Heimskringla - 13.06.1923, Blaðsíða 1

Heimskringla - 13.06.1923, Blaðsíða 1
m ... ---------------------.-----------.-----------. . 1 *ÖYA*í 1118 Hl SOAÞ ' SondiS eftir vertSlista tll 0g Royal Crown Soap Ltd. 1. »*• 664 Main St., Wlnnipeg. UmDUOI Coupons of SendiB eftlr verSllsta til Roval Croirn Soap I.td. UmDUOÍr 654 Main St., Wlnnlpeg XXXVII. ÁRGANGUR. WINNIPEG, MANITOBA, MIÐVIKUDAGINN 13. JÚNl, 1923. NÚMER 37 Prófessor Águst H. Bjarnason, jPh. D. 1 hópi vorra allra mætustu vís- inda- og fræðimanna er dr. Ágúst H. Bjarnason. Þess var áður get- ið hér í blaðinu að hann væri væntanlegur himgað til borgar um 'þeasar mundir. Kom hann með Oanadian Paeifie járnbrautarlesí- kunna inentaskóla þar í borginni, "Efter.slægtens Skole"; tók þar 4. bekkjar próf 1893, en útskrifaðist þaða.i með hárri fyrstu einkunn vorið 1894. Innritaðist hann þá við há.skólann, fékk Garðsstyrk og las fyrsta árið læknisfræði, e.i inni frá Minneapolis hingað á ^eTÍ Þ* við og valdi heimspekina sunnudagismorguninn var 10. þ. m. f.vrir höfuðnámsgrein. Ætlaði þá Dvelur hann hér nokkra daga, en Oarðprofastur að svifta han 1 I gerir ráð fyrir að heimsækja hinar styrknnm, en próf. Haraldur Hjöff- nelztn bygðir vorar áður en hann ding, hinn frægi sálarfræðinguv snýr heimleiðis aftur. Með honum kom hingað til lands kona hans, frú Signíður Jónsdött- ir ritetjóra Ólafssonar. Hélt hún raklaiðis til Chicago til bróður sáns ólafs læknis ólafasonar og dvelui þar fram á seinni hluta mánaðarins, er væntanleg hingað til bæjarins um þann 24. þ. m. Þau hjón lögðu af stað að heiman 23. apríl, fóru yfir England og komu tH New York um miðjan maí. Efltjr nokkra viðstöðu þar hélt prólessor Bjarnason norður til Boston, og dvaldi þar á aðra viku sem gestur þoirra prófessors White við Harvard háskólann og dr. Samuel A. Eliots, forseta úniít- arakirkjunnar f Amerfku. Plutti hann fyririestur við Harvard ha- skólann um Magnús guðfræðing Eirfksson, og íslenzka brautryðj- endur á sviði hinna andlegu mála. er gerður var að hinn bezti róru; ur. Gat dr. Sperry, Eorseti guð- fnæðisdeildar haskólans, fyrirlest- urs þessa í hátíðisræðunni við uppsögii skólans, og fór uin það sérstökum orðum. Þá flutti próf. Bjarnason annað erindi í Tremont Temple í Boston um trúaráistand íslenzku þjóðarinnar nú á tímum, og lýsti ítarlega hinum ýmsu and- tegu sbefnuim, er fram hafa komið á síðustu árum. Var að erindi hans gerður hinn bezti rómur, og flubti blaðið "The Boston Tranr- ecript" útdratt úr ræðu hans. Frá Boston fór dr. Bjarnason til Ncw York aftur, flutti þar fyrirlestur í Tlie West Side Unitariart Ohuroh og því næst til Itjhaca og heim- sótti prófessor Halldór Hermanns- son, cr þá var á förum til fsland«. Frá Ithaca fór hann til Meadville í Pennsylvania og flutti fyrirlest- ur við guðfræðisskólann þar (The Moadville Theological Sohool) og hélt svo þaðan til Chicago Þar flutti hann ræðu á þjóðhátíðar degi Dana hinn 3. þ. m. og var henni tokið moð miklum fögnuð'. Dana, skanst í leikinn og rétti við málin, svo að dr. Bjarnason hélt Þau dr. lijarnason og kona hans dómi landsyfirréttarins. sem onn giftust haustið 1906 og eiga 5 er ckki fallinn í málinu. börn. öll á lffi. Skildu þau við hoplnn smáa til þe'ss að geta far- j Kosningarnar í Ontario. R5 hossa forð vostuv. er felending-j Fyikiskosningarnar í Ontario ar hér munu einum huga óska. að fa).a u.