Heimskringla - 09.03.1927, Blaðsíða 1

Heimskringla - 09.03.1927, Blaðsíða 1
 Bev. R. Pétursson x 45 Homte St. ííITY. I XLI. ARGANGUR. WINNIPEG, MAN, MIÐVIKUDAGINN, 9. MARZ 1927. NÚMER 23 OM ! C A N A D A i Mr. J. S. Woodsworth, þingmaSurlengja svona lestirnar frá því sem MiS—Winnipeg nyrSri, flutti nýlegaveriB hefSi. ræðu í Windsor, Ontario, sem víSa --------------- hefir vakiS allmikla eftirtekt. Snerist Hkki virSist ganga vel fyrir þing— hún aSallega um öldungaráSið. sem'inu aS komast fyrir sannleikann um Mr. Woodsworth vill fá afnumiS, sem kunnugt er, þar eð hann telur þaS hinn fjjandsamlegasta þröskuld á vegi allrar þjóölegrar löggjafar. En það sem margir, sérstaklega hér vestra, hjiiggu aðallega eftir, var sú skoSun, er hann lét í ljós, aS, að lít— illa umbóta á öldungaráSinu myndi að vænta frá forsætisráSherranutn, W. L. Mackenzie King. Oldunga- ráSið ætti tilveru sína u'ndir stjórn— arskránni (British North American Act). Til þess aS fá öldungaráSiS afnumiS, þyrfti aS breyta henni, sam— kvæmt beiSm' beggja þingdeildanna í Ottawa. trl parlamentsins brezka. Myndi Htil von um þaS, aS öldunga— ráöiö vikli búa sér bana tiieS slikri beiðni. En að því er kæmi til Mr. King, þá hefSi hann sinn megin— stuSning frá Quebec, sem væri franskt fylki. Veiti stjórnarskráin þeim á ýmsan hátt sérstööu í ríkinu, <og óttuðtist þvi fylkisbúar ekkert eins Og að láta hreyfa viS stjórnar- skránni og jafnvel öldimgaráSinu, þvi þeir væru smeikir uni, aS væri Séra Rögnvaldur Pétursson, sem hefir veriS kosinn féhiröir Islands— nefndarinnar, hefir gefiS Winnipeg— blaSntt Free Press ágætt yfrlit yfir fyrirhugaS byrjunarstarf nefndarmn ar. <>g yfir sögu Alþingis, og er ó— vanalegt aiS sjá erlend blöS herma svo skýrt og rétt frá málefnum er Island variSa. — Segir blaðið í gær, aiS nefndin hafi koiniiS sér saman um að skifta IslendingabyggÖunum í NorSur—Ameríku í 20 starfsvæði sér til hægðarauka. Er tilætlunin sú, að nefndarmenn skifti þessum svæðum á milli sín til timferSa, til þess að skýra þaS afmuniS, þá gætu veriiS tölu—i hugmyndina fyrir fólki. og þá sjátf— verðar horfur á þvi, að sérréttindi sagt um lei<S aiS hvetja menn til far— þeirra færu söniu leiSina. AS vísu ' arinnar, svo að hún verði sem glæsi— kvaSst ræSumaSur sannfærður um , legtist. Kr nefndin einmitt nú aS það, að Quebecingar ættu að njóta j ráSa viiS sig, hvernig helzt megi ná sérrétttnda sinna eftir sem áSur, þótt saman fé til þess aS standa straum stjórnarskránni yrði breytt, Og söuni af þessari starfsemi nefndarinnar. skoðunar vissi hann aS fjöldi cnsku— --------------- mælandi Canadamanna væri. en svo Nefnd sú, sem Winnipegbær hefir væri búiS aS mikla áhættuna 5 atig- skipaS til þess að ráSa fram ur at— kosningasvikin, sem kært er að átt hafi sér staS i Athabasca kjördæmi. Var sett nefnd á þingi, til þess að rannsaka kæruna, og- hafa verið boð— aSir fjórir fundir í nefndinni, nú i n'>ð, án þess aS fundarfært hafi get- aS orBiB. I'urfa fimtán aS vera á fundi, svo lögmætur sé. Virðist sem allmörgum