Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi


Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 22.07.1913, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 22.07.1913, Blaðsíða 1
ÞJÓDVILJINN 31.-32. tbl. Reykjavík 22. júli 1913. XXVII. árg. Í Ragnheiður Hafstein ráðherrafrú. Aðfaranóttina 18. júlí þ. á. (kl. 2) andaðist Ragnheiður Hafstein, kona Rafsteiris ráðherra. Hún hafði legið rúmföst, siðan um miðjan maí þ. á., og orðið að þola eigi alllrtlar kvalir. — Það var þrálát tanga- gigt, er að nenni gekk, og 15. júlí þ. á. fékk hím enn fremur lungnabólgu, er leiddi hana til bana. Frú Eagnheidur sáluga var fædd 3. apríl 1871, og varð þvi að eins frekra 42 ára að aldri. — Foreldrar hermar voru: Stefán prestur Ihoidersen, sonur Helga biskups, og kona hans, Sigt ídur Olafsdótth, sekreteraMagnússonar í Viðey. Hún ólst að mestu upp hjá föðursystur sinni, frú Asttidi Melsted, og manni henn- ar, Sigurdi lector Melsted, og varð kjör- dóttir þeirra hjóna. Arið 1889 giptist hún eptirlifandi manni sínum, núverandi ráðherra H. Haf- stein, og varð þeim alls 10 barna auðið, en tvö þeirra (Sigurdur og Kristjana) önduðust, meðan þau hjónin áttu heima á ísafirði. Börnin, sem á lífi eru, heita: 1. Asttidur. 5. Elin. 2. Þórunn. 6. Eagnheidur. 3. Sigtidur. 7. Kristjana og 4. Soffia. 8. Sigurdur. Frú Eagnheidu) sáluga Hafstein var mesta friðleikskona, glaðlynd og að mörgu vel gefín. i Fráfall hennar, á bezta aldri og frá fjölda barna. sem flest eru í æsku, mjög sorglegt fyrir alla, er að henni stóðu, eða kynni höfðu af henni. Allan dagmn 18. júlí þ. á., dánardag ráðherrafrúarinnar, blöktu fánar í hálfa stöng hér i höfuðstaðnum. Forsetar beggja deilda Alþingis létu og þegar það boð út ganga, að þing- fundir yrðu eigi haldnir. Sama gerði og fjárlaganefnd neðri deildar, og flestar, ef eigi allar, þing- nefndir, þ. e. sinntu eigi nefndarstörfum þann daginn. A hádegi söfmiðust þingmenn saman í fundarsal neðri deildar, og minntist forseti sameinaðs Alþingis (Jón bæjar- fógeti Magnússon) þar ráðherrafníarinnar með nokkrum hlýlegum orðum. Samhryggðarskeyti var og sent ráð- herra, fyrir hönd þingsins. Stjórnarskrármálið i á Alþingi 1913. i. Á öndverðu þingi báru þrír þingmenn í neðri deild (Bjatni frá Vogi, Ben. Sveins- son og Sk. Ih.) fram stjórnarskrárfrum- varp, mjög svipað stjórnarskrárfrumvarp- inu frá 1911, og þó í sumum atriðum enn frjálslegra. Málið var til fyrstu umræðu í deild- inni 8. júlí þ. á., og urðu þá um það eigi all-litlar umræður, — stóðu a]ls yfir nokkuð á þriðja kl.tima. Bjarni frá Vogi hóf fyrstur umræð- urnar, og sýndi á ýmsar lundir fram á nauðsyn þess, að breytingu á stjórnar- skránni fengist sem fyrst framgengt, svo að konungskosningar dyttu sem fyrst úr sögunni, konur fengju konsningarrétt og Jjjörgengi o. fl. o. fl. L. H. Bjarnason átaldi stjórnina fyrir það, að hafa eigi lagt slíkt frv. fyrir þiugið, þar sem „bræðings"-von væri nú engin framar, — taldi það hafa verið til- æt]un stjórnarflokksins áaukaþinginu 1912, að ráðherra leggði málið íyrir þmgið, ef samkomulag næðist eigi við Dani, að þvi er til sambandsmáisins kæmi. Ráðherra taldi samningatilraununum við Dani enn eigi lokið, að því er til sambandsmálsins kæmi, — möguleikar gætu