Heimskringla - 06.07.1927, Blaðsíða 6

Heimskringla - 06.07.1927, Blaðsíða 6
6. BLAÐSIÐA, HEIMSKRINOLA WINNIPEG 6. JÚLÍ 1927. Gleymd sönglög. og smáir í samsönig. ' , "Jæja, látum hann nú vera fyrirmynd í "Það skal heitmey hljóta mín," sagði Anton! 'dyggðum," sagði sú nefstutta. "En það er ekki hlæjandi og tók sér stöðu í miðjum hringnum! víst að Júlíana sé það. Hún getur skift um skoð með kærustu sinni. Hann leit til hennar glað-' anir áður en hann kemur aftur. Slíkt hefir kom Lykke kaupmaður og kona hans héldu skiln aðarsamsæti fyrir hinn tilvonandi tengdason sinn, Anton Bang. Það var tuttugasti dagur eftir jól, og aðeins unglingar voru til staðar. Það átti að aflima jólatréð og fleygja því út, og yngstu krakkarnir biðu þess óþolinmóðir að aflimunin byrjaði. í síðasta sinn var kveikt á ljósunum á hinu dökka grenitré, og hin stóra, gyllta stjarna í toppinum gljáði eins og spegilgler. Hin tólf áíra gamla Aagot Lykke sagði, að stunur heyrð- ust milli greina jólatrésins, og að gljái stjörunn- ar líktist grátandi auga. Lttlu vinstúlkurnar hennar kinkuðu kolli o gvoru skoðun hennar líka hinn síðasti geisli hátíðahaldsins og skemt- hryggar. Því þegar jólatréð yrði borið út, hyrfi h'ka hin nsíðasti geisli hátíðahaldsins og skemt- ananna. í einu horninu í herberginu stóðu tvær ung ar persónur, og horfðu hryggum augum á hinn háværa barnahóp. Það var Anton Bang og heitmey hans, Júl- íana Lykke. "Anton, eg get ekki ímyndað mér hvernig okkur muni líða næsta ár, og hve margar jóla- hátíðir muni líða áður en við sjáumst aftur," sagði unga stúlkan og lagði hendi sína blíðlega á handlegg hans. lega brosandi. "Vertu nú ekki lengur hrygg." sagði hann; lágt. | "Nei," svaraði hún 03 leikurinn byrjaði. Kæti unglinganna gerði líka þá eldri glaða, ög við eftirmatarneyzluna, þegar einn af vinum Antons flutti skemtilega ræðu um trúlofunina og hina fyrirhuguðu skilnaðarstund, sagði hús- móðirin að enginn skyldi hafa ástæðu til að segja að þetta væri sorgleg samkoma. Seint um kvöldið var samkomunni lokið, olg Anton Bang gekk einsamall eftir strandgöt- unni heim til sín í bitrum kulda. Hann gekk samt hægt. Hann áleit enga þörf að flýta sér heim í kalda herbergið sitt á matsöluhúsinu, þar sem hann hafði dvalið síðan foreldrar hans dóu. Nóttin var fögur, himininn alsettur stjörn- um, sem glitruðu og köstuðu birtu sinni á þenna einmana ferðamann, eins og þær vildu se/gja: ið fyrir áður, skal eg segja ykkur." Allir voru farnir af bryggjunni, og Júlíana var líka á heimleið, hugsandi um, hve margir dagar myndu líða, þangað til hún fengi bréf frá Englandi. Viku eftir burtför hans fékk hún fyrsta bréfið. Hún var himinglöð, þegar hún var búin að lesa það. Einkum var það loforð hans um að skrifa henni vikulega, sem gerði hana glaða. Og hann efndi loforð sitt. Á hverjum laug- ardegi fékk hún bréf frá Ameríku. Hann skrifaði henini að hann. kynni vel við sig, hefði strax fenglð vinnú, þó vinur hans hefði ekki útvegað honum góða stöðu, eins og hann lofaði. Raunar voru það ekki skrifstofustörf, eins og hann stundaði heima, en vel borguð vinna, "Hvers vegna ertu að hugsa og hryggjast yfir og með það væri hann ánægður. því, sem þú ekki þekkir?' Ekki sagði hanni henni hver vinnan væri. en Bylgjurnar suðuðu með hægð við strönd-' í gegnum aðra frétti hún að hann væri þjónn á ina, og virtust tauta sama spursmálið. Allt var | hóteli. svo kyrrt og friðsamt hjá hinni sofandi náttúru.j Þjónn á hóteli! endurtók Jhún. Var 'það Aðeins hans eigin hugur var