Heimskringla - 11.01.1939, Blaðsíða 3

Heimskringla - 11.01.1939, Blaðsíða 3
WINNIPEG, 11. JANÚAR 1939 HEIMSKRINGLA 3. SÍÐA þess til sóknar og varnar. Til dæmis: 1. Þegar Hitler hervæðist á landamærum Þýzka- lands og Frakklands, sem var brot á Versala samningunum, er sagt að Chamberlain hafi hat't áhrif á Frakka að láta það af- skiftalaust. 2. Chamberlain gerði sjóhers samninga við Hitl- er á bak við stjórn Frakklands. 3. Chamberlain var pottur og panna að hlutleysis samningun- um gagnvart Spáni sem Chamb- erlain hefði átt að vita að Hitler og Mussolini ætluðu sér að brjóta á meðan hinar þjóðirnar héldu þann samning. Jæja, hvað verður þá um framtíð Evrópu? Hún getur orðið þessi: Hitler ræðst á Rúss- land, tekur eins mikið land og honum sýnist af þeim, því Frakkar munu ekki þora að hjálpa þeim því þá ráðist Mus- solini og Franco á þá. Næst ráðast þremenningarnir Hitler, Mussolini og Franco á Frakk- land og skifti því upp á milli sín, því England mun ekki slást í þann leik. Þá mun máske koma fram það sem prússneskur hers- höfðingi sagði einu sinni um London: "What a city to loot!" S. G. Northfield ÍSLANDS-FRÉTTIR eftir Tímanum Byggingar í Mýrdal f Mýrdal í Vestur-Skaftafells- sýslu voru í sumar bygð fjögur íbúðarhús, tvö í hvorum hreppi, öll eftir teikningu og fyrirsögn teiknistofu landbúnaðarins. Tvo þessara húsa, að Suður-Fossi og Lækjarbakka, hafa nær ein- göngu verið bygð af heimilis- mönnum án aðkeyptrar vinnu. Þau eru snotur að útliti og vönd- uð að frágangi og virðast ætla að reynast vel. Hin íbúðarhúsin voru reist að Sólheimakoti og Eyjarhólum. — Auk þessa hafa víða verið bygð fjós, áburðar- skýli og votheyshlöður. —19. nóv. Vatnsleiða í Vík. í Víkurkauptúni hefir verið gerð ný vatnsleiðsla. Var hin gamla mjög takmörkuð og vatn- ið ekki gott. Nú er vatnið tekið úr tærri bergvatnslind langt uppi í Reynisfjalli og leitt í tré- stokkum til kauptúnsins. Nú er og verið að koma upp fullkomn- um slökkviútbúnaði í Vík og er kostnaðurinn, sem af því leiðir um átta þúsund krónur. Raf- stöðin hefir verið stækkuð að mun og geta Víkurbúar nú feng- ið rafmagn til ljósa og suðu fyrir 120 krónur árs-"kílówattið" —19. nóv. Slátrunin í Vík f Vík var slátrað í haust öllu fé úr Mýrdal, Álftaveri og Með- allandi. Var nálega alt kjötið fryst í frystihúsi kaupfélagsins og flutt daglega til Reykjavíkur á bifreiðum. í Hólmi var slátr- að öllu sláturfé fyrir austan Skaftárhraun og kjötið fryst þar. Hefir aðstaðan til slátrun- ar stórum batnað þar við bygg- ingu hins nýja frystihúss, er Bjarni Runólfsson var nýbúinn að koma upp, þegar hann lézt. Haukur Magnússon frá Reynis- dal hefir séð um frystinguna og verður hann þar fram á vetur. Hafði hann unnið á verkstæði Bjarna s. 1. tvö ár.