enn skapazt, þótt eigi tækist i bráð. Hann vefengdi það og, að Al]:ingi 1912 hefði ætlast til þess. að hann leggði stjórnarskrárfmmvarp fyrir þingið að þessu sinni. — taldi og ekkert kalla að, en geta beðið til næsta Alþingis, ef eigi lengur. — Það gerði engum neitt til. Yfirleitt kvaðzt hann telja það óhappa- verJc, að hafa komið fram með frumvarpið. Sk. Tli. benti, auk annars á það, að eins og stjórnskipunarlögum vorum nú væri háttað, væri ýmsum varnað þess téttar, er þeir finndu, og vissu sig eiga heimtingu á. Svo væri um kvennþjóðina, vinnu- hjúin, sem og eigi fátt húsmanna, lausa- manna o. fl. o. fi., er finndi sér rangt gert, meðan er það nyti eigi kosnmgar- dg kjörgengis-réttar, sem aðrir. Mönnum gleymdist það of opt, að lögin ættu æ að vera sidf) œdilega rétt, — gættu þess eigi, sem skyldi, að löggjaf- arvaldið hefði, og yrði æ að hafa, sín takmörk. AUir vissu t. d., að aldrei gæti það rétt orðið, að ijúga, hve mörg lög, sem siikt kynnu að skipa. En svipað væri þá og um annað, sem allir vissu rangt vera, og bætti það eigi úr skák, þótt gamalt væri, eða arfur frá forfeðiunum, en yrði æ verra, því lengur sem drægist úr að bæta. Minnti hann og i þessu sambandi á brezku kvennréttindakommnar er eigi gætu annað, en fundið rétti sínum — til jafnréttis við karlmennina — SVO herfi- lega traðkað, að heimilt væri, og enda skylt, að svífast jafn vel alls einskis. Þó að kvennþjóðin hér á landi væri að vísu, eða hefði til þessa sýnt sig stillt- ari, eða iafnlyndari. þá væru þó kröfurnar úr þeirri áttinni að verða æ áfjáðari, og þvi enn ábyrgðarmeiri en ella, hver drátt- urinn sem á yrði. Dr. Valtýr tók í sama strenginn, sem ráðherrann, — fann eigi að á nehmi breytingu lægi. — Mættu allar bíða sam- bandsmálsins, og það, þótt í nokkur árm drægist. Síra Kristinn Danielsson var hlynnt- ur framgangi málsms á þessu þingi, og í svipaða átt talaði Einai Jónsson (þm. Eangæinga) einnig, en þótti flutningsmenn fara of iangt, og skopaðist að þvi, að þeir vildu jafn vel veita þjófum og bófum kosningarrétt, og enda opna þeim að- ganginn að þingsalnum. Sk. rlh. benti á, að sakfelldir menn bæru eigi öðrum síður ábyrgð á því, er fram færi í þjóðfélaginu. Jón O lafsson var því eigi mótfallinn, að málið væri rætt á þessu þingi, en vildr eigi, að það næði fram að ganga. Ymsir af þeim, sem nefndir eru, tóku optar til máls, en hér er getið. Að umræðum loknum var 7 manna nefnd kosin, þ. e. tveir úr hverjum flokkn- um (heimastjórnar- sambands- og bænda- flokknum) og einn rir sjálfstæðisflokknum, og eru því í nefndinni: L. H. Bjarna- son og Jón Ólafsson, Jón Magnússon og Jóhannes sýslumaður, Pétur Jónsson og Stefán i Fagraskógi og af sjálfstæðis- flokknum: Bjarni frá Vogi. 24. júnr þ. á. voru 12 menn hengdir í Konstantínopel, er verið höfðu riðnir við morð Muhamed's Shewket's, en hirmm, tíu að tölu, er og höfðu verið dæmdir til dauða, tókst að strjúka, áður en dauðadóminum yrði fullnægt, og var Sabah Edin prins einn í þeirra tölu. „Sverð og bagall", leikrit hr. Indriða skrifstofustjóra Einarssonar, hefir nýlega. verið gefið út á ensku.

x

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi
https://timarit.is/publication/131

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.