanna um þláíssetlð. Og sá bardagi verður harður, al- veg oins og hart var barist fyrir að ónýta kosningu Johnsons, bændasinnans, sem sæti þetta hlaut í síðustu kosningu. Mother- woll, akuryrkjuráðherra sambands stjórnarinnar, vinnur af kappi nicð liberalanum, en Hoey, sam- bandsþingmaður frá Springfield, og Forke, leiðtögi bændaflokksins á sambandsþinginu, eru þangað komnir til að loggja Hopkins lið. Er haldið "að þessir tveir menn hali mikil áhrif, þó liberalar séu vol sameinaðir og hafi haft mik- inn viðbúnað í frammi. E. N. Hopkine k\að vera einn af frum- byggjum Moose Jaw bygðarinnar og fvamsýnn og dugandi í hví- vetná. . Er talið víst að hann nái kosningu, þvf 'kjördæmi þetta hef- iv áður sýnt, að það sé með brendaflokkinum. Heimsækir Canada. Mrelt er að Lolyd George ætli að hermsækja Canada undireins og hann fær því komið við vegna stjórnmálaannríkis. , Elzti maöur í Austur-fylkj- unum. Maður að natai Etienne Bone- au — 107 ára að aldri dó nýlega í st. llyaointli í Quobec. Hann \ar sagður einn af elztu mönnum í Austur-Canada Hann átti nokk- uv bövn óg cv yngsti sonur hans 7!) ára. Konunglega flugliíiíS. liveta konungur hefir gefið flugiiði Canada nafnbótina "roy- al". ATerður fult nafn þess því bér eftir "The Royal Canadian Aiv Eorce." Hreyfimyndahús í Canada- Samkvæmt skýrslum George F. I.owis, yfirunisjónarmanns vátrygg inga, eru 900 hreyfimyndaleikhús í Canada. Að verði til nema þau 30 iniljónuin tlala. Lenin hættulega veikur- 8. 1. laugardag flytja blöð hér fregnir um það, að Lenin, forseti Ivússlands sé hættulega veikur. Hann liafð; fengið snort af slagi aftur, og er nijög máttvana. Ræöa um ástandio á Rússlandi. N'ovkainannaflokkuvinn í Canada biður Heimskringlu að birta eft- irfaran-di frétt: Mauvice Spector frá Toronto, sc in er nýkominn heini frá Mosk- va á Rsslandi, cr nú að ferðast iiíii Canada og heldur fyrirlestra iuii áVtantli(,> á Rússlandi. Mv. Spector fór til Moskva sem fulltri'ii verkamannaflokksins í Canada (\\ Orkmcn's Party of Oanada), á fjórða ársþing "Inter- national Commúnista". Hann talar í Winnipcg sunnu- daginn 8. april í Bijou leikhúsinu, kl. 8,1") að kvöldinu. Á loiðinni hcini frá Moskva, kom hann við í mövgtim löndum Mið-Evvóiiu og á Englandi, og sogir frá iiiörgu í fyrirlestrinum, ov þar bar fyrir augu, og fróðlegt er fyrir alla að hcyra. Ársreikningar Brezka-veldisins. Fjárhags-ár Brezka-veldisins end- ar 31. marz. Á s. 1. ári nema all- ar tekjur þess 914,012,452 sterlings- pundum, en útgjöldin 8*12,496,604 st.pundum- Tekju afgangur er því um 101,015,848 st.pund. Teki- urnar voru um 211 miljónum punda minni en í fyrra, en evo voru útgjöldin nokkru minni einnig en árið áður. Stærstu út- gjalda liðirnir voru rentur á stríðslánum, um 309 miljónir sterl- ingspunda og stríðskostnaður 111 miljónir. Til þjóna hins opin- bera ganga 287 miljónir sterlings- punda. -X3t- Hnígur niSur í ræðustólnum. Séva F. Friðriksson prestur í St. Paul, hné niður örmagna a föstudaginn langa, er hann var að halda ræðu í kirkjunni. Hann kvað áður hafa kent hjartasjúk- dóms. Páska eyjan horfin. Lítil evja alllangt úti fyrir stvönd Chilo ur Páska-eyjan var Báðar deildir' þingsins í Noregi uefnd, er sagt að sé sokkinn 1 hafa grdtt atkvæfii með afnámi | s'°- Versduharskip sem lent hafði vínbannsins- Mjög litill munur | aður við cyju þessa, átti nýlega var á tölu atkvæðanna með og lelÖ þar uin og fullyrðir skip- önnur lönd. Vínbann afnumiö. móti. Annar fundur í Lausanne. A fundinilm í Lundúnum hefir verfð váðgert að reyna að hafa annan fund í Lausanne um tyrk- nosku málin. Angorastjórninni stjórinn að eyjan sé horfin og hafi að líkindum sokkið í jarð- skjálftuniini niiklu í vetur á þess- uni svreðum. Stórkostlegt mannvirki. Félag hefir verið stofnað í Sviss hefir verið tilkynt það, og byrjar; af bandarískum, brezkum og sá fundur mánuð. uiii miðjan þennan Sleppur við tugthúsið. Kona oin í Detroit var nýlega kölluð fyrir rétt. En þegar tii þess kom að hún ætti að mæta í frönskum auðmönnum með $90, 000,000 höfuðstól. I>að sem félag þetta ætlar að taka sér 'yrir hendur er að grafa skipgengan skurð inn f Svissland frá ánpm Rón og Rin^ Þetta mikla fyrir tæki hefir komið stjórninni í Sviss til að fhuga hvort 'ekki ti réttarsalnum, kom það upp úr! pa einnig hægt að grafa skurð kafinu, að konan var svo giltvax-j suður að Miðjarðarhafi og tengja in, að hún komst ekki inn um. dyvnar. Dómstólunum þótti við þannig Norðursjóínn og Miðjarð- arhafið saman. 