órólegur, og hann' mögulegt að hann Bang, svo fínni og myndar- spurði sjálfan sig, hvers vegna hann vildi fará legur maður, yæri þjónn á hóteli. til hins ókunna lands. Leið honum ekki vel í Nei, það var ekki mögulegt, að hann væri Norelgi? Með sparnaði gátu þau Júlíana og hann l'sokkinn svo djúpt; hann hlaut að hafa getað fengið aðra betur viðeigandi vinniu Einhver illviljuð persóna hlaut að hafa skrif lifað áhyggjulausu lífi af tekjum hans. Með sparhaði; já, en kröfur þeirra voíru Hann svaraði engu, en dró hana lengra inn ekki litlar; þau álitu gyo margfc Qg mikið þurfa að þetta heim f því skyni að skaða Anton; og í skuggann. "Hve mörg ár heldurðu að þú verðir í burtu? sagði hún aftur og horfði kvíðafull á hann. "Tvö ár, ímynda eg mér — ekki meira. Þú spurðir mig í gær, hvort eg vildi vera lengur í Ameríku en nauðsyn krefði — þá gat eg ekki svarað þér af því mamma þín kom inn á sama augnablikinu — en nú skal eg svara þér; eg kem undireins heim aftur, þegar eg get þatð, þín vegha." "Getur skeð að þú komir þá næsta ár?" "Nei, Júlíana, svo fljótt getur maður ekki náð í auð í Ameríku. En að tveim árum Iiðnum, og ekki seinna en að þrem árum liðnum, kem eg aftur heim." í Hann brosti til hennar glaðlega og áhyggju- laus, en bak við brosið lá alvaran, því hann hugs aði hryggur til skilnaðarins. Á morgun átti hann að fara, yfirgefa heimili, föðurland og hana sem var honum kærust af ölki, og ferðast til fjarlægs lands, þar sem framtíð hans var hulin dimmu og óvissu. Hann færði sig aftur enn lengra inn í skugg ann. "Því ertu að troða þér alveg inn í krókinn, Anton?" spurði Júlíana. "Augu mín þola ekki birtuna." "Þú hefir þó áður fyrri þolað birtuna, já, jafnvel kvartað yfir því að hér væri aldrei nótgu bjart." "Þú stendur hér og tekur eftir öllu," sagði hann spaugandi og reyndi að hlæja, en hlát- urinn endaði með stunu. Svo sneri hann sér snögglega að henni. "Eg held eg sé farinn að finna til heim- þrár — og er það ekki satt — það er minkunn fyrir mann að láta tilfinnirigarnar buga sig," "Nei, Anton, karlmönnum kemur vel að hafa tilfinningar. Samtalið hætti og þau horfðu bæði fram undan sér hugsandi. Aagot, systir Júlíönu, yfirgaf leikinn og kom til þeirra. "Anton og Júlíana, nú verðið þið að taka þátt í leiknum!" hrópaði hún og dró Anton út á gólfið. "Flýtið þið ykkur nú!" hélt hún áfram ó- þolinmóðlega. í staðinn fyrir svar tók Anton hana og sveifl aði henni í kringuni sig. "Nei, nei, kunningi, engan aulahátt, það á að vera reglubundinn leikur inni í hringnum." Hún sleit sig lausa og fór til systur sinnar. "Eh góða systir," sagði hún alvög hissa, "hvað þú sýnist sorgmædd. Mig furðar hvað að þér gengur, eins margar og fallegar gjafir og þú fékst á jólunum og svo úr úr hreinu gulli frá Anton. Hefði eg fengið þetta allt, þá hefði eg þotið hús úr húsi og orgað af tómri ánægju." "Manni getur leiðst, þó þú skiljir það ekki, heimskinginn þinn," sagði Júlíana og kleip í eyra systur sinnar. En samt sem áður Anton taka þátt í leiknum, þá verð eg með "Hann skal mega til," sagði Aagot, og bætti svo við íbyggin: "Eg veit af hverju þú og hann eruð svo hnugigin og þegjandi í kvöld; það er af því að han nætlar að fara á morgun, en það er heimska af ykkur, því hann kemur aftur." "Já, það er satt, það er heimska/ sagði Anton og hristi af sér sorgardofann. "Eitt ár eða tvö, hvað er það? Aðeins lítil stund af öllu Hfmu." Júlíana kinkaði kolli samþykkjandi, en þurk aði tár af augum sínum og brosti um leið. "Komið þið nú," sagði Anton o:g