—19. nóv. * * * Refabú í Saurbænum Markús Torfason bóndi í Ólafsdal hefir sagt Tímanum ýms tíðindi úr bygðunum við sunnanverðan Gilsfjörð. í einni sveit, Saurbænum, hafa risið upp fjögur refabú, þar af þrjú á þessu ári. Eru þau að Hvíta- dal, Stórholti, Fagradal og Bjarnastöðum. Búið í Hvítadal er sameign nokkurra manna, en hin munu einstakir menn eiga. í ráði er að fimta refabúinu verði komið á laggirnar nú á næstunni. f búum þessum eru jblárefir og silfurrefir og dálítið af Alaskrefur.—12. nóv. * * * Uunlingavinna Starfsemi fyrir atvinnulausa unglinga er nú í þann veginn að hef jast hér í bænum og taka um 70 piltar þátt í henni. Um há- degi í dag áttu þeir að byrja vinnu á íþróttasvæðinu fyrirhug- aða í Fossvogi. Verður unnið þar þrjár stundir á dag. Á morgnana stunda piltarnir leik- fimi. Kl. 5—7 síðdegis verða þeir við bóklegt nám, en á kvöld- in læra þeir smíði á tré og málmi í smíðastofum barnaskólanna. Það skilyrði er sett, að piltarnir taki þátt í öllum greinum starf- seminnar.—17. nóv. * * * fslenzk gólfteppi Samband íslenzkra heimilis- iðnaðarfélaga hefir nýverið ráð- ið tvær vefnaðarkonur, sem fyr- ir skömmu hafa lokið vefnaðar- námi erlendis, til þess að gera tilraun með að búa til gólfteppi úr íslenzkri ull, til sölu á hinum innlenda markaði. Jafnframt hefir sambandið keypt talsvert af ágætri, þingeyskri ull og bandi til þess að vinna úr. — Teppi þessi eiga að verða þykk og sterk og hlý, svo aS þau séu að engu leyti lakari erlendum gólfteppum. Fyrstu sýnishorn- in eiga að vera tilbúin litlu fyrir jól. Verð hinna íslenzku gólf- teppa á að vera sambærilegt verði á erlendum tegundum. —17. nóv. * * * Nýir útflutningsliðir Á útflutningsskýrslu þessa árs eru tveir nýir liðir, reykt síld og fryst og ísuð síld. Fram til októberloka hafa verið flutt út 81,750 kg. af frystri og ísaðri síld og 12 370 kg. af reyktri síld. Er það Kaupfélag Eyfirð- inga, sem gengst fyrir þessum útfluntingi og er hann gerður í tilraunaskyni. Hefir hann ein- göngu farið til Ameríku og mun félagið selja þar alls 125 þús. kg. af frystri síld á þessu ári. Vör- ur þessar virðast yfirleitt hafa líkað vel.—17. nóv. * * * Ameríkuför Stefáns Guðmundssonar Stéfán Guðmundsson óperu- söngvari hefir þegið boð frá Columbia Broadcasting Comp- any um að syngja í útvarp þess. Hann er ráðinn frá 17. júní næsta sumar til nóvemberloka. Hann hefir samning við Konung- lega leikhúsið í Kaupmannahöfn þar til í janúar næstkomandi. —17. nóv. * * * Minkarækt Á síðastliðnu vori stofnuðu nokkrir ísfirðingar með sér hlutafélag, sem skyldi reka loð- dýraeldi, einkum minkarækt. — Var minkagirðingu komið fyrir innan við Seljalandstún og í. lok septembermánaðar keypti félag- ið 90 dýr. Kostuðu hver tvö kvendýr og eitt karldýr um 450 krónur.—12. nóv. * * * Fjölgun refa Samkvæmt skýrslum Loð- dýraræktarfélagsins, eru nú til hér á landi um 4,140 silfurrefir, þar af 2325 yrðlingar. Eru þessi dýr í eigu 367 manna, og eru þá ekki meðtaldir þeir, er keypt hafa silfurrefi í haust. Af þess- um dýrum voru 646 sýnd á sýn- ingum í haust og hlutu 168 fyrstu verðlaun, 187 önnur verð- laun og 175 þriðju verðlaun. Blárefir í eldi eru taldir vera um 800 og eigendur þeirra alls 51. Voru 87 blárefir sýndir