Heimskringla - 03.11.1926, Blaðsíða 1

Heimskringla - 03.11.1926, Blaðsíða 1
^LI. ÁRGANGUk. 0í'iT ""^; WINNIPEG, MAN, MIÐVIKUDAGINN, 3 NÓVEMBER 1926 NÚMER 5 au CANADAI 0 ¦»()'4^0«»0'^()^»I)«»<)« Indiánasumarið viröist alveg ætl.i a'S bregSast aS þessu sinni, og vet- urinn þegar hafa haldiö innreið sína fyrir alvöru. Aðfaranótt þriðju- dagsins gekk í hríS, og ur'ðu tölu- verð símaslit vegna ísingar og snjó- krapa á þráSum. Hélst krapave'öur í gær og segja veðurspárnar a'ð meira muni snjóa og veður kólna næstu daga. Mun þetta vera eitt hið alversta haust, er menn muna hér um slóðir. Fylkiskosnin.garnar, sem nú eiga að fara fram í Ontario, eru likleg- ar til þess að tvístra flokkunum tölu- vert. Kosiö verður um vínsölulög- in, hvort Ontario skuli slaka á lög- unum eða ekki. Ferguson forsætis- ráSherra hefir gert heyrumkunnugt, að hann sé "votur", en ýmsir af helztu flokksmönnum haus eru vín- leyfi andvigir og berjast á móti hon um. Hefir Ferguson fullyrt, aS lög- in, sem fylkið búi nú viS, séu á þann veg, aS ómögulegt sé að hafa eftir- lit meS því aS þau séu haldin. Séu þau því verri en gagnslaus, blátt áfram skaðleg og beri að afnema þau. DómsmálaráSherrann, Hon. W. F. Nickle, segir aftur á móti aS lögin hafi mjög bætt ástandiS í Ontario, og sé enginn vandi að sjá um að þau séu haldin. Eru ummæli hans talin hættulegur skellur fyrir Ferguson. Þó er svo að skilja á blöðununi, sem búist sé við að Fergusonstjórn- in muni aftur komast að völdum. —- Bindindis- og vínbannsmenn myndu að vísu geta ráðiS niðurlögum henn- ar að fullu, ef þeir legðust allir á eitt. En þeir eru úr öllum stjórn- málaflokkum, og hafa annaðhvort ekki getað íkomiS sér saman um samvinnu, ellegar ekki haft rænu til þess. »ll«»()«B»ll«KI4B»ll4a»0'«»u Samkvæmt siöustu fregnum í gærkvöldi, er talið víst að allir ráð- herrar Kingstjórnarinnar hafi veriS kosnir án gagnsóknar, 'þ. e. a. s. sjálfkjörnir í gær. Var víst um 12, er siðast fréttist: MacKenzie King forsætisráðherra; Hon. Robert For- ke landbúnaðarráSherra; Hon. P. Venist póstmálaráöherra; Hon. J. L. Ralston, hervarnaráðherra; Hon. J. A. Robb, fjármálaráSherra; Hon. Ernest Lapointe, dómsmálaráðherra; Hon. J. A. Cardin, siglinga- og fiski- veiöaráðherra; Hon. Lucien Can- non, rikislögmann; Hon. Fernand Rinfret, ríkisráSherra; Hon. W. D. Euler, tollmálaráðherra; Hon. J. C. Elliott, ráöherra opinberra fyrir- tækja, og Hon. Feter Heenan, at- v innumálará ðherra. María Rúmeníudrotning kom hing að á laugardaginn ásamt Ileönu prin- sessu og Nikulás prinsi. Mun hún vera fyrsta rikjandi drotning, ef kemur til Canada, enda var uppi fót- ur og fit á mönnum að baSa sig í náðinni. Var teki'S hátíSlega á moti henni hér í þinghúsinu. En alt var meS skyndingu, því hún fór sama kvöldiS suður til Bandaríkja aftur. — Ukranjemenn hér í fylkinu höf'ðu skrifaS undir heljarmikiS skjal, til þess að mótmæla því, aS tekið væri opinberlega á móti drotningunni hér, sökum rangsleitni og harðýðgi, er Rúmeniustjórn hefði beitt og beitti enn TJkranjemenn, er ranglátlega hefðu verið