nefndarmönnum sé ekk- ert sérlegt áhttganiál að hraða rann— sókninni. um Quebecinga, að ekkert væri senni vinnuleysi, átti nýlega fund riíeð A. legra en að þeir fældust algerlega þá i MacNamara írá atvinnumálaskrif— -tjórn, er tæki tillögu um afnam öld— stofu fyíkisins. Varö samkomulag vinnumaöur og ráðsmaður hjá stór— bóndanum SigurSi Gttðnasyni á Ljósavatni í BárSardal, og var þar mörg ár. Þar kvæntist hann í maí— mánuði áriS 1877, Sigurveigu Jó— hannesdóttur frá Naustvík í Köldu^ kinn, sem alin var upp af þeim Ljósavatnshjónum. Bjuggu ungu hjónin fyrst að Ljósavatni. þá að Oxará. þar sem faSir Sigurðar og forfeður höfðu búið hver fram af öðrum. Þar fæddist þeim einkabarn" þeirra, dóttir, að naftii Stgurbjörg, er upp komst ög dvaliíS hefir til þessa hjá foreldrum sínum. Frá Oxará fluttust þau aS Krossi ! Köldukinn, bjuggu þar nokkur ár, en fluttust þaSan til Vesturheims áriS 1890. Settust þau aS i Oarðarbyggð. N. D., og dvöldust þar unz þau fluttu til Wynyard án'S 1905. Tóku þau þar heimilisréttarland og hafa btiið þar síSan, hálfa mílu suður af Wyn- yardbæ. — SambúS þeirra hjóna er or'Sin löng, og hefir ávalt veriS eink— ar ástúSleg. HefSi SigurSur heit- inn lifað nokkrum mánuðum lengur, hefði gullbrúðkaup þeirra staSið, nú nieð vorinu. iFrarflfan af æfinni Mar Sigurðbr fílhraustur maSur; þótti bera aí flestum ungum mönnum sinnar sveit ar, fyrir kapps sakir og skyldu- ræktii. Knda nntn hann hafa sengiS fttllnærri þreki sínu á þeim ártiin Kftir vesturkomtina tók heilsan a8 ! þar til hann giftist ári^ 1917 eftirlif- bila. I.á hann afarþunga og langa I an^ ekkju sinni. Jean I)ot,ther. stttlk. legu á Dakotaárum sínum: náði sér tímans sjá". I>(S hygg eg að óhætt sé að staðhæfa, að þar hafi verið persónuleiki, sem kom og kvaddi í herklæðum norrænnar höfSingslund— ar. I'örf var honum á hvildinni, og þ>> er hans saknað, — ekki aSeins af /stvinnm hans. og- stórtun hóp ætt— menna og tengdafólks, heldur einnig af öllum, sem þekktu hann vel. Eg sé eftir þessum gömlu Islendingum, hér vestra. ÞaS er kannske þröng- sýni. en mér finnst aS meS sumuni þeirra, sé eitthvað afarverSmætt og merkilegt aS deyja út. Fr. A. Fr. ---------------x--------------- Æfiminning. I'ann 27. janúar s. I. andaðist að 605 24th Ave., Vancottvér, )B. C, Jóhann ÞórSur Stoneson frá Rivers Inlet. B. C. Hann var jarSaSur aö Btaine, Wash., 1. febrúar. Séra H. Iv lohnson fltttti likræSu, og fylgdu hónum til grafar fjöldi vina og vandamanna. Jóhann sál. var fæddur í Victoria, 1!. C, 17. marz 1892, sonur hjónanna Þorsteíns Stoneson og Ingibjargar Einarsdóttur, nú til heimilis í Blaine Wash. Hann ólst upp meS foreldr— um sínum, aS Point Roherts og i 'Blaine, og var meS þeim a'S mesttt ungaráSsins upp á sina arma. Virtist ræSumanni því mega draga þá á— lyktun af þessu öllu, aS Mr. King tmi það. aS leita til sambandsstjórn— arinnar ttm sama styrk og í fyrra, þ. e. a. s. einn fjórða part af styrkt— myndi ekkert óðfús að afnema öld— arfc og helminginn af framkvæmda- imgaráSið, hvai5 sem hann kynni um | kostnaði, cl' aS styrktarþurfar séu þaS aS hafa sagt. fleiri en 100. — Annars sagði for- ____________ maSur bæjarnefndarinnar, Pulford bæjarráSsmaður, aS atvinnuleysi væri miklti minna í úr en i fyrra. Viktma voni styrkþegar samtals félagsskap (Union) viS vélstjóra a! 197. én sömu viku i fyrra vortt þeir járnbratittim í I'andaríkjunum. Hafa 349, , hinir siSarnefndu komið sér saman __________ um aS krefjast 15% launahækkunar, Mr. W. D. Robb, sem er varafor- og hafa hinir canad|sku starfsbræSur seti fólksflutningadeildar þjóSbraut- anna, kom ht-r til bæjarins á sunnti— Vélstjóramir á hinum canadisku íárnbrautum, standa í sambandi og íem leiS I ' þeirra samþykkt a* krefjast hins sama. AstæSurnar segja canadiskir vél— stjórar aS séu þær, að fyrir fjórum árum siðan hafi kaup verið lækkaS við þá, og ekki hækkað viiS þá sið - an, er tíniar bötnuðu, til jafns við þaS sem áSur var. En járnbrautar— féldgin segja þeir að spari stórfé a því, aS þau hafi Iengt lestirnar svo gífurlega, aS stjmar þeirra séu ein 'míla ensk á lengd Og kotnist þau af meS einn þriSja part af þeim mann- afla, er þati höföu í þjónustu sinni fyrir ófriSinn. Sé vinnan nú langt- rim erfiSari og hættumeiri við þessar lóngu lestir, en áiSur hafí verið. Til dæmis tim þaS, hvaS járn— hrautarfélögin græSi á þessari til- Högun, benda kumuigir vélstjórar a Það, að t. cl. Wabash járnbratitar- félagiS tilkynnti nýlega, að það græddi $7>50,000 árlegn á þvi, að í 300.000 árlega. daginn. KvaS hann gott útlit um fólksinnflutninga, samkvæmt þeim samningum, sem orSiS hefSu í haust á milli stjórnarinnar og járnbrautar— félaganna. SíSastliSiS ár fluttu járnbrautirnar 138.000 manns inn í landiö, en í ár kveSst Mr. Robbs bú— ast viS 175.000—200.000. Samning- uritm er aSallega gerSur meS ]>aS fyrir augum, aS gera brezkum mönn— 11111 sem auSveldast fyrir, aS" taka sig upp og flytja hingaS, og sömuleiSis aS ná sem flestum innílytjendum frá NorSurlöndum inn í landiö. — Bar Mr. Robb mikiS lof á Mr. l'oikelyr- ir starf hans sem innflutningarálS- herra: væru samningarnir mest að þakka framgöngu hans. Litist sér svo vel á starf hans, aS sér kæmi ekki á óvart. þótt tala innflytjenda til Canada kæmtst bráðlega aftur upp Sigurður Jónsson Axdal Mánudaginn 28,- fehniar s.l. and- aoist að Wynyard. Sask., bóndinn Sig l'rSur Jónsson Axdal. á 75. aldtirs- 4t"i. Hann fæddist a'S Oxará í BárS^ ardal í SuSur-Þingeyjarsýslu, 30. °któber 1852 — sonur hjónanna Jóns Jónssicmar, Bergjþðrssonar, og SKg- fiðar Halldórsdóttúr frá Arndísar- stöSum. Var Sigurður elztur fjög- urra systkina, er upp koniust. Næstur hoimni aS atdri var Sigurjón, þá Halldór, ér fyrstur þeirra systkina flutti vesttir tim haf og tók ættar- nafnið Bárdal; þá Kristín kona 01- afs Hall — 611 búsett í Wynyard- -\ síSan landnám hófst þar. — Sigurður ólst upp hjá foreldrum sín- um til fullorSins ára, en gerSist þ:i þó nokkurn veginn aftur og vann sem fyr. SíSustu árin tók honuin mjög aS förlast, og varm ]iá meir en þrek hans leyfSi. Loks varð hon— tim viðuneigjnin viS þennan