Heimskringla - 10.08.1927, Blaðsíða 5

Heimskringla - 10.08.1927, Blaðsíða 5
WINNIPEG 10. ÁGÚST 1927. HEIMSKRINOLA 6. BLAÐSIÐA ÞJER SEM NOTIÐ TIMBUR KAU PIÐ AF The Empire Sash and Door COMPANY LIMITED Birgðir: Henry Ave. East Phone: 26 356 Skrifstofa: 5. Cólfi, Bank of Hamilton VERÐ CÆÐI ÁNÆCJA. um vér mikið í SÖlurnar fyrir j utan, stúlkurnar niála sig og strák- Canada; og þá lærðum vér að afnir hafa byrjaC að mjöla sig i elska mikið — landið vort nýja. framan, ef mikið liggur við; þó geta Hvort því þér, sem hér eruð þeir nota eitt þýðingarmesta líffæri OM c saman komin, eruð í tölu þeirra, sem hafa gefið af kröftum sín- um os árum, hreysti eða tárum, sem fórn á altari þjóðarinnar, er- uð þér öll í dag eitt í anda sem börn hinnar nýju móður. Yfir hana biðjum vér Guðs blessunar í lengd og bráð. Yður hefir verið bent á það, að Canadá varð ekki til á einum degi, þó ekki tæki nema penna- stryk að breiða nafnið yfir all- an norðurhelming álfunnar frá Atlantshafi til Kyrrahafs. Að- eins 22 ár eru liðin síðan fylkir tvö fyrir vestan Manitoba, voru mynduð. Smám saman hefir beri virðingu fyrir ást vorri til vors eigin þjóðernis og lands feðra vorra. Og að svo er gert, var augljóst 1. júlí, við Jubilee hátíðahaldið hér í fylkinu. Oss, sem ekki erum af brezkum stofni, getur fyrirgefist það, þó vér séum ekki brezk, heldur canadísk í anda, og þó vér skoð Sambandið útbreiðst; taldi fyrst um skyldu vora vera fyrst og aðeins 4 fylki, en telur nú 9;'fremstvið þetta land. taldi fyrst aðeins 2 þjóðflokka:! Því hér höfum vér numið Ftakka og Breta, en telur nú j land, til þess að eiga hér heima, nær hundrað. Og það hefir I líkt og forfeður vorir námu eflst að sama skapi. Pyrir 61 land á íslandi, og voru þaðan árum voru aðeins rúmar 20001 í frá íslendingar. En þó þeir mílur af járnbrautum, en nú | skildu við sig forn heiti, voru eru meira en 40,000. Kornrækt j þeir sömu frelsishetjurnar og þá hefir tífaldast, iðnaður aukist: er þeir byggðu norrænar grund- 34 sinnum og verzlun nær 20 ir; unnu réttvísinni jafnheitt. sinnum. Os þó er Canada að-1 Þeir fluttu með sér til síns nýja eins á ungbarnsskeiði, svo að j lands, ekki aðeins búslóðir sín segja. Allt þetta hefir verið ar, heldur og sögu sína og Avarp. •Haraldar Sveinbjarnarsonar um lík— amsþjálfun, er hann flutti á undan líkamsæíingasýningu sinni í Wynyard 2. ágúst 1927. upptalið margsinnis upp á síð- kastið, og allt er það merkilegt; en þó er hið merkilegasta ónefnt enn. Merkilegast af öllu því, sem í sambandi stendur við myndun Canada fyrir 60 árum síðan, er sú hugdirfska og sú trú, sú tryggð og ást, jafnt við föður- land sem fósturland, sem knúði þá menn, sem nefndir eru í sögu landsins, "The Fathers of Con- federation" (Feður Sambands- ins). Tryggðin við BretJand, og ástin til þessa lands, voru sterk ustu þættirnir í því„ að Sam- bandið var myndað. Nýlend- urnar, dreifðar meðfram St. Lawrence fljótinu og Atlants- hafsströndum, áttu erfitt upp- dráttar í nábýli við Bandaríkin, sem nær hundrað áirum áður höfðu slitið sambandi við Bret- land. Brezku nýlendunum stóð hætta af Bandaríkjunum, og það var til sjálfsvarnar, að þær sameinuðu sig undir eina stjórn. En hugsjónin náði lengra. "Feðurnir'" litu ekki aðeins h'ð- andi stund, bh'ndu ekki aðeins á augnabliks hættuna. Þeir horfðu langt