seldir þeim á hönd við friðarsamningana. Skjali'ð er stílað til Bracken forsætisráðherra og und- irskrifað meðal ananrs af einum þingmanni hans. Kvaðst forsætis- ráðherra skyldi "íhuga'' málið. — SíSustu fregnir faerma, aS Mr. Bracken muni enn. véra að íhuga. Erlendar fréttír. Bandaríkin. Nýlega lézt á heilsuhæli í Illinois- i'íkinu Eugene Victor Debs, nafn- kendasti jafnaðarmaður í Bandaríkj- unum. Hann var hinn ókrýndi kon- "'igur jafnaðarmanna í heilan inanns aldur, af öllum viðurkendur hinn göf ugasti niaður, er eigi mátti vamm sitt vita. I>6 dó hann fyrir aldur fram, •tð segja má. lamaður af langri og vafalaust ómildri fangelsisvist. Hann trúði innilega á ícenningar Krists, og reyndi sjálfur aö lifa samkvæmt þeim, en það varð homim auðvitað fangelsissök. Hann var fangelsaö- ur 1918, 63 ára gamall, fyrir ræðu, sem hann hélt í Canton, Ohio, á móti -tríðinu. Fyrir réttimmi sag'ði hatm meðal annars : "Herrar mínir ! Mér <-'r gefið að sök aS hafa reynt að letja menntil ófriðar. Eg játa það >l mig, herrar mínir, mig hry41ir við ófrifii. Eg myndi*berjast á móti ó- tiiði, þótt eg stæði einn míns liðs. ........ Fvrir mörgum árum síSan skynjaíi eg skyldleika minn og alls lifir, og eg sannfærSist um það eri að engu betri en hin lít- ilmótlegasta vera. F.g sagði þá, Og eg segi það nú, a'ð meðau til er óæíri Stétt manna, þá telst eg til hennar; nieðan til eru glæpamenn, er eg þeim nákominn; meðan nokkur sala er í fangelsi, er eg ófrjáls maður.'' Dómurinn var 10 án tugthú Wilson forseti sá' enga ástæöu til að breyta honum fyr eða síðar. Þykir flestum það óafmáanlegasti blettur- mn á stjórnarferli hans. Dómurinn ¦vakti afskaplega gremju á meSal allra siðaðra manna, innanlands sem utan. Rú gremja fór sífelt vaxandi, unz Harding forseti lét sér segjast og náðaði Debs á jóladaginn 1921. En þá var lika heilsa hans að þrot- um komin. Frá 1900 til 1920, aS árinu 1916 undanskildu var Debs forsetaefni jafnaSarmanna. Aldrei fékk hann fleiri atkvæði en 1920, þegar hann sat í fangelsinu, þá greiddu um miljón kjósendur honum atkvæði. Nú, þegar hann er dauður, hefir enginn nema gott eitt um hann að segja. Arthur Brisbane, aðalritstjóri blaðakóngsins Hearst, einhver þekt- asti blaðamaður í llandarik junum, og enginn sérstakur frifiarpostuli, segir um hami: "Eugene V, Debs, einlægur heiðursmafiur, er dauður, drepinn með fangelsisvist, sem hann varð að þola fyrir að segja álit sitt á striðinu." ast beðiö mikinn ósigur, og enn greinilegar í sveita- og borgarstjóra- kosningum, þar sem jafnaðarmenn sópast inn í embættin. Er nú svo koniið, aö siðustu fregnir herma, að helztu fjármálamenn og iðnrekendur Englands séu farnir a'ð tala sig an um það, hvort eigi muni tiltæki- Iegt a'ð leggja fé til námurékstursins í bili, svo aS h\*orugir þurfi að beygja sig. ineðan reynt sé að koma sér saman um fyrirkomulag, er ir vilji ganga að. ' Einnig gerði Trades Union Cpngress Councilfút nefnd manna á fund stjórnarinnar og fulltrúa námumanna á föstudag- inn, og bauSst til milligöngu. Er i almæli, að nefndinni