&m 2- júní ^ m. f fyrgta orðið geti þoini til hro^singar og skifti smn bændastjorn> sem set. anæggu. U^ n6fj,r ag völdum, sækir um end- Ferðaáætlun próf. Bjarnasonar 1 rko«ningu. Yekja þessar kosn- um nærliggjandi sveitir er auglýst jmgar því mikla eftirtekt. Allir — auðvitað ekki hin fuHkomnusta — en svo góð, að líðan fangannri andstæðingum þeirra. Svo þó að stjórnarbylting þessi hafi verið varð alt önnur. Með fé frá Rau-ða hæg til þasisa og blóðsúthellinga- kross félögum. frá Amem'ku, og frájlaus að mestu, er ekki vM að svo vinum fanganna og æbtingjum, ] verði lengi. tókst lienni þetta. Fyrir það var | • Leikkona á þingi. á öðrum stað hér í blaðinu. Ganada. Fylkisstjórinn kvartar. virðast flokkarnir, sem um valda sessinn berjast, "Standa á öndverð- hún svo elskuð og dáð af föng unum, að hún á meðal þeirra hlaut natnlð "Sfberíu-engillinn". !^enn ^ðu hér á árunura> a» _ . IPað væri upphafið að endinum á En pess vegna er nu hér uialjui- oorv,__, „_ . , , i™111 saman, þegar verkamaður var þotta getið. að kona þessi er *„^ . . , ,. 1 * y . fynst kosinn á þing og klœðishúfa stodd hér vestan hafs. Erindi .- „. * ... .. . J stað silkihatts hreykti sér á u.n moið hver gagnvart öðrum og hpnnar er a" W» fyr.rlestra, t.l. Vmgm&nns]íamnmn f Wesfcmlnste, M ^ainvinnu þeirra á milli er Þess að hafa inn fé handa fönguro. ^ En ^^ mundu ^ " ekki að ræða. Liberalar, og con- TU Winnipeg kemur hún og flyt- Lf ^j^ hefðu g^ ^ ^ ^ .se.n-atfvar hafa eflauBt nokkUltur íyririestur í Central Co«" nú er að gerast, þar sem leikkoha gregational.kirkjunni þann 19. þ.|€r koein á þing? ^^ a^. & m. kl. 8 að kvöldi.. Marga Islend- Englandi nýlega f einu af kjör- inga mun fýsa að hlýða á frasögn dæmum Lundúnabongar. Ungtfrú er leikkona þessi fylgi hrvorir um sig, en Mklegt er að bændaflokkurinn vinni. — Alvarlegt ótoægjuofni . virðist ;Fralmni:staða hans mun ^^ sty.iknuim ettir það hinn ákveðna risið opp milli Sir .lamo, Aikins alitin nafa verið gæmilega ^ po'konu ^„^ a{ starfi sími. Hún ^^ tf.na. Upp úr nýári 1901 tók dr. j fylkisstjóra og fjármélaráðherra andstæ„ingar hans haldi af, peir kvað tela ensku vel. Bjarnason meistarapróf við há-!þassa fylkis, Hon. T. W. Black, eða skólann, hlaut þá námsiryrk úr ..stjórnardeildar þeirrar, «r hann á stynktaiisjóðl Hannesar Árnasonar ! yff og las svo eitt ár enn heimspeki Iþví, við Khafnarhiáskóla, en dvaldi síð- an tvö ár við háskólana í Strass- burg og Berlín. Eerðaðist hann að ráða. Ástæðan liggur 1 að framkvæmd hafa verið isjálfir hefðu ger.t betur. En það er annað, sem að nokkru leyti get- "Fangaspegillinn". ur og tvístrað það fylgi bændaflokksins, fcölluð, sem á þingbekkinn hefir nú sezt, en í raun og veru heitir hún Mrs. Hilton Philipson