tók í hend ir systranna; "og segðu okkur nii, vizkugyðja, á hverju við eigum að byrja?" "Skera, skera hafra,' söng Aagot. "Hver á hafra að binda," svöruðu allir stórir til aö mynda heimili, og til þess að geta keypt' þó að það væri satt, þá var Anton samt Anton, það allt í einu, ætlaði hann til Ameríku að græðaj sem enginn gat jafnast við peninga. Einn af vinum hans, sem var þar, hafði lofað að útvega honum stöðu. Hann stundi óafvitandi; hann hafði einu sinni álitið að ástin ein væri nælgileg; en nú kom það í ljós að fleira vantaði. Klukkan í næsta kirkjuturninum sló þrjú. Honum varð bilt við að iheyra hið skjálfandi bergmál, sem endaði með blíðum og mjúkum tónum. Það sett hroll að honum — burtfarar- Jólin vorU komin, og klukkurnar í kirkjun- um gáfu til kynna, að hátíðin væri byrjuð. Júlíana og Aagot gengu eftir strandgötunni og hélt Aagot á lítilli körfu. Það er kalt," sagði Aagot, og fór að ganlga hraðara. "Er þér ekki kalt líka?" "NeL' "Hvers vegn horfir þú til hafs?" spurði dagurinn var runninn upp; að fáum stundum Aagot. "Þú býst þó ekki við að hann komi í liðnum átti hann að yfirgefa æskuheimilið, hinn! kvöld?" gamla, kæra bæ og hana, sem hann elskaði. Að "Nei, það geri eg ekki." fáum stundum liðnum hafði hann yfirgefið gamla "En það liggur illa á þér, Júlíana, er það lifnaðarháttinn, oq byrjað annan nýjan, sem ekki? Aagot nam staðar og horfði framan í systur Hún fékk ekki ann guð einn vissi hvernig var og hvernig endaði. Hann leit í kringum sig, eins og hann sæi! sína sorgmæddum augum. þessa steina á veginum í fyrsta sinn. Hann leit að svar en gráltekka. á sjóinn, sem smeygði sér inn á milli hólmanna; "Gráttu ekki, gráttu ekki!" sagði Aagot. leit á fjöllin og dökku ásana, á himininn, stjörn-'] "Hann kemur, þó hann komi ekki í kvöld." urnar og sjóinn, eins og hann vildi festa þetta! "Hann kemur aldrei," sagði Júlíana skjálf- í huga sínum og flytja það með sér til ókunna! rödduð; "hann hefir gleymt mér." landsins. En svo teygði hann úr sér, djarflega, næst- um því ögrandi. Teningunum var kastað; hann hafði valið sjálfur. Þess vegna áfram, áfram til bardaga og sigurs í fjarlægðinni.------- Þegar hann kveikti Ijósið í herbergi sínu, hugsaði hann ánægður um endurminningu hinna góðu daga á ættjörðinni, hvað sem fyrir hann kynni að koma vestan hafs; og meðal endurminn inganna var þetta síðasta kvöld bezt. Því hún, sem hann elskaði, hafði lofað að bíða hans og elska hann, hvað sem fyrir kæmi. Og hann fann það glöggt, að ef nokkuð gæti bundið hann við liðna tímann, lyft honum upp yfir mótlæti og erfiðleika, þá væru það hreinar og fagrar endurminningar og vissan um að vera ekki gleymdur. Það var eins og kunnug og kær söng lög, sem svæfðu alla sorg og mótlseti. "Nei, það hefir hann ekki gert, Júlíana." "Ekki gert!" sagði Júlíana áköf. "Eru ekki rþjú ár síðan hann fór, og meira en ár síðan eg fékk seinasta bréfið?" "Jú, en það e reitthvað að honum — hann er máske veikur —" "Nei, hann hefir gleymt mér." "Þá gæti eg heldur trúað að hann væri dauð vilji Júlíana stóð afsíðis á gufuskipabryggjunni og veifaði til hans síðustu kveðjunni sinni. Stóra austlenzka gufuskipið, sem átti að flytja emigrantana til Newcastle, skreið hægt og með varúð frá landi. Mörg tárug augu fylgdu því, en Anton veifaði ferðahúfu sinni, kjarkgóð • ur og fullur happasælla vona um framtíðina. "Hittumst heilir aftur!" hrópaði hann glað lega cfe beygði sig langt út yfir borðstokkinn. Hann fann sárt til skilnaðarins, en hann var karlmaður, og því