hafi orðið tölú- vcrt ágengt, svo a'ð nú sé von að eitthvert samkomulag náist, jafn- vel í þessari viku. V TP TP Önnur stærstu verkamannafélögin á Englandi. svo sem sjómanna- og járnhrautarþjólnafélögín, hafa neit-* að námuinönnum um styrk, beinan eða _ ób'einan. Eru þau illa stödd fjárhagsleg«;i .síðan ; allsherjarve!rk- fallið varö í vor. — Allsherjarþing verkamannaflokksins brezka var hald ið seinni part októbermánaSar í Lon- don. Kom þar í ljós, að foringjun- um þótti mótstaða námttmanna ekki sem viturlegust, þótt hún væri að- dáunarverð, og að þ«ir þóttust þess fullvissir, aS meira myndi ávinnast meS "pólitik" en meS verkfalli. — Þykjast þeir handvissir um að vinna næstu kosningar, og ætla sér þá að koma á löggjöf um ríkisrekstur nánt- anna. — Ennfremur kom þaS i ljós, að þeir álitu vonlaust sem stæó Önnur verka-' og starfsmannafélög. sem tilheyra flokknum, gætu nokkuð lagt af mörkum við námumenn. Kom ]ietta álit skýrast fram í ræðum Ramsay MacDonald, fyrv. forsætis- ráðherra. og J. H. Thomas, sem sftýrði frá því, að svo ilt væri á- standiS í landinu, að nú gengju 45,- 000 járnbrautarþjónar atvinnulaus- ir algerlega, og 200,000 fengju ekki vinnu nenia þrjá daga vikunnar. Gæti hver maður séð, aS þeir væru ekki aflögufærir. Bretland. HeilmikiC hneyksli þótti það, að einn af þingnionnum liberal flokks- ins á Englandi, Dr. Alfred Salter, mjög frægur sængurkvemialæknir, sagði í opinberri ræSu, er hann hélt nýlega, a'ð sér ofbvði drykkjuskap- urinn, sem ætti sér stað meðal þing- manna i þinginu. Varð hann fyrir ómildum áfellisdómum starfsbræðra sinna íyrir þetta, en lét sér ekki segjast, heldur enduftók þessar sakanir frammi fyrir fjökla blaða- mantia. Kvað han nalla flokka eiga þar jafnt hlut að máli, þótt sennilega bæri mest á því mi uni stundir með | conservatívum, af þeirri einföldu á- sta-ðu, að þeir væru lang-mannflest- ir i þinginu. — Kvað hann það hafi valdið sér niikilkir sorgar. að sjá t. d, flokksbræ'ður sína vafra dauða- (Irukkna inuan um þtngsaliua, og sitja ttndir umræðum þannig á sig komna. Ekkert gengur né rekur með kola- þrætuna þar ennþá. Þrátt fyrir all- ar hrakspár, og þrátt fyrir það, að námumenn strjálast hér og þar að verki. standa niu tíundu hlutar þeirra sta'ðfastir etin. og láta engan bilbug á sér finna, þótt hinn versti fjand- maður fátæklinga og atvinnttleys- ingja, veturinn, sem nú er aS fara 1 hönd. Enda er nú hljóðið í námu- eigendttm ekki líkt því eins sigur- vænlegt og fyrir mánuði síðan, og í stjórninni heldur ekki. Allir at- vinnuvegir og alt landiS líSur stór- kostlega viS þetta hörmungarástand, Og fer htigur almennings til námu • eigenda og stjórnarinnar síversn- andi. Sést það bæöi á attkakosntng- um til þings, er fram hafa farið nv- lega, þar sem conservatívar hafa oft- Síðustu fregnir hernta að dauft sé yfir samveldisráðstefnunni, Hefir þa rekkert gerst merkilegt þessa dagana, Talað hefir verið itni Lo- carnosanmingana fram og aftur. Og nú er tollivilnun innan samveldisins á döfinni, en ckkert um hana afráð- ið ennþá. rónin fyr