í prf- Það er nafnið á blaði, sem prent vatlífi- í»etta er þriðja konan, sem er samkomulag vissra ,„ er innan veggja ~fangahúlseins f til þings er kosin & Englandi. Eru ÍZ ZT^m ZZTtyZ^ ** ^ ^^^^^ En það « ,«* mjög ^ sem k„„n^ er lady Astor stjórnarinnar, áður en fylkisstjór- þá um Þýzkaland, Sviss og Frakk-, inn .skriifaði undir hana. H«fir land, og sneri svo heLm aftur yfir England. Veturna 1903—4 og 1904 —5 hélt hann fyrirlestra i Reykja- \n'k. Telur hann fyrirlestra þá meginupptstöðu í ritum þeim, er hann hefir gefið út síðan ogliiefn- ir í einu lgai "Yfirlit yfir^sögu mannsandans". Komu út þá & næstu 10 árum 4 bindi af fræðiriti þessu, 'Austurlönd', 'Hellas' "Vest- urlönd' og '19. öldin', en hið r>. og síðasta er enn f handriti og óprentað, 'Rom f heiðnum og Má óhætt fullyrða 'l' kriistnum sið'. fylkisstjórinn nú sent forsætLsráð- horra Bracken toréf, og lét hann fylgja því mörg lagaákivœðf sem sýndu, að siíkur kaupskapur gæti okki átt sér stað, án þess að fylk- isstjórinn ktemi til skjalanna og að þetta verk fjármáladeildarinn- ar sé því vottur „m, að stjórnin skoði sig sem málamyndamiann (figurehead), og það kasti skugg* á emtoætti fylkisstjórans. Að þessu abhuguðu bendir fylk- issitjórínn á, að þoirra á milli hefir verið altoí þeirar á milli hefir verið altof mikill, og getur hindrað samvinnu eða gert hana minni en ella. Onnur lönd "Síberíu-engillinn." l>oss hefir verið getið í Heims kringlu áður, hver þessi svokall aði "Sfberíu-engill sé að halda úti þessu blaði, vegna t°S Mrs. Wintringham. En ungfrú eins sérs'taklega. Það er -sem sé,Ruls;9eu er tyrsta leikkona, sem á enginn ritstjóri gestur f fangahús- vin£l situr. inu. "Hvernig stendur á því?' sogir í grein í blaðinu nýilega, "að isíðan þessu blaði var hleypt af stokkunum ifyrir nokkrum árum síðan, og alt til þessa dags, hefir aldrei verið ritstjóri í hópi okkar? Aðrar stöður og séttir hafa átt sænisk stúlk*a, ungfrú Elsa Brand-! \wim. Og hið sama er að' segja vorðabréfakaup [ström að nafni, og viðurnefnið, am lækna. Og lögfræðingar hafa fylkisibankans bafi verið ólögmæt, jfékk hún fyrir starlsemi sína með- verið hér svo margir, að nægði t!l að Mum rifum hafi verið betur, þar sem j>au .haifj verig gerg aour j al fanga í Síberíu á stríðsárunum. | að stofna með nýlendu einh'vers- tokið. né verið kærkomnari ís- ,,r, imnn ,skrifa?Si undir þau. E.. ,-^-i er og einnig kölluð Florence | staðar. En ritstjórar Herlög í Ruhr. Ekki batnar ástandið mikið i íuJhrÞar hafa nú Prakkar kunngert að stjórnað yrði með herlögum. En þetta gerðist þar í gær: einn íransknr varðmaður drepinn. 20 sina fulltrúa vor á me'ðal. Af \ lögreglumenn sebtir i varðíiald, prestum hefir verið hér sá aragrúi, Igrunaðir um að Vera hlyntir þeim Það er[að herdeiild mætti koma á fót aísem skrúðigöngur halda á móti vilja Frakfca. 