í haust og náðu 16 fyrstu verð- launum, 18 fengu önnur verð- laun og 25 þriðju verðlaun. Sam- kvæmt þessum upplýsingum hef- ir blárefum fjölgað í fyrra um 300 dýr, en silfurrefirnir taldir vera alls 1378, en blárefir 319. —26. nóv. Mæðiveikin Á fjárpestinni — mæðiveik- inni — ber nú lítið, þar sem hún er búin að vera lengst. Ein- staka menn á því svæði settu á fáein lömb í fyrrahaust og nú í haust settu flestir bændur á þessum slóðum á flest gimbrar- lömb, er þeir áttu. En þar sém mæðiveikin kom seinna, drepst margt fé ennþá, svo sem á Mýr- unum, og í ytri dölunum. Eg gat um í fyrra við Nýja dagblað- ið, að áberandi dæmi væru um það, hve verjast mætti mæði- veikinni og nefndi í því sam- bandi tvo bæi. Annar er Hrísar í Flókadal, sem einn allra bæja í Reyknoltshreppi hefir varist veikinni öll árin síðan hún byrj- aði. En nú í haust byrjaði mæðiveikin þar. Vörn bóndans á Hrísum, Björns Sigurbjarnar- sonar, hefir aðallega verið fólgiri í að reka aldrei aðkomukindur að með sínu fé og ef kindur hafa rekist að frá honum á öðrum bæjum, þá hefir hann fargað þeim, án þess að taka þær heim. Hann hefir enga girðingu haft við að styðjast, en bær hans er fremur afskektur og hann sjálf- ur nærgætinn og athugull. Hitt dæmið er frá Gullberastöðum. Bóndinn þar, Þorsteinn Krist- leifsson, hafði nokkru áður en f járpestin kom girt af beitiland sitt og þar hefir fé hans jafnan gengið undanfarin ár, þegar það hefir ekki verið í húsi. Hjá hon- um hefir mæðiveikin ekkert gert vart við sig og alt hans fé er prýðilega hraust, en á næstu bæjum alt umhverfis, hefir veik- in gert hinn mesta usla og á sumum bæjum, þar sem var um 1—200 fjár, er nú ekki eftir nema örfáar kindur. Þessi dæmi eru lærdómsrík fyrir þá, sem lausir eru ennþá við mæðiveik- inda í fé sínu.—29. nóv. * * * Ræktun á Arnarstapa í landi Arnarstapa á Snæfells- nesi, sem er ríkiseign, var í sum- ar reist nýbýli, en land til rækt- unar var brotið í fyrra. Pálmi Einarsson ráðunautur hefir nú mælt land til nýbýlisins og jafn- framt framkvæmt mælingar, sem leggja á til grundvallar til- lögum um úthlutun ræktanlegs lands handa þurrabúðarfólki, sem þarna býr. Jafnframt verð- ur ef til vill gert ráð fyrir öðru nýbýli til.—26. nóv. úr Skagafirði Stirð tíð hefir verið norðan- lands að undanförnu. í Skaga- firði var sauðfé yfirleitt tekið í hús um s. 1. helgi, en í lágsveit- um var það þó komið á gjöf litlu áður. Jafnasnjór er í héraðinu og meiri austan til. Bifreiða- ferðir hafa nokkuð torveldast um bygðina, en óvíða tepst. f Blónduhlíð hefir þó hindrun orð- ið á bifreiðaferðum síðustu dag- ana, enda eru vegir þar slæmir. Ef meira hríðar, má búast við að samgöngur teppist.