fram á brautir tímans, og sáu í anda brezka þjóð, sem byggja myndi allan norðurhluta álfunnar, frá hafi til hafs. Þúsund mílum vestar, í hin- um fjarlæga Rauðárdal, voru frumbyggjar að stn'ða við plág- ur, flóð og Indíána. En þús- und mílum vestar, voru þjóð- bræður þeirra að leita hins rauða gulls í lækjarfarvegum og grýttum hh'ðum Klettafjall- anna. Áttu Bré*lar að láta bræð- ur sína, fjarlæga, stríðandi, gleymast? Þeim rann blóðið til skyldunnar, og í nafni guðs þeirra lands — og guðs vors lands — lögðu þeir hönd að því mikla verki, að sameina allar þessar dreifðu nýlendur, að stofna þar með þjóð, sem teldi eitt hið stærsta landflæmi á jörðu föðurleifð sína, þar sem brezki fáninn blakti á stöng. Fáninn, sem þeir elskuðu. Vonir þeirra hafa meira en Háttvirtu landar ! Eg þakka innilega virðing þá, er mér íéll í skaut, þegav 1 slendinga- dagsnefndin hér gerði mét ortj uni, at5 koma ef ástæður leyfðu, til þess að fraeoa fólk um lákamsþjálfun. Þar sem það er starf mitt, og um nýtt pláss var afi ræSa, þá hirti eg ekki um ástæður en fór; því mér er alltaf sönn ánægja afi koma á nýja staði, meg tilraunir minar tib«þess aí vekj.i áhuga fyrir hinni hollu og nauð- synlegu likamsmenntun, og þá ekki sízt þar sem landar eru fyrir. Einn- menningu: margra alda arf. Við j >g aí því að árangurinn er jafnan hann hefir bæzt þúsund ára sá, aö eftir að unga fólkið hefir séð arfur lögbundinnar stjórnar;'æfingarnar einu sinni- ba hefir a- menningar sem geymir hina, huginn fyrir að 1æra þær kviknað. dýrmætustu fjársjóði bók- menytaheimsins; þrek og hreysti, þrautseigju og karl- mennsku, sem þroskast hefir við þúsund ára lífsstríð. Já, þúsund ára arf höfum vér hingað flutt — og hans er nú þegar farið að gæta, eftir að- eins 50 ára dvöl vora hér. Ný- lega er til æðri starfa genginn einn sá sonur, sem Fjallkonan gaf þessu nýja landi: Thomas H. Johnson. Hann unni Canada, unni því vegna þess að hann gaf sig því, lagði í sölurnar fyr ir það sína andlegu og líkam- legu krafta. Vér unnum Canada — hvert barn hér, sem komið er til vits og ára. Hvers vegna? Ekki fyrst og fremst vegna þess, að landið hefir verið oss gott, hef- ir reynst oss vel. Nei, heldur vegna þess, sem vér höfum lagt í sölurnar fyrir það. Ann ekki móðirin tíðum því barninu bezt, sem flestar hefir kostað hana vökunæturnar og tárin? Því barninu, sem hún hefir mest í sölurnar fyrir lagt? Vér íslendingar höfum mikið lagt í sölurnar fyrir Canada. Vér komum hingað, þegar slétt- ur Vesturlandsins voru enn ó- yrktar; þegar landið var aðeins jörð, grasi og skógi vaxin. Svita dropar frumbyggjanna íslenzku töldu burtu ár þeirra og þverr- andi krafta, er þeir ruddu skóga og ristu jörð. 1 sveita síns and litis vann frumbygginn, ekki aðeins sjálfum sér, heldur og heiminum, brauð. Islendingar byggðu, ásamt öðrum frum- byggjum Vesturlandsins, á grundvelli óræktaðra sléttu- landanna, og óhögginna skóga, hið mikla hveitibúr heimsins — Canada. Já, ár þeirra. kraftar þeirra, Ii'f þeirra, eru í það gengin, flestra. Sumir lifa enn, kröft- um farnir, dagstarfið því nær á enda. Hvað segja þeir? Móð- irin aldna, sem ól þá við brjóst ræzt. Hér er ekki aðeins sér' mun beim ætíð kær. — en brezkt veldi; hér er canadiskt Ihér eiSa beir heima. Við þetta veldi, sem fyrir 10 árum síðan |land eru beir knýttir böndum