langa, kalda vettir, ofratui. "Miðvikudag- inn 2X f. 111. bilaSi móSa brjóstiS. Lagðist hann í Itingnabólgu og dó <á 6. degi. Hann var jarSsunginn íöstndaginn 4. marz aS viSstöddu fjölmeimi. UndirritaSur aSstoSaSi. SigurSur heitinn var maSur fríS- tir sýniim. saiiiræmtii- um vöxt. meSal maSur á hæS. Haim hafði hátt oj; fyrirmannlegt enni. fjörleg augu. nef fremur hvasst. Hann kom Ijúf- mannlega fyrir, var glaour og greind ur í viBræSum. Var hann almennt, hygg eg. sérlega vel litinn og vin- s.-ell maSur.-------- T>ó var bann ekki neitt mjög venju legur niaSur aS skapferli. Lund hans var viSkvæmari og stórbrotnari en svo. I rikiim mæli átti hann hina gömlu íslenzku stórmennsku dtign- aSar og skyldurækni, sem fremur gekk fram af sér, í þjónustu annara og kærleiksumönnun um sína. en aS láta blettast af nokkurri lítilmótlegri ótnimemiskii eSa hirBuleysi. I>aS djarfa, hreina stolt, eSa stórmennskti. álita sumir innsta kjarna íslenr.ka þj68ernisins. ÞaS lundarlag kom fi-am hjá SigurCi allt hans líf — t viintii, i viSskiftum, i félagsmálum. I honum bjó þaS skap. að láta sit; hvergi eftir liggja, ef annars var nokktir kostur. LánsmaSur var hann á marga lund. En af mótlætinu fór hann heldur ekki varhlutai. llann deyr saddur lífdaga. farinn aS þreki og félitill — en rikttr \>6:Konungs- óðal stðrra, tiginná skaþsmuna lét liaini aldrei af li.cndi. Islenzka þjóðin átti eitt siim — á ef til vill ennþá. talsvert af slíkum skapsmiiiium. F.kki dylst það, a'S þeir voru erfSir frá konungbornum og frelsisgjörnum frumbyggjum Is— lands — meS öllum þeirra kostum Og l(">stttm. Þvi eru þess líka mðrg grátklökk dæmin aS í alskonar hrakningum osr volki á höfum lífsins, í útlegS og eymd, hafa Islendingar samt lifað og dáiS eins og — konungar. Aldrei beygt sig, aldrei lotið að því lægsta — aS hræsninni, smámennskunni, þræls— lundinni. T.if SigurSar Axdal var, út á viS, ekki stórbrotiS né vi'Sbtirðaríkt; virS- ist ekki hafa "markað djúp spor við af skozkttm ættum. Þeim hjónum varS fjögra barna auSiS og lifa þriú, tvær stúlkur og einn drengur. Jóhann var góSur drengur, stillt- ttr og gætirm og vandaSur til orSa o^ verka; enda varð hontim vel til vina ög fékk ágætisorS hvar sem banti fór. Sjúkdóms þess, er leiddi hann til bana, kenndi hann fyrst fyrir tveim- ur árum síSan. Var hann frá þeim tíma 'aS ,'níestu ui;dir leeknishendi Þó aS honum virtist batna um tíma. þá fór svo. aS batinn varS ekki lang— vinnur. Auk ekkju. barna og aldaðra for— eldra, syrgja Jóhann sál. fjögur syst— kini, tveir bræðúr, ElTis og Henry Snmeson. í San Francisco, Ctl, Og tvær systur, Mrs. K. Christopherson, aS Grund, Manitoba, og Mrs. A. F. OddstaS, Vancottver, B. C Fjær og nœr Arsfundiir Qtiill Lake safnaðar verSur haldinn á laugardaginh kem— tir, 12. marz, í kirkjtt safnaSarins, kl. 2 e. h. Arsfundur Vatnasafnaðar verStir haldinn næstkomandi sunhudag, 13. marz. eftir messu. í Comniunity llall. Messan hefst kl. 2, e. h. gott pláss, þá færSi Jón S. Laxdal. forseti Islendingafélagsins 'Viking— ur" mér $25.00, og svo 27. febr. voru mér sefnir $75.06, bæSi frá félags- og .utanfélagsmönnum. Þar. fyrir ut- vitaS af áStir, en sé þó frægt meðal lækna um allan heim. Þetta siúkra- htis er kennt viS St. Pétur, og þar hafa um mörg ár verið gerðar til- raunir til þess aS yngja gamla menn an penmgar og gjafir frá fólkinu, CT metS uppskttrSi. eins og' víða er nú eg vann hjá. j fario ax tiSkast (o„ meira ag segJ-a Allar þessar st.'