—26. nóv. * * * Húsabyggingar. Framkvæmdir haf a verið tals- verðar í Borgarfirði. Menn eru altaf að stækka og bæta tún sín, auka vegina bæta húsakynnin og koma á einkasímum og útvarps- tæki eru næstum á hverjum bæ. Ný íbúðarhús voru reist á þess- um bæjum í sumar: Háhóli, Litlu-Gröf, Króki, Síðumúla (hjá Magnúsi Ásjjeirssyni skáldi), Múlakoti í Lundar- reykjadal, Síðumúlaveggjum, Úlfsstöðum, Árdal og Stafholti. Þetta eru flest einlyft, snotur steinhús. Að stærð og her- bergjaskipun er yfirleitt stór framför frá því, sem var fyrir fáum árum. Á Hvanneyri var skólahúsið stórum endurbætt og eru þar nú 63 nemendur. í Reyk- holti var lengd austurálma skóla hússins og stækkuðu við það að mun húsakynni skólans. Þar eru nú um 100 nemendur. Hlöður og fjós voru víða reist að nýju og margskonar endurbætur fram- kvæmdar á eldri húsum. f Borg- arnesi hefir mikið verið reist af húsum. Var atvinna þar mikil í sumar, en flestum virðist þó þangað vera komið of margt fólk til þess að fá störf við þá at.vinnuvegi sem þar eru. -^29. nóv. Taminn örn Magnús Jónsson bódi á Ballará : á Skarðsströnd er gestkomandi í bænum um þessar mundir. Hafði hann með sér til bæjarins tam- inn örn, sem hann hef ir hug á, að sýna hér, ef þess væri kostur. ¦ örn þessi var tekinn ungur í { fóstur vorið 1935. Var þá ka^ti vor og fannir í klettum, þar sem i arnarhjónin, foreldrar hans, voru vön að verpa. Urpu þau þá í hólma einn og unguðu þar út. Veslaðist annar unginn af tveim •upp og útlit fyrir að þessi myndi fara sömu leið. Var hann þá tekinn heim að Ballará í fóst- ur og dafnaði þar vel. Ekki girntist hann frelsi, er honum óx fiskur um hrygg, þótt hann gengi laus. Hann var gæfur fyrst, en gerðist, er fram liðu stundir, svo óvæginn við ali- fugla, húsdýr og jafnvel menn, að orðið hefir að fóðra hann í sérstöku húsi, af þessum sökum. Nú hefir Magnús í hyggju að gefa bæjarbúum kost á því að sjá þennan sjaldgæfa fugl, sem einsdæmi mun að fyrirhitta tam- inn.—13. des. * # * Frá Djúpavogi íbúarnir á Djúpavogi eru um hundrað. Þeir lifa jöfnum hönd- um af sjávarafla og landbúnaði. Hvert heimili hefir túnblett og langflest hafa þau kú og nokkrar kindur. Ræktunarland er tak- markað og hafa þorpsbúar orðið að sækja heyskap í önnur bygð- arlög. Hefir það reynst tíma- frekt og umhendis, einkum þar sem aflavon er ætíð nokkur um heyskapartíma. Nú hafa íbú- arnir á Djúpavogi hafið hlut- fallslega stórfelda ræktun. Hafa þeir tekið mjög votlendan mýr- arfláka og ætla að fullþurka hann bæði til tún- og garðrækt- ar. Er áætlað að á ræktarlandi þessu fullunnu komi til með að hvíla um 12. þús. króna lin, þegar verkinu hefir verið að fullu lokið. En til þess að standa straum af lánsfénu, hafa þorpsbúar tekið upp það snjall- ræði, að starfrækja á öðrum stað við þorpið allumfangsmikla kartöflurækt, þar sem alt er unnið í þegnskaparvinnu, en arðinum hinsvegar varið til að standa straum af ræktunarlán- unum, sem á mýrarflákanum hvíla, meðan verið er að koma honum í rækt. Arðurinn af þessari athyglisverðu þegnskap- arvinnu, garðyrðjunni, mun nema um 1200 krónum í meðal- ári, þegar frá hefir verið dreg- inn kostnaður við útsæði og að keyptan áburð.