6 Þjóðverjar voru drepnir af hermönnum í Dort- mund. 3 sprengikúiur duttu nið- ur á járnbrautina milli Dusseldorff lenzkum almenningi. Hafa þau i,.,,^ sl.,„ stjórnin ber fyrir sig, or opnað fyrir þjóðinni nýjan heim 1>a0 að iöggjöf fylkiisbankans heim og vcitt henni aðgang að menn- [ iH henni ,og fjarmiálaráðherranum Mírhtingale Norðurlanda eða Sví-|einn!" þjóðar. Friðarverðlaun Nobels voru j bonni veitt 1923, og er hún önnur í konungs-gripahjöríiinni. ingarsögu mannkynsins, er áðurað framkvæma kaup ogsolu a! konan, ,sem fyrir þeim heiðri hefir var henni fræði. að mestu leyti hulin veröbréfum, án þess að til kasta ' fylkisstjórans komi. En þau kaup. Vorið liill varði prófossor Bjarna- 3em ppgar haía gerð veri?5i komast( son ritgorð við Kaupmannahafna.-- „,-, (,kki i(.nfí,.a, 1)V1 fylkisstjórinn háskóla og hlaut fi-á háskólanum ; situ]. xm isinn keip og vill ekki dokborsnaínlbót í hoimspeki. Hið sama sumar er hann skipaður prófessor í heimspeki og siálarfræoi við Háskóla Eslands, er |>á var sett- ur á stofn á aldarafmæli Jóns Sig- urðssonar foréeta. Þoirri stöðu heflr hann haldið síðan. Eftir að hann tók við kennaraemfoætti há- ekólans, tók hann að gefa sig við samninigu kensiubóka í þossuin fræðigroinuin. Somur hann og gofur út Almenna rökfræði, árið 1913, og 1916 Almenna sálarfræði. Eru rit þessi hin fyrstu, er út hafa komið ii tslenzka tungu um.þo.s«i Yar ofni ræðunnar um samband Is-'efni. Kjörinn var hann rektor há- lendinga og Dana nú á síðari ár- sfeólane 1918, og samdi þá ritgerð um_ ^| er prontuð var í árbók háskólans, A leið hingað til foæjar kom **» tiiri.n.ingalífið. *Er ritg.rð hann við í Minneapolis og Hanska Þ^« » s*lta ser allí;tor hok og hlð I TOr5ur 1>á fyikisstjór stórtmerkasta rit. skrifa undir þau. Talsvoit ósamlyndi er sagt að hafl uim nokkra mánuði átt sér StaC n.illi fylkisstjórans og fjár- máladeDdar stjórnarinnar. Ef sættir eru ekki bráðlega gerðar, getur istjórnin ekki komið noinu fram, ]>ví gerðir hennar eru l)\ií aðoins góðar og gildar, að lylkisstjórin skrifi undir þær. gtendur Iwí alt kyrt sem stenduv. 0« haldi longi áfram, verður stjórnin að segja af sér. Verði það ofan á. gæti svo farið, að kosn Ittg færi íram 11. júlí, á sama tíma og atkvæði er greitt um ölfrum varpið. Ef stjórnin oða flokkur honnar ynni aftur. þá or það traiistsyfirlýsing til honnar oer inn að segja Ungfrú Brandström var f Petro- Canadiskir nautgripir eru altaf að hækka í áliti á Englandi. Ný- lega voru nokkrir af þeim keypt- .fiaa. er stríðið skall á, því fa'ðir | ir a! umsjóiuui.ianni Sindringham hennar var þar sænskur B€ndi-; héraðBÍnS, sem cr eign konungisins. hona. Hún hlaut gott uppeldl og' Höfðatalan var 118, sem konungs- niaðurinn keypti, og var 31 pund sterlings borgað fyrir kollinn. Þeir voru flestir frá kynbótabúum can- adisku stjórnarinnar. 