>ru gjafir þakka eg hér á landi), og hafi þær tilraunir af hjarta; 6ska og vona að guS launi tekist ágotlega vel, svo að segja megi bæði gjafir og góSar htigsanir. með ao ba,r lengi líf manna ti, jafnagar því sama. þegar þeim mest lggur i.| um 20 ár. — BlaSiS Sunday Cron- Og svo lika þeim, sem glöddu mig á icIe segir ennfremur frá þvi, aS prr>- sjiikrahiisinii meS blómtim og nær- fesSor Francesco Cavazzi hafi etttr veru sinni. og olltim þeim, sem á einn; margra ára tilraunir tekist aS finna eSa annan hátt tóku þátt 1 mintun kringumstœSum. Eg veit að guS ser þaS allt. Vilborg Melstei. National Citv, Calif. Mr. M. G. GtiSlaugsson, sem búiS hefir aS Orand Prairie í 15 ár, hefir nú sett á stofn landsöluskrifstofu þar í bænum. Kr hann mjög kunnugur byggSinni, sem nærri má geta. og ættu því allir Islendingar, er hafa í' skurSir. hyggju að festa sér lönd, aS spyrjast, um frægS vökva (unninn úr kirtlum dýra), sem dælt sé innundir húS manna og yngí þá aS sania skapi sem skurðlækning- ar þær. sem áðiir eru nefndar. Segir blaSiS. aS hann hafi reynt þetta a mörgum konum og körllum, 56 til 80 ára gömlum, og hafi iill yngst upp um mörg' ár. Knnfremur segir þar, aS prófessor Cavazzi geri sér vonir tun, að þessi '•elixír'' hans muni reyn ast eins vel tif ynginga, eins og upp- Þess má geta til dæmis St. Péturs spítalans í fyrir hjá hontim. hvaSa kjör séu í London, að þangað hafa komiS 800 boSi. Eru landkostir góSir þ»r til 900 læknar viðsvegar utan úr vestra. j heimi á undanförnum árum, til þess --------------- aS kynna sér árangur hinna merki- l'.ins 0g getið var um i síöasta legu >nginga-lækninga. sem þar eru blaði, hafSi Leikmanafélag Sam- geröar. bandssafnaSar myndasýningu í fundl (Vísir.) arsal kirkjtinnar á föstudagskvöldiS var. Samkoman var til þess gerS; "x--------------- aS reyna hina nýjti myndavél, sem felagiS hefir keypt til notkunar við' Um Rílíarð JÓllSSOn. sunnudagaskólann, og siimuleiSis til þess aS hafa upp fáein cent upp í hefh' P^^880' Wedepohl nýlega rit- verS vélarinnar. tir illa sótt. Sýningin var frém Almennur fimdur til þess aS kjósa nefnd til aS standa fyrir haldi Is- lendingadagsins 2. ágúst, var haldinn í Goodtemplarahúsinu í gærkvöldi. Fundurinn var mjög illa sóttur, og má þaS heita einkennilegt, hvaS lít- ill áhugi er sýndur gagnvart öllu, sem aS þjóSræknisstarfinu lýtur. — Flestir af þeim, sem stungiS var upp <á í nefndina, og þar voru staddir. neituSu aS taka kosningai. Samt aS lokum heppnaSist þaS aS kjósa 5 meiin af 7, sem kjósa átti. og var því þaS úiræSi tekiS, aS fela kosinni nefnd á hendur þaS staif aS fylla i skarSiS. Þessir