var ekki til. Ekki fyr en eftir stríðið mikla, vorum vér talin í tölu þjóðanna. Eflaust myndu sumir af "Feðrunum" skelfast þann sjálf stæðisanda, sem býr í brjósti þjóðarinnar, ef þeir mættu í dag h'ta í hugi og hjörtu Canada- fórnfærslunnar. Og vér höfum lagt meira en krafta og ár í sölurnar fyrir Canada. Eflaust hefir það beðið áranna 1914 til 1918, að margur ís- lendingurinn, sem hingað hafði eins og þegar maður stingur logandi eldspýtu í þurran hálmstakk. Æfingakerfi það, er eg nota, og ætla að sýna nokkrar æfingar úr, er eftir hinn alþekkta fimleikabraut— ryðjanda Dana, Niels Bukh. Eg segi alþekkta, þvi Niels Bukh hefir ferðast með fimleiksílokka um öll Norðurlönd, og ekki alls fyrir löngu um Bandaríkin. Einnig hefir hann sýnt leikfimisaðferð sina á" hinum olympisku leikjum, og alstaðar hlot- ið hrós fyrir. I Danmörku hefir hann byggt stóran og stæðÍlegan fimleikaskóla, sem er landinu og dönsku þjóðinni í heild til stór— sóma. Liíkamsæfíngakerfið kallar N. B. "Primitiv Gymnastik", sem þýðir frumþjálfun. Það er viðurkennt sem hið bezta til ag liðka, herða og þroska líkamann og þá auðvitað líka til að varðveita heilsuna, og þar með gera menn hæfari til að afkasta þung um störfum lífsins. Einnig er það gott til að minnka þyngd þetrra, sem viljandi eða óviljandi hafa tileink- að sér hið alþekkta nafn "ístrubelg- ir". 1. Eitt af aðalatriðum leikfim- innar, er að allir vöðvar líkamans séu notaðir, en þó einkum þeir, sem minnst eru notaðir við daglega vinnu 2. Einnig að nemendur verði strax í byrjun tímans heitir og sveittir, þv'- þá fyrst eru möguleikar til að rétta ú>- þeim, þ. e. til að teygja þá vöðv:t sem eru of stuttir, og herða og stæla þá, sem eru of langir og slappir, og æfingarnar eiga að falla saman eins og mjúkir tónar i lagi án stanz á milli. Meg öðrum orðum, vinnur þes?i leikfimi alltaf að því, að ryðja hindr unum úr vegi — að finna fastan, tryggan grundvöll, og byggja svo þannig að leggja stein á stein ofan af fimni, lipurð, krafti og fegurg, þar til um síÖir að húsið, líkaminn, ber vitni \im menntun utan og inn- an, þ. e. sálar og líkama. T>að er engum vafa bundið, að með hollri líkamshreyfingu, ásamt hrein- læti og hollri fæðu, getum viö kom- ist hjá margskonar óþægindum. En þvi ver eru það alltof fáir, sem sjá þetta í tíma. Sá sem misst hefir. veit þá fyrst hvers virði er að halda heilsu og heilum limum. Margir þeir sem á heilsuhælin verða að fara vegna magaveiki eða því líks, uppgötva þar að betra hefði verið að borða minna af sætindunum, eða því, sem kallað er sælgæti (Can- dy) og drekka minna af "moon- shine", því læknarnir segja að það sé ein orsök magaveikinnar. I veik- indunum rennur upp fyrir mönnum, ag hluta af fristundunum hefði ver ið betur varið til hollra likamsæfinga, sitt, fyrir reykháf; það gera þeir meíj þvi að soga tóbaksreykinn niöur i lungu. Svo vil eg aðeins benda un^ lingunum á þessi augljósu sannindi: að tímanum er alltaf betur varig til að uppbyggja sjálfan sig, en til hins gagnstæða. Mörg eru dæmi þess, að langt er hægt að komast með sterkum vilja og líkamsæfingum. Menn hafa skem' i sér ýms líffæri, t. d. lungun á of- miklum reykingum, eða á annan hátt. — einnig misst fót eða handlegg, og þó getað oft æft hina heiht limi eð.i liffæri. til a(N starfa fyrir hin Óstarf hæfu, svo að varla er hægt að sjá I nema allt sé í góðu lagi. T. d. sá s eg fyrir skömmu handalausan negra I mála eins góðar mvndir meg fótun— g um, og þeir sem hendur hafa. Svona I mætti lengi telja. 