1 hjörð þwssa hafði okkort af ]>vi misjafna'í því ofni að segja. Það vírðist þvf nærri óskiljanlegt, hvernig þesji stúlka gait fundið eins til með l.oim. som við þ)ánin«ar áttu að ( búa. cins og raun varð á. Hún sá hina særðu hermenn Rússa, bg ]iótti lítið um þá hjúkrun, soiti ! beim var veitt. En hvað var það ! !i.j:í |)ví. soin fangar, eða andstæ',V ingat þelrra þurftu að líða, sem enginn annaðist um. Þetta gagn- tok l.usa ungfrú Brandström. Og svo 'inkil áhrif hafði það á hana, að hún ákvað að fara þangað, sem þessir menn væru, og reyna að af sér. og flutti fyrirlestur á hinum síðar nofnda stað á meðal Norðmanna. Ari8 1915 endurreisti hann í fé-; Prófessor Agúst H. Bjarnason er lagi meo .lóni ólafssyni og Einari | ^ ofansk„á(^ frítt kom fio.Idui' í'Bíldudal 20. ágúst 1875, H. Kvaran, tímaritið 'Iðunni', crh]i^mmn s, föstudag. var l.vor- sonur Hékonar kaupmanns Bjarna- komið hofir út til passa dag« o? j ^.^ ^^ ,fvlkisstjórinn wonar og Jðhönnu Kr. Þorleifsdótt- flostir þetokja, Bmn hefn hann liðu nu mest? Hvar var mest þörf á líkn? I Sfberíu. Og foan.ír- að Eór uhgfrú Brandström. Segir ln'm svo frá, að þvílíka meðferð hefði hún aldrei séð á mönnum, f i som á föngunum þar. Þeim var I.rúgað inn í fangahúsin. Þar ur prófasts í Hvammi, Jónssonar, verið u.u tímaritið nvi í mörg ár. l.vóoir Lárusar hæstaréttardómara Vorið 1919 ferðast hann til Nor- í Rovkjavík, Þorleifs kennara og ^ og situr þar fyrir íslands hond ])oirra systkina. Er það alkunn « ™™ Norræna St.ubM.tafélagsins, fia-ðimanna og prestaætt á tslandi. ^ 1920 íer hann "'" En^lancI' 1-Y.ður sinn misti hann þegar hann Frokkland og Svi^, til þess að var tveggja ára; 6kl fyrst upp fyr- k>rnna sér hinar nýr,i rannsóknir .„ ,* i n. i uji. m konningar í sálartræðinni. ír vestan, en síðan í Reykjavfk, "" ¦•' "1,ll,ea fluttiist til Reyk.iavík„r til móð- ^r. B.ia.nason er hinn frábærasti nr sinnar, er þá var sezt þar að, stante- og eljumaður, som nú er haustið 1881. í barnaskóla gekk mefl þjóðinni, sem sýnir sig í þvf, hann til Sigurðár Sigurðssonar að hann jafnungur skuli vera búinn konnara á Seltjarnarnesl returna að afkasta öðru eins verki og 1SS.V-87. Yann hann þá á bæjar- hann hefir þegar gert. Auk þess 'fógeta.skrifstofunni f Reyfcjavffc ar- som talið er hér að framan, hefir in 1888—91. Haustið 1891 fór hann hann ritað smábæklinga og blaða- tll Kaupmannahafnar; var móðir greinar og gefið út ljóðasatn hans ]>á komin þangað, og t>6k (Sjöfn, Rvík 1917), þýðingar af út- hann að stunda þar skólalærdóm. lendum málum eftir ýms útlend Innritaðist hann við hlnn nafn- sfcáld. nó foi'sætisráðlherrann.. 1 blaðina í gœr svara þeir fyrir sig, og neit- ii r f n'sætisráðhorra Bracken með ölhi. að frogn þessi sé sönn og kveður sanivinnu góða milli fylk- isstjó.ans og stjórnarinnar. Eftir fylkisstjóranum er einnig haft, að hann hafi átt að verða hissa, er hann las þessa fregn. En frá frognritaranum hefir ekkert heyrst og skýrist þetta mál því ef til vill betur seinna. keyptir síðan 1895, að sagt er. Stjórnarskifti í Búlgaríu. Stjóniarskitti eða stjórnaribylt- ing varð s.l. laugardag f Tíúlg- aríu. Stambouliski^stjórnin var rekin fré völdum með valdi af nýj- um stjórnmálaflokki, sem að vísu allir flokkar heyra til nema bænd i Og koniniúnista-flokkarnir en líkna þelm eftir mætti. En hverjirfíiormenn hafa po aðalloga hleypt og Duisberg og eyðilögðu brautina á l>oim stöðum. Fölsuð fararleyf- isbréf af Þjóðverjum uppvfe. Cuno kansiari Þýzkalands segir, að