voru kosnir: Hjálmar Gíslason, Carl Thorlaksson, Páll Hallsson, Stefán Kvmtindsson og Jack Snædal. i aS grein í þýzkt tímarit, sem heitir "Die ISildhauerei". Greinin er fremst í fyrsta hefti ritsins á þessu ári, en það fjallar tim tréskurð og myndhöggvaralist. Prófessor Wedepohl minnist á ís- lenzkt sveitalíf í grein sinni, og seg— ir frá þvi, hvernig útskurðarlist hafi þróast hér á landi. Getur hann þess að rekaviSurinn hafi orSiS tréskurð- armönnum kærkomiS efni i skóg- leysimi. I>;i segir hann stuttlega frá æfiferli RíkarSar Jónssonar og námi hans erlendis, og telur hann meSal fremstu listamanna vorra. og segir hann sjálfstæSan í list sinni, . ram- íslenzkan og nátengdan náttúru lands ins. Hann talar mest ttm tréskufð hans. en segir þó frá listfengi hans á öðrum sviStim. bæSi dráttlist hans og myndamótun. Segir einnig, aS hann sé kvæSamaour. Sextán myndir fylgja ritgerSinni, af listaverkum RíkarSar, tvær eru af mótitSum mynditm, en hinar af Or. Tweed tannlækm'r verSur aS 1 Arborg miSvikudagog fimtudag 16. 'útskornum ^'P"". °K er prýðilega 17. marz. HjálparfélagiS Harpa er aS búa sig undir aS halda ''Silver Tea" 1 Goodtemplarahúsinu fyrsta dag í ein— mánuSi, þriSjudaginn 22. þ. m. — F.ru meSlimir og vinir félagsins beS'i ir aS hafa þetta hugfast. Vökukvöld Fróns, sem frestaS var síðast siikuni ann— ara fundarhalda, verSur nú haldiS i Goodtempkvrahúsinu á mánudaginn kemur. Samskota verSnr leitaS, til þess aS borga húsnæSi, og þarf ekki nema smáskilding frá hverjum, er vel er sótt. — GleymiS ekk iaS sækja þessa ágætu Og þjóSlegu skemttin. Séra Rögnv. Pétttrsson, hr. Heimir Þorgrímsson og Sigfús Halldórs frá og þó of fá — Hófnum, lesa. Þakkarávarp. I'ann 27. desember 1926 veiktist eg, þann 29. s. m. var eg ílutt á sjúkra- hús og 6. jan. 1927 fór eg undir upp— skurð við gallsteinum, sem tókst vel. en eg lá þar fimm vikur. Vegna þess að ktumingjar m'tnir ! hér þekktu kringumstæSur mínar og visstt hvað það þýddi fyrir mig að j missa tíma frá vinnu, og ef til vill Hitt og þetta YngingartUlraunir. Þess er getið í enskttm bliiðum, aS ¦ Birkenhead lávarSitr hafi nýlega vak iS athygli á sjúkrahúsi einu í Lon—I (lon, sem almennin.gur hefir varla' frá þeim gengið, og gefa þær ágæta hugmynd um listaverkin. Grein prófessorsins er mjög vin- samlega skrifuS i Islands garð, eins og allt, sem hann heftr skrifaS siSan hann var hér í sumar. Kr gott, þeg- ar slíkir menn verSa til þess, aS breiSa út þekkingu erlendis á Is— landi og íslenzkum mömium. (Visir.) o>< I Framhald ársfundar The Viking Press Ltd. Sökum þessað ekki varð lokið við sumt af málum þeim, er lágu fyrir ársfundi félagsins, er haldinn var á skrifstofu þess föstudaginn 25. f. m.. verður fundinum haldið áfram á fimtudaginn 17. þ. m., kl. 2 e. h., á skriL stofu félagsins, 853 Sargent Ave. Hluthafar eru áminntir um að mæta, því ýms áríð- andi mál liggja fyrir. Winnipeg, Man., 2. marzt 1.927. M. B. HALLDÓRSSON RÖGNV. PETURSSON forseti. skrifari. •><o

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.