—10. des. SEM meðlimur komrannsóknarnefndarlnnar (Crop Testing Plan) höfum vér nú endurbætt útsæði af Irveititegundum þessum: Thatcher, Benovvn og Apex sem og ýmsum fleiri tegundum er reynast beztar í yðar bygðarlagi. Þessar endurbættu teg- undir getið þér nú fengið á innkaups verði. Talið við umboðsmann Federal Grain félagsins. M\ fl& ÍW ín fk JR FEDERRL GRHin LMIITED nokkuru sinni fyr. Komu sam-lnæstum því stögug ferðalög þar JóNAS JóNSSON KOMINN HEIM ÚR AMERIKUFERÐINNI Jónas Jónsson, formaður Framsóknarflokksins, kom heim úr emríkuför sinni s. 1. þriðju- dagskvöld. Voru þá liðnir 4^2 mánuðir síðan hann lagði af stað. Tíðindamaður Tímans náði stuttu viðtali við Jónas Jónsson í gær og fékk hjá honum laus- legt yfirlit um ferðalag hans. Var þá hjá honum margt gesta ' og hafði hann ekki tíma til fyllri ' frásagnar að sinni. Mun hann líka sjálfur segja lesendum Tím- ans nánar frá Vestur-íslending- um og áhugamálum sínum í sam- bandi við þá, áður en langt um líður. Jónas lagði af stað héðan til Ameríku 8. júlí og var kominn til Winnipeg um næstu mánaða- mót. f byrjun ágústmánaðar ,voru haldin hin venjulegu há- itíðahöld að Gimli og Hnausum ' og voru þau fjölmenanrj en tals á baða staðina um 6000 manns. víðsvegar að úr Canada og Bandaríkjunum. Á þessum stóru samkomum flutti Jónas ít- arleg erindi. Síðan hófust ferða- lög hans. Var ákveðið að fresta ferð hans um Manitoba og Dak- ota, þar sem fslendingar eru fjölmennastir meðan uppskeran stæði sem hæst, og heimsótti hann því fyrst þrjár fslendinga- bygðir vestur í landinu. Er ein þeirra, þar sem Stephan G. Stephansson bjó, vestur í Kletta- f jöllum, og fylgdi séra Rögnvald- ur Pétursson honum þangað. — Þaðan fór Jónas vestur til borg- arinnar Vancouver á Kyrrahaf s- strönd og ferðaðist suður eftir ströndinni alla leið til landamæra Mexico. Heimsótti hann fslend- inga í þessum borgum: Vancouver, þar sem 600—700 íslendingar eru búsettir, Blaine, þar sem 700—800 fslendingar eru búsettir, Seattle, þar sem 600—700 f slendingar eru búsett- ir, Bellingham, þar sem 60—70 íslendingar eru búsettir, Port- land, þar sem um 50 íslendingar eru búsettir, San Francisco, þar sem eru um 200 f slendingar, Los Angeles, þar sem eru um 300 íslendingar, og San Diego, þar sem um 150 íslendingar eru bú- settir. Auk þessa heimsótti hann íslenzka bygð, sem nefnist Tanginn og er á landamærum Canada og Bandaríkjanna. Frá Los Angeles fór hann til Salt Lake City, en þar er elzta bygð íslendinga í Ameríku. Eru landar þar um 150 og voru þeir nýlega búnir að reisa minnis- merki um 80 ára landnám sitt Er það viti með víkingaskipi. — Þaðan fór Jónas til hins mikla þjóðgarðar, Yellowstone Park, og síðan beina leið aftur til Win- nipeg. Eftir að hafa haft þar skamma viðdvöl, hóf hann ferð sína um bygðir íslendinga í þrjá mánuði. Ferðaðist hann aðallega með járnbrautunum að næturlagi, til þess að geta notað tímann á daginn til að halda fundi og heimsækja menn. Auk þessara ferðalaga, sem hér hafa verið talin, fór hann í ýms smærri ferðalög um nágrenni borganna, því landar vildu sýna honum sem mest af hinum