en það tekst. A hinn bóginn er algert ráðleysi hvernig það megi ske. I'að kemur sem sé æ betur í ljós. að þær þjóðir, sem eftir ófriðinn fengu eða tóku sér "umboS" yfir hintim og þessum löndum, eins og t. d. Frakkland yfir Sýrlandi. og Eng- land yfir Gýðingalandi, aS þau skoð:i löndin fremur eigu sina en umboS. Hefir þaS komið í ljós í Geneva. Nefnd sú, er skipuS er af Banda- laginu til þess að líta eftir þessum umboðsrikjum, sendi rýlega Frökk- um og Englendingum fyrirspurn um það. hvort fullkomið verzlunarjafn- rétti ætti sér stað í Sýrlandi og á Gyðingalandi, og hvort hin hraS- vaxandi verzlunar- og iSnaðarstarf- semi í þessum löndum, legði íbúun- um ekki ofþungar kvaðir á herSar. Sviiruðu báðir afundi'ð, og íanst nefndinni koiria þetta litiS viS. Er auðséð á því, að hún á aðeins a'ð vera til yfirdreps. l'á grenja Italir í sifellu á ný- lendur. Virðast nú Fascistarnir, sem öllu ráða þar, helzt vilja berjast við allan heiminn. Og má nærri geta, hvaða friður fengist fyrir þeim, ef Þjóðverjar ættu nú aS fá eitthvað aftur af nýlendttm sínum. — Og eft- ir göltunum rýta grísirnir. 'Smærri þjóSirnar munu ekki fúsari a'S sleppa sinum feng en þær stærri. ÞaS er t. d. attðheyrt á Astralíu, að henni dettur ekki í hug aS afsala sér "ura- boðinu á þýzku New Guinea, þótt nóg sé aS gera heima fyrir í landi. sem er, nálega jafnstórt Bandaríkj- unum, en hefir aSeins 5 miljónir íbúa. En ÞjóSverjar síga á seinan og langan. Um daginn mættust ]ieir Briand og Stresemann í smábænum Thoiry og töluSu lengi dags. HafSi þeim komiS prýSilega saman, og báðir farið heint harðánægSir. "Ekki vita inenn um alt, sem þeim fór á milli, en víst er þaS, aS nýlendurnar bar á góma. Er ekki talíð ósennilegt að Stresemann, sem er talinn einna stjórnkænastur maður, sem nú er uppi, hafi tekist aS gefa Briand ein- hvern ádrátt, sem Frökkum kæmi vel, ef hann. styddi Þjóðverja til nýlenduendurheimtar að einhverju leyti. — Er helzt í mæli, aS ÞjóS- verjttm leiki hugur á, og hafi jafn- vel vonir um að fá aftur Tanganyika nýlenduna, sem áSur var köllu'ð Austur-Afríka hin þýzka, fari svo að þeir geti fengiS Frakka til þess aS leggja sér liðsyrði við Englendinga. Sem kunnugt er, voru ÞjóSverjar gterrúnic öllum nýlendum eftir ó- friöinn. Kyrrahafsnýlendurnar skift ust á milli Astralíumanna, er fengu i umboð sitt Nýju Guineu; Ivnglend- inga, er fengu Nauru-eyjarnar; Ný- Sjálendinga, er fengu vestri Samoa- eyjarnar, og Japana, er fengu allan þann aragrúa af smáeyjttm, er i'jóðverjar áttu norðan við MiS- jarðarlínuna. En mestar nýlendur áttu Þjóðverj- ar i Afríku. Þar tóku Englendingar af þeim part af Togolandi, 13,040 fermílur; hálfa Kamerún, sem er 295,000 fermílur, og Tanganyika alt, sem er 365,000 fermílur (stærra en British Columbia). Frakkar tóku af þeim hinn ])artinn af Togolandi, 23,- 400 fermílur, og hálft Kamerún. — iBelgía fékk Ruanda-Urundi héraðið, um 15,000 fermílur, en Suðvestur- Afríku, 322,440 fermílttr, fengu Sam- bandsríki Suður-Afríku i sin nhlut. >¦ o-f^-o-^mm-í) «¦» .<.^ii4g»()«a»ii«».ii.^ii«B.