mátti hann ekki leyfa tilfinn- ingum sínum að koma í ljós. Það var aðeins kvenfólkið, sem mátti gefa tilfinningum sínum lausan tauminn. En Júlíana grét. Hún gleymdi öllu í kring- um sig og hopfði á hanni, sem hún elskaði af öllu hjarta. Hún gleymdi líka að þurka af sér tár- m, og lét þau sjálf ráða ferð sinni. Vesalings Júlíana Lykke, það liggur afar- illa á henni af því að missa kærastan sinn " sagðí ung stúlka, sem hafði aðgætt skilnaðar- kveðjurnar nákvæmlega. "Það er engin furða," sagði önnur, og leit i kringum sig í vinuflokknuim. "Þau hafa sveim að hvort um anað frá dögum Adams, og sé nokk ur trygg ást til í heiminum, þá er það þeirra." "Svei! Þegar hann kemur til Amreíku þá gleymir hann henni," sagði lítil, stuttne'fjuð stulka. "Bróðir minn hefir sagt að þar væru margar fallegar og ríkar stúlkur, og Bang geng- ur auðvitað ekki yfir læWnn eftir vatni, einkum Þar eð Júlíana er eins fátæk eins og músar- ungi." "Skammastu þín!" sögðu margar vinurnar sem einum rómi. "Ef margir hefðu sama kar- akter og Bang, væri ekki eins mikið af ótryegð í heiminum!" ur," svaraði Aagot með einkennilegum róm. "Hann hefir gleymt mér, heyrirðu það!" hrópaði Júlíana áköf. "Eg hefi spurt mig fyrir, annars myndi eg ekki fella svona harðan dóm. Anton Bang lifir og líður vel —" "Það hlýtur að vera misskilningur, Júlíana. Anton getur aldrei verið ótryggur." "Hann er það nú samt. Eg er honum einsk is virði." "Ó, það er allt saman svo leiðinlegt," sagði Aagot og grét. En það er ekkert mögulegt að gera við það. Þú verður að bíða." "Bíða? Já, það væri víst fallegt af mér!" Júlíana hló. "Og ekkert mögulegt að gera, seg- ir þú? Vesalings litla Aagðt, hvað þú ert ein- föld. ó jú, það má gera dálítið." "Hvað er það?" Aagot horfði spyrjandi augum á hana. "Eg get líka gleymt," sagði Júlíana hörku- lega. "Ó, Júlíana, þú ætlar ekki —" "Sussu, þegiðu nú. Við skulum flýta okkur heim." Júlíana gekk hart, svo Agot varð að hlaupa við fót við hlið hennar. "Þú genfeúr fjarska hart, góða. Þú verður að hinkra ögn við," sagði Aagot mæðin. "Nei, við verðum að flýta okkur; það er orðið framorðið. Eg er viss um að pabbi er kominn heim." Aagot áleit að bezt væri að fylgja henni þegjandi. Hún vissi að systir hennar hljóp frá sínum eigin hugsunum. Litlu síðar komu þær heim. "Farðu nú inh, eg kem bráðum á eftir þér," sagði Júlíana. Aagot stóð kyr" og leit á hana. "Farðu nú!" endurtók Júlíana; "eg ætla að standa hér kyr litla stund og hlusta á klukkna- hljóminn." "Já, eg skal fara; en segðu mér eitt, Júh'- ana, er það satt að þú sért heitbundin Soonsen kaupmanni?" "Þegiðu-nú! Hvað heldurðu að þú skiljir, aðeins fimtán ára og — og eg hefi gleymt hon- um. Auk þess væri það heimska af mér að neita Soonson jafnríkum manni." "Já, en Anton —" "Þegiðu, segi eg! Það er ekki viðeigandi fyrir barn að stæla um slíkt." Aagot þagnaði, hissa yfir ákafa systur sinn ar, og flýtti sér inn. Júlíana stóð kyr og hugsandi úti. Kirkju- klukkurnar ómuðu í kvöldkyrðinni og sögðu frá byrjun hátíðarinnar, en Júlíana gat ekki varist því að hugsa um liðna tíma, þegar hún ásamt honium, sem nú var í fjarlægð, hafði hlustað á þær og glaðst yfir komu jólanna. "Að hann skyldi gleyma mér!" hvíslaði hún út í bláinn, — "hann — sem sagðist elska mig umfram allt annað!" Tárin runnu niður kinhar hennar, meðan hún endurkallaði í huga sinn ánægju hinna liðnu daga. Hve auðug var hún þá ekki! En hvað átti hún niú? — Æskudrauminn um gæfu, sem var orðinn hulinn þoku lífsmótlætisins — aðeins endurminning. Hún