5 Þetta sýnir hversu tniklu meira við I gætum afkastað, ef við legðum ein-; ~ mikla rækt við líkama vorn. áður en I limlestun og heilsubilun rekur okk— c ur til þess. Það er leitt, að geta sagt I með sanni, að orsakir flestra sjúk- c dóma megi finna hjá sjúklingnum I sjálíum Nú býst eg við að mönn- c um. sem hafa daglega mikla hreyf - I ingu við vinnu sina, þyki þessi hús— : lestur orðinn nógu langur. Það má I vel vera ag sumir hafi svo marg— '. brotna hreyfingu við vinnu sina. að I þaí sé þeim fullnægjandi. En þó er j vist að flest dagleg vinna, hvort sem I hún er við skrifborð. plóg eða r önnur áhöld sveitamannsins, þá I setttr hún leiðindamerki á fólk, á þeim ; 5 ber nieira og meira eftir því, sem | maðurinn eldist og hvaða erfiðleiku í hann hefir við að striða. Merkin | þurfa engra vitna við, því menn ' j bera þau á sér með bognu baki og I limum. I'etta álít eg atS megi fyrir- ~ byggja með þar til gerðum léttum ' æfingum. Sjálfur hefi eg unnið | harða erfiðisvinnu. þó tekið minar; ; æfingar og bað ag kvöldinu og þá litSið miklu betur. Nú hafa aðrir aftur litla hreyf— ingu, og visna þess vegna upp. Þess c þarf ei heldur vitna við, því heilsu- I hælin, sem oftast nær eru yfirfyllt, : bera þess Ijós vitni. Okkur Tslendingum er ekki ein— = ungis skylt að iöka likamsæfingar, j I vegna heilsunnar. heldur einnig til : að taka þátt í heimssamkeppninni;! I annars verðttr sagt með sanni um j okkttr. að við liggjum á liði okkar. J | ÍSLENDINGADAGS í KVÆÐI, (Ort fyrir þjóðhátíðina í Winnipeg I 6. ágúst 1927.) I AVARP FJALLKONUNNAR i í komið, fyndi til sonarréttar síns manna. Þeir vissu ei. hve vel i í þessu nýja landi. Vér vorum þeir byggðu. I>ó vér séum ekki 1 skírð til nafns Canada í því af sama stofni og þeir, berum mikla bölbaði. Tár móður og]en í loftillum leikhúsum eða allskon- vér virðingu fyrir ást þeirra tiljkonu, systur og unnustu; blóö ar s,arki Tín um óreglu ætla eg Bretlands, sem af brezku bergi 1 og hreysti sona og eiginmanna, I ekki að tala, segi aðeins þetta: að eru brotnír. En vér ætlumst 1 bræðra og ástvina — hafa keypt j \>^ er undariegt ag fólk gerir allt aítur á móti til þess, að þeiriOss sonarrétt hér. Já, þá lögð- hugsanlegt, til a8 líta sem bezt út að Því svo hafa landar reynst í sam—l í keppninni, a^ réttmætt væri að segja I afi þeir liggi á liði sínu, ef þeir ekki j keppa á leikmótum. Til þess voru I forfeður okkar fúsir, og er okkur \ illa i ætt skotið, ef við ekki viljttm | reyna þoi og getu hvers annars, einí j og þeir. Siðast, en þó ei sízt, bendi eg á j atriði, setn aðeins verður fram-1 I kvæmanlegt meg því, að Islendingar | lnisti af sér mókið í íþróttamálun- I um og hefjist handa með djörfung S og dug. En það er þetta, sem þiö - hafið víst heyrt um, að koniið hefir I til mála. ag farið verði með hóp! • bnttistra iþróttamanna heim héðan; I að vestan árið 1930, til að sýna og j í keppa í íþróttum, og þar meg sýna: I löndum okkar á gamla Fróni, að við j vestan hafs getum enn án kinnroða I tialið okkur ýil sannra Islendínga, í hvort sem það er á íþróttaveiii eða | annarsstafjar. En eigi þetta að bless j ast, þá