3?etta er stórkost- urlitamikið að rífa niður veggina i legt mannvirki, en hvað er það og víkka dyrnar. Lögmaður kon-' s(>m menn bregða ¦ sér við að unnar játti því að hún væri sek um að hafa haft f fórum sínum stolna niuni; létu dómararnir sér. það nægja og frestuðu að bera! upp hegningavákvæðin. Er hald- ið að va'itavlag konunnar bjargi henni frá að lenda í tugtliúsið. Prestar daemdir til dauða. Á Rúaslandi hefir mál staðið yfiv, soni mikla athygli hefiv vak- leggja út í nú á dögum. Pan-American þingið. Fimta þingið, sem flestar þjóð- ivnav, ov Vcsturheim hyggja, halda var sett 27. marz s.l. f Santiago í Chile. Þar munu flestar þjóðir Norður- og iSuður-Ameríku saman komnar- í>ó hefir Mexico okkí sont fnUtvúa til þessa þings; kennir þv^ um, að Bandaríkin ið út í fvá. Rómversk-kaþólskur hafi aldrei viðurkent stjórn þeirra ovkibiskup, Zeplak að nafni, hef- j (Obregon stjórnina). Hætt var við iv, ásauit 5 eða 6 prestum öðrum, að bjóða Canada þátttöku, vegna verið kævðuv nm landráð. Hefi/'l>ess að Bandaríkin héldu, að líflátsdóinur vevið kveðinn upp: vstjórr.arfar.slogur misskilningur yfiv ovkibiskii]iinum, en hinir, gæti af því hlotist. Einnig var hafa hlotið elns til tíu ára fang- elsisvist, Ymsar ]>jóðir hafa sent Soviotstjórninni beiðni um að sýna mönnvrni þessum vægð on við ]>\í bofiv vorið daufbeyrst til ])cssa. Sakir prestanna em þær, að ]>eir voru að mynda samtök við Pólland, hafa selt Pólverjum landevæði, sem Sovietstjórnin átti eflanst til þess að mynda nokk- uvskonar vígi innan Soviet-ríkis- ins og hnekkja þaðan valdi þess- Fundur Sócíalista. hætt við að bjóða Aliþjóðafílag- inu á þingið. Tilgangur þessara þinga er að sem flestar eða helzt allar ]ijóðirnar, som Vcsturheim byggja, beri saman ráð sín um utanrikismál sín og að þingið sé nokkurskonar amerfskt þjóðafé- lag. Sameiginleg mál allra þess- ara þjóða evu orðin svo mörg og i.iovkilog. að hjá því vcrður okki komist, að hafa sameiginlegt ráð, tilþass að ráða þeim sem heppi- logast til lykta. Með tíð og tíma hljóta þau mál að snerta Canada j svo mikið, að hún megi ekki utan Sóoíalista flokkarnir grá Bret-'þes^a vestræna þjóðafélags standa landi, Frakklandi, Belgíu og ít- alíu, ovu nýkomnir heim af fundi, ov ]ioir voru á í Þýzkalandi, og Social Demokrata flokkurinn boð- aði til, til þess að ræða um Ruhr- ástandið. Láta þeir hið bezta yf- ir fevðinni og gera sér vonir um, að óháð nefnd verði skipuð til að jafna sakir milli Frakka og I>jóð- verja í Ruhr. Gerðu þeir tillögur ])\í viðvíkjandi, að þess yrði far- ið á leit við Bandaríkin, að skera úr Píslarvottur. Ein af píslavvottum stríðsins mikla var ær ein í Charleston í Suður Carolina Hún var valin tyr- i ir hreysti sakir úr mörgu fé til ]ioss að taka henni blóð, sem svo var spýtt inn í særða hermenn, ; til þess aí5 bæta blófj þeirra . Fjög- ur þíisund sinum yar henni- tekið blóð, og fjöldi hermanna náði' heilsn fvrir ' það. Alls voru 40 l.ossum málum, en ef þau „^ r( bWm tekin úr hennL fongjust ekki til þess, að fela Al- j Þaö var ekkl fvr en nú nýlega; er ])jóðafélaginu það mál. Ætla ær pessi drapst, að þessa hefir Socíalistar að fá stjórnir landa g^^. getjð sinna til að taka málið fyrir hið fyrsta. Dúfur settar á eftirlaun. Dúfmn, sem stríðinu mikla, notaðar voru 1 hefir verið reist Henry prins á batavegi. Henry prins, þfiðji sonur Georgs konungs og Marfu drotningar á Englandi, hefir veriö veikur und- anfarið. Orsökin til veikindanna íbúð á Bretlandi og maður feng- er sú, að hann datt af baki 1 inn til að þjóna þeim. 3>etta er, kappreið nýlega í Weedon barr- sama sem að gera dúfurnar að acks og meiddist á höfðinu. Hann senatorum eða setja þær á eftir- f var haldinn alvarlega meiddur i laun. fyrstu, en svo er ekki, og nú kvað hann vera á góðum batavegi.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.