þurkaði af sér síðustu tárin og gekk inh. Móðir hennar kom brosandi á móti henni. "Við höfum fengið ágætar jólagjafir frá Soonson!" sagði hún mjög glöð. "Er það svo," sagði Júlíana med áherzlu. "Já; sjáðu nú, þetta er handa pabba," og benti um leið á skrautlegt pípuborð. "Og þetta er handa mér. Ljómandi fagur kaffiborðbúaað- ur, finnst þér ekki?" "Jú, það er, mamma." "Aagot hefir fengið skíði og litlu krakkarn- ir ógrynni af leikföngum." "En eg? Hvað hefi eg fengið?" sagði Júlí- ana brosandi. "Það yitum við ekki ennþá. Askjan er þarna handa þér —" Júlíana opnaði hana fljótlega. "Mamma og Aagot, sjáið þetta!" í öskjunni lá stórt skrautmunahylki, og á ljósbláum atlassilkibotni lá gullhálsband, nisti og armband. "Þetta er þó stórkostlegt!" hrópaði frú Lykke og klappaði saman höndunum. "Allt saman gull! Það er — nærri því alltof mikið." "En hvað hann er góður," hvíslaði Júlíana og tók upp einn af gripuhum og hélt honum í nánd við ljósið; svo tók hún hina upp líka. Þeir gljáðu og glitruðu og henni fannst eins og þeir geymdu hulið afl. Þeir voru sem gyllt bönd, er bundu hana við gefandann fyrir fullt og allt. "Þú ætlar líklega að þiggja þá?" spurði móðir hennar efasöm. "Já, mamma." Svarið var hiklaust og ákveðið, og hún strauk hendinni um gripina blíðlega. "En þá verður þú að giftast honum, barn- ið mitt; annars getur þú ekki þegið slíka gjöf." "Já, eg veit það." "Ó, það gleður mig!" sagði frúin og faðm- aði Júlíönu að sér. "Þú veizt hve pabba hefir gengið illa seinustu árin, og eftir Anton er ekki til neins að bíða, og þó hann komi aftur, getur; hann ekki látið þér í té jafngott og auðugt heim- ili eins og Soonsom." "Nei, það getur hann ekki." Frúin sá varir hennar titra og flýtti sér að segja: ] "Og þessar dýrmætu gjafir, þær' eru mikils virði —" "Anton gaf henni líka verðmikla gjöf, sein ustu jólin sem hann var heima," sagði Aagbt, sem verið hafði þögull áhorfandi. "Hi'in fékk gullúrið, sem mamma hans hafði átt, sem hon- um þótti svo vænt um." Júlíana roðnaði og sneri sér undan, en frú- in sagði kuldalega: "Þann lélega grip getur hann fengið aftur, ef hann kemur nokkurntíma; en hvað þig snert- ir, ungfrú framhleypin, þá mundu eftir því, að hér eftir á ekki nafn Bangs að nefnast í þessu húsi. Og ef þú gleymir þessu, eða kemur með nokkra bendingu honum viðkomandi, þegar Soon son er hér, þá skaltu fá áminningu, sem þú gleymir ekki strax." Aagot hopaði á hæl; hún vissi vel að móður sinni var alvara. Rétt á eftir kom faðir hennar heim, og Júlí- ana gekk á móti honum glöð og brosandi, með skrautgripina um háls sinn og úlflið. Foreldrar hennar litu hvort til annars talandi augum. Svo sagði faðir hennar léttbrýnn: " Það er meining í þessu, Júlíana. Því Soon- son er tengdasonur, sem eg hefi bæði gleði og gagn af." í einmi ölhöllinni í Chicago sat hópur ungra manna reykjandi, masandi og hver og einn hafði ölglas fyrir framan sig. Þeir voru allir Skandínavar. "Svo þú ert að hugsa um að fara heim, hr. Bang?" sagði ungur Dani. Anton Bang saug vinldilinn sinn, 'kinkaði kolli til þess sem spurði. "Eg hafði ætlað mér að vera kominn heim fyrir jólin; einls og þið sjáið, sit eg hér enn, og "Já, Aagot, það er satt. Hann kemur til í<51in eru Þó komin." okkar á morgun." "Hvað er langt síðan þú fórst úr Noregi?" "Ó, Júlíana! Hvað heldurðu að Anton segi,sPurði annar. þegar hann kemur heim? Þú lofaðir að bíða "Hér um bil síö ár-" hans, hvað lengi sem það yrði —" (Framh.)

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.