er okkur ekki til setunnar! | boðið, því Mandar heima munu reyn- 2 ast harf.ir viðureignar, þeg-ar ti! kapprauna kemur. Því þætti mér ráðlegt, að allar ís- I lönzkar byggCir vestan hafs kostuðu i kapps um að hafa sem bezt íþrótta-i \ og glímufélög. Með því móti grsfist É mikltt fleiri efnilegum iþróttamönn- J um kostttr á að taka þátt í Sam- S keppninni um að komast i hóp þeirra ( iþróttamanna, sem heim verða séndii | árig 1930. Þótt Sleipnis meðlimir í J Winnipeg hafi meiri æfingu nú sem | stendur, en önnur islenzk íþrótta- J félög. þá er ekki þar með sagt, að jj þar séu beztu iþróttatnennirnir. Langt | frá, bezti maðurinn getttr alveg eins i veri« hér. Því það er oftar tilfellið ' að beztu iþróttamennirnir koma ut- j an af landi; þaðan mundu áreiðan— 3 lega koma miklu fleiri, ef þeir hefðu É eins gott tækifæri til að æfa sig og ; Sem fljúgi svala hratt til hreiðurs síns, er hjúpar nóttin möttli sínum fold, eg heiman vestur hingað beindi för, og himinfegin treð eg þessa mold; því hún er ættar minnar óðalstorð, og elur börn mín, — gjöfult nægtaborð. Og langdreyma sæla sjónum mínum gefst: í sveit við fætur mínar hópur sá. sem lagði upp á landnáms Kaldadal með lítil jarðnesk föng, en göfga þrá, sem auðnu-gull úr grjóti þrauta vann, og glitskraut frama' í skikkju mína spann. Sem móðir góð eg blessaði' ykkar braut, þó brann mér hjarta', er siglduð þið á haf; en vel eg skildi vona ykkar dirfð; í vöggufé eg ykkur hana gaf. Því þó eg væri af silfur-sjóðum snauð, eg seldi í hendur ykkar mikinn auð: Þá tungu, er haf ði þolað þrautaél um þúsund ár og verið hjörtum skjól; þá andans sjóðu, er enginn tæma kann, og eiga glóð, sem lífgar hug er kól;, þát sálargöfgi, er sólarkyngi eitt og sortabyljir geta mönnum veitt. Og arfleifð sú varð orkulindin bezt á ykkar för um landnáms Kaldadal; þið sól og næring sóttuð í þann brunn; hann sannur reyndist þá, og jafnan skal. Þann gnægtaríka, gulli dýrri arf að geyma, er allra trúrra niðja starf. Og hjarta mínu hlýnar vel í dag; mér hlær við augum framtíð þessa lands; þar börn mín eiga drjúgan heiðurs hlut, og hnýta sinni móður dýrðar-krans. Eg færi kveðju' af feðra og mæðra grund; nú farið heil, — hve dýrðleg þessi stund. Richard Beck. MINNI VESTURÍSLENDINGA. Það er venja' að þruma lof á þessum degi; þruma lof um allt og alla — aðrar raddir heyrast varla. Þá er landinn hafinn hátt, sem helgur væri, finnst þá engin flís í auga, friðaröldur sál hans lauga. Allir beina hrifnum hug á horfna tima, sterka feður, stoltar mæður, — standa saman eins og bræður. Það er svo gott að geta bent á göfgar ættir, betra sjáttfur samt að eiga sigurþrek og treysta mega. Við höfum lengi erafið gull úr gömlum haugum, sjaldan nýjar námur fangað — nú er mál að stefna þangað. Horfum yfir hópinn vestra — hann er fríður! skilur, eflaust ytri málin, aflar vel — en hvar er sálin? Hvar er Egill? Hvar er Ketill? Hvar er Snorri? Hvar er andi hirðskáldanna? Hvar er eldur Fjölnismanna? Ungu landar! á ei nokkur ykkar penna nógu sterkan til að taka töpuð andans lönd til baka? • Jæja, það er gott að geta geymt í friði þenna dag, sem þjóð — og vinir — þó að týnist allir hinir. i i i i i a I i i i 1 i o ! 1 s I I = i c I í borgarbúar. (Frh. á 8. bls.) ÍSig. Júl. Jóhannesson. i

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.