nýju heimkynnum sínum. Er það ekki ósennilegt, að enginn íslendingur hafi ferðast meira á jafn skömmum tíma og Jónas Jóns- son á þessum þremur mánuðum. Jónas lét svo ummælt í lok samtalsins, aði erfið fjárhags- kreppa hefði undanfarið þrengt hag Vestur-íslendinga, einkum þeirra, sem stunda landbúnað, en miðað við almenna afkomu þar vsetra mættu kjör þeirra yf- irleitt teljast frekar góð og ættu þeir það dugnaði sínum að þakka, enda væru þeir taldir meðal hinna allra atorkusöm- ustu innflytjenda í Vesturheimi. Samsætið Framsóknarfélögin í Reykja- vík héldu Jónasi samsæti í gær- kvöldi og sóttu það um 460 manns. Bauð Hermann Jónas- son forsætisráðherra heiðurs- gestinn velkominn heim og færði honum þakkir Framsókn- armanna fyrir hina erfiðu för, sem hann hefði farið til að skapa aukið bróðurþel og samvinnu milli fslendinga austan hafs og vestan. Sagði hann m. a., að Austur-fslendingar hefðu ekki átt kost á öðrum fulltrúa æski- legri til slíkrar ferðar. Jónas Jónsson hefði ekki látið sér nægja að halda marga fyrir- lestra til að kynna land og þjóð og skapa aukna samstarfsmögu- leika á þann hátt. Hann hefði reynt að ná tali af sem allra flestum löndum vestra og slík heimsókn hefði áreiðanlega verið þeim kærkomin, því enginn mað- Manitoba og Dakota og hélt þarjui" væri jafn fjölfróður um at- marga f undi og var aðsókn alls-1burði seinustu ára eða menn hér staðar góð. Þegar þeirri ferð! heima, sem hann. Þessa við- var lokið, heimsótti hann landa í ýmsum borgum Bandaríkjanna eins og t. d. Grand Forks, Minne- apolis, Washington, New York, Boston o. fl. Skamt frá Minne- apolis er íslenzk bygð, í Minne- ota, sem eingöngu er bygð af Austfirðingum. Kom Jónas þangað og hélt þar fyrirlestur. Nokkru áður en Jónas lauk kynningu hefði hann ekki sízt notað til að vekja áhuga fyrir samvinnu íslendinga beggja megin hafsins og þeir, sem þektu lægni Jónasar í þeim efn- um, efuðust ekki um árangur- inn. Jónas Jónsson svaraði með langri ræðu. Rakti hann fyrst sögu ferðalagsins í stórum drátt- þessum ferðalögum, þurfti hann :um- Endaði hann ræðu sína að fara aftur vestur í Klettafjöll í sérstökum erindagerðum. í New York varði hann nokkrum tíma til að kynnast heimssýn- ingunni, en hann á sæti í ís- lenzku sýningarnefndinni. í lok októbermánaðar lagði hann af stað frá Ameríku eftir! nússon.—Tíminn, 24. nóv. með þeim ummælum, að hann væri stoltur af Vestur-íslending- um. Auk þessa héldu stuttar ræður Eysteinn Jónsson, Sigfús Hall- dórs frá Höfnum, Þórarinn Þór- arinsson og Guðbrandur Mag- Þegar þú þarft að senda peninga eitthvað- Vér gerum allar ráðstafanir með peninga- sendingar fyrir yður, hvort heldur þér þurfið að heimta peninga heim frá útlönd- um eða senda þá til einhvers staðar í Canada eða Bandaríkjunum. Kostnaðurinn er mjög lítill, og þér getið verið vissir um að peningarnir eru greiddir réttum móttak- anda. THE ROYAL BANK OF CANADA ===Eignir yfir $800,000,000 —

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.