mót- þróa verði að halda uppi g&gn Fröíkkum, þar slíkt sé byrjað. -xxx- Gullkorn. Hinir hugdoigu hafa dáið mör?;- um sinnum áður on ]>eir gefa upp andann. Hugrakkir menn deyja aðeins einu sinni. — Shakespeaio. Tár oru öryggislokur hjartans, vernda foað, foegar byrðin legst of' þungt á það. — Albert Smith. Það er að vísu mœlska — en gagnslaus mæteka, som sýnir ekk- ert annað en það. að maðurinn geti talað. — Sir Joshua Reynolds. af stað. Foringi liossa nýja flokks Og nýju stjói'nur heitir ZankofL. Flokkur hiuis tók þannig við völd- ...n, að hann gekk inn í stjórnar- byggingarnar og tók ráðherrana fasta og setti þá í varðhald, alla nema forsætisráðherrann Stam- Takirðu öðrum fram, eign'astu óvini. Sértu allra eftirbétur, eru flostir vinir þínir. — Oolton. Lestirnar. að Járnbrautarlestirnar byrjuðu ganga til sumarbústaðanna s.i. sunnudag. Var það skoðað rétt- mætt samkvæmt úrskurði dóm- stóla fylkiisins. En hvort áifram- hald verður af því, er komið undir lágu þeir á glorhiirðu göMinu og; boulkski, or flýði, og settust sjélf- h.ifðu tréhnalla undir höfðinu. Svo ir í sætin. Blóðsáthollingar urða þriingt var f fangahúsunum, að wigar, onda hafði gamla stjórnin þeir lágu þar hlið við hlið og önn-'sama sem allan herinn á móti sér ur röðin m«ð höfuðið þar som hin: og gat því ekkert viðnám veitt. hatoi fæturna: 1 kös lágu þeirjNýja stjórnin hefir tjáð hinum li.inia, voikir af kóleru, taugaveiki,; unga konungi sínum, Boris, frá nokkiii- berklavelkir, aðrir me'ð fetæðum b.ssara verka sinna, og bló^ki'oppusótt og öllum upphugs- \ hofir hann tekið þær góðar o anlegum sjaikdomum, án læknis- hjáli.ar, h.iúkrunar, og jafnvel án matar og hita!. Sá som hofir tfgrisdýr fyrir reið- skjóta, óttast mest að fara því af haki. — Kínverskur máTsháttur. Einn dagur í lífi viturs manns er meira verður -en heil æfi heimsk ingja. — Arabískt. Yitur maður er sízt af öllu ein- samall, þegar hann er^einn. Swift. gildar. Zankoff hefir nú myndað nýtt ráðuneyti og er tekinn við som stjórnandi. Er sagt að þessi Stúlkan, sem alin var upp við!nýja stjórn sé auðmanna- og þýzsk- allsnægtir, skildi þetta flestum j sinnuð, og nágrannalöndin, t. d. þeim mun betur, að hún ákvað að Serbía, kvað una þesum stjófriar- skiftum hið versta og ja-fnvel ótt- ast þau. Starribouliski er enn i Bulgaríu, og er talið liklegt áð flokkur hans hyggi a hefndir. Hafa bændur og kommúnistar nú foelga alla sína krafta umbóta- og líknarverki því, er þarna beið eft- ir ]-ivÍ, að einhver tæki sér það fyrir hendur. Og með fádæma hugrckki, dugnaði og framsýni tókst ungfrú Brandström að breyta,þ©gar sýnt nofckra uppivöðslu, og þessum óþverrabælum í sjúkrafaú? „m 100 manns verið drepnir at Ef að kona klæðist nokkru, sem á þægindi hennar eykur, skamm- ast hún sín vanalega fyrir það. Bowen. Þegar afleiðingarnar af yfirsjón- um mannanna, eru þeim í hag, era það ekki kallaðar yfinsjðnir. Hin lélegasta mentun, sem kenn- ir sjálfsstjórn, er betri en mlk'l mentiui, sem ekki kennlr hana. Anorí.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.