[t^»{)4a»>o4 Frá Þjóðbandalaginu. Eitt hið flóknasta umhugsunarefni, sem fulltrúarnir í Geneva eiga nú viö aS stríða, er ósk og ásetningttr ÞjóS verja, að fá _aftur eitthvaS af ný- lendum sínum, eina eða fleiri. Aí vísu hafa Þjóðverjar ekki opinber- lega fariS þess á leit, en allir eru sannfærSir um, að þeir muni ekki í Fjær og nær\ Séra Friðrik A. l'riðriksson mcss- ar a'ð Piney, Afan., sunnudaginn 7. þ. ni., kl. 2 si'ðdegis. Skammdegi Dimmu þrotlaus djúp eru þönd, Dyngd yfir kot og heiða-rönd, Uppi eru brot af engri strönd —>. Yfir.flotin næturlönd. Engin glæta augum flyzt, Eygló mæta lýsir styzt, Leið og stræti lágt, hefir gist Lengstu nætur.myrkrin yzt. Stök í geimi stjarna há Starir heimað, jörðu á — Eins og dreymin opni brá Okkar heimi minning frá. II. Þreifar mundum morguninn Myrkrin undir, lang.seilinn — Losar úr blund' hvern blindsofinn, Bjartari stunda aðsóknin. Eins og hvetur, loga.löng Ljóssins betra spá um föng, Myrk úr fleti moldar.göng Munk að feta, að óttu-söng. Myrkra-hettan grisjar grá, Gnúpum kletta bólar á. Kólgu flettast kuflar frá Kyrtlunum þéttu af fjalla-blá. Dreglað er fönnum dagsbjarma Djúp af hrönnum skýjanna. Víkka, af önnum veðranna, Vogar að rönnum skugganna. Losnar í blænum skýja-skrof, Skuggum rænir nætur.hof, Gegnum mæna húmsins hrof Hylja.grænu ljósa.rof. Sífelt glæðist sólarfar, Sunnan læðast árgeislar, Draga um hæðir drifthvítar Dreyrgar slæður gagnsæjar. Skýtur upp stöðlum, þorpi og þöll Úr þoku-vöðlum, yfir mjöll. Hátt í söðlum sitja fjöll, Silfur-röðlum blikuð öll. Rofar frá um bakka og bæ — Björk og strá eru demants.glæ. Seytlar út lágan, lagðan snæ, Lygna af gráum hrímfalls.sæ. Heim upp-bragar, heiðríkur, Hinzta skaga og næriendur: Víðsýn.fagur, veður.kjur Vetrar-dagur skammlífur! Yfir breiðist berskjöld lands Birtu-greiði snæ.ljómans — Eins og leiði liðins manns Lýttan heiðir orðstír hans. III. Gegnir vítum: glámi á jörð Guðs að líta í augun störð —*) Blindu flýtir birtan hörð Baldur hvíti er iieldur vörð! *) Sbr.: Hugsunina í orðum, eignu'ðum GySingi, 4 þá leið þýdd: "að enginn fái -guS séS og haldiS iífi sinu''. 23.—10.—26. Stephan G. ?(O w o I e 1 DM i leið og eg iegg af stað heim, vil eg biðja lleimskringlu að bera ollum viiium míiium, gömlttm og nýj- um, kærar kveSjur og alúðarfylsta þakklæti fyrir ómetanlega aðstoö og gestrisni og ótalmargar ógleymanleg ar ánægjustundir, er þeir veittu mér á ferSalagi mínu. — Sérstaklega kvenfélögin víðsvegar hlýtt ítak í huga mínum. Einlægle; Jakobína Jóhnson, Winnipeg, 3. nóvemlier 1926. Hinar beztu fregnir koma frá Mr. frs. Philip Pétursson í Chicago. Auk þess aS stunda þar guSfræSis- námið. stýrir hann drengjaflokk viS hiua miklu kirkju Unítara, Unity Church, sem stofnuS var af Dr. Ro- bert Collier, skáldinu ameríska. Auk or hann meðlimur söngfíokksins í þeirri kirkju. Mrs. Pétursson tek- ur þátt í námsskeiði viS Chicago- háskólann Og yfirleitt niá sej hinum mörgu vinum þeirra og v unnurttni hér, aS þau lifa "eins blóm í eggi."

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.