Lögberg - 19.06.1919, Blaðsíða 6

Lögberg - 19.06.1919, Blaðsíða 6
8í8a 6 LÖGBERG, FIMTUÐAGINN 19. JÚNÍ 1919 1 Grasaferðin. "Systir góð! sérðu það sem eg sé?" Það var eitt kvöld um vorið, við komum af stekknuro, að eg sagði þeita við systur rnína, fimtán vetra gamla, og klappaði saman lófunum af gleði. "Eg veit ekki við hvað þú átt, drengur!" — " Hvað á eg að BJá?" sagði lnín rétt á eftir og sneri sér við, því > ar orðinn aftur úr og horfði þegjandi ofan í jörðina. "Ilér hefir rignt ormum í skúrinni, en það var nú ekki það sem eg átti við." "Þú ert skýrleiks barn," sagði systir mín hlæjandi, "og kemur alténd með eittihvað nýtt; við skulum tala um-ormana })ína seinna; en hvað var hitt sem eg átti að sjá?" Eg var einatt vanur við að hiín leiddi mig, á rneðan eg var yngri; en nú var eg orð- inn 13 vetra gamall, og þótti vera of stór til þess; samt sem áður fanst mér það alténd rnesta skemt- un, og vann eg mér það stundum inn með allskon- ar gamni og vinalátum, þegar við voruru einhvers- staðar á gangi. "Leiddu mig dálítið," sagði eg, tók í höndina á henni, "annars 'kostar sérðu ekki það sern eg bend; þér á — 'þú sérð fjallið hérna fyrir ofan okkur, gáðu uú að." "Nei, eg sé ekki fjallið, framdi minn góður! var það ekki annað en fjallið?" — "<)g sérðu bunurnar bláu, sem steypast fram af Bröttuskeið; það er eftir nið áðan; kekirnir hafa allir vaxið, og eru sumir mórauðir. Hvernig Kzt þér núna á fjallið?" "Ekki nema vel," sagði sysíir mín, "það er falloíít <>g farið að verða snmarlegt ; en svona lít- ur það út á liverjum degi; þú verður að sýna mér eitt'hvað meira." "Eg er að draga þig dáb'tið á n bezt er; sérðu nú rindana þarna uppi á Bröttuskeið sunnanverðri ? Þeir eru fagurbleikir; manstu, hvernig þeir eru að sjá í þurki?" Þetta srinasta sagði eir svo borginmannlega og með svo mi'klum spekingssvip, að það var auðséð á öllu, eg þóttist hafa sagt eitthvað merkilegt. Systir mín horfði stundarkorn á rindana, og sá eg, hvern- ig hýrnaði yfir henni. " Þú ert mest gersemi," sagði hún þá, "og bezti frændinn, sem eg á — það eru altsaman grös, það er ógn af blessuðum grös- um!" Nú líkaði mér fyr&t hvernig ^ekk. Systir mín leiddi mig við hönd sér, lagaði á mér hattinn og strauk hárið frá enninu á mér, en eg hristi það jafnótt niður aftur, og horfði ýmist á hana eða tórnar bleiku, og bað með öllu móti, að hún þegði um ^rösin, og taeki mig svo einhvern tíma einan með sér upp ávBröttuskeið, svo við hefðum bæði ' tvö sómann af þessari uppgötvun, o'g grösuðum meira en dærni væru til. Hún lofaði mér því loks- ins, og þá var eg í mínum augum sæll eins og kongssonur, og hugsaði til grasanna með hreinni og vonarfullri gleði. Þess háttar tilhlökkun verð- ur varla lýst, og engum getur auðnast að njóta iiennar fyllilega, nema unglingum á mínu skeiði. Þessi systir mín, sem 'eg kalla, 'hét Hildur Bjarnadóttir, og var einkabarn Brestsins á B—. Við höfðum alist upp saman, frá þyj^. eg var 4 vetra; þá misti eg foreldra mína, hvort á eftir öðru. Séra Bjarni tók mig þá í fóstur, og ól hann 'mig upp, eins og eg væri hans sonur. Hann hafði átt móðursystur mína fyrir konu, en mist hana, þegar eg var barn. Frá þeim tímabjó hann alt af með bústýru, og bar ekki á öðru en að það færi nógu vel. Hann var h'ka ríkismaður, og fluttust honum föngin víða að, svo enginn gat vitað nema kunnugir, þó eitthvað þryti á heimabúinu. Ráðs- konan var alt af heldur ill við mig, og kallaði eg hana digru Guddu, þegar eg var reiður, en Hildi, tsdótturina, kallaði eg aldrei annað en systur mína, og prestinn fóstra minn, eða þá stundum séra Bjarna, þegar egátti tal við ókunnuga. Hann var aldrei harður við mig, og ekki man eg til hann ofbyði mér nokkurn tíma, hvað sem eg átti að nema eða vinna, en heldur var hann strangur í út- liti, og aldrei svo blíður eða eiginlegur í máli, að eg ga*ti fest ást á honum; mér lá alt af við að hræðast hann, og aldrei var eg eins glaður eða upplitsdjarfur og eg reyndar átti að mér, þegar eg sá hann einhversstaðar í nánd við mig. Samt sem áður virti eg hann, eins og hann væri faðir minn, og vildi honum vel af heilum hug. Eg v»r svo Jánsamur, að koma mér vel við fólkið á bæn- um, og hafði það sumt eftirlæti á mér, en enginn horn í síðn rninni, nema ráðskonan. Bezt féll mér samt æfinlega við hana Hildi systur mína, og henni var eg þægari en nokkrum manni öðrum á heim- ilinu. / í»að var einn dag fyrir sláttinn, að eg var kominn á hvíta brók og ljósbláa sokka, og saum- aði þá upp um mig fyrir neðan hnéð. Að ofan- verðu var eg snöggkla'ddur. á gramum bol og dúk- skyrtu, með nýlegan hatt, sem eg hafði keypt fyrir lamb, og þótti mér það vera fallegur hattur. Svona stóð eg úti á hlaði með hárband og ljósgráan tínu- poka, og þar að auki var eg vel útbúinn að snær- um. Eg hafði tekið með mér peysuna mína blán, og var að búa mig til að binda bagga úr henni og pokanum, en dró það samt, og horfði heim til dyr- anna, hvort enginn kæmi út. Það leið ekki heldur á löngu fyr en systir mín kom með samanbrotinn tímrpoka og snjóhvíta rósavetlinga á höndunum, en hversdagwbúin að öðru leyti, hreinlega og létt, en þó hlýtt, svo kunnugum var hægt að sjá hún a'tlaði í grasaferð. Eg kallaði til hennar og sagði: "Fæ eg að bera pokann þinn, systir góð!" og leit svo um leið niður á mig, því aklrei þóttist eg hafa verið eins karlmannlegur í vexti, né meira manns- efni að sjá, en núna á hvítu brókinni. "Heyr á endemi! ætli þér veiti af að bera þig sjálfan?" sagði digra Oudda;."það situr á þér, pattanum, að þykjast vilja láta eins og fullorðnir menn!" Hún stóð rétt fyrir aftan mig, og hafði eg ekki fyr tekið eftir henni. "Eg ansa þér ekki," sagði eg í hálfum hljóðum, en systir mín fékk mér pok- ann sinn brosandi, og sagðist ekki efast um, að eg ba;ri hann með heiðri og sóma, ekki síst ef hún leiddi mig upp á móti brekkunni. "Það er alténd léttara," ætlaði eg að segja, en digra Cíudda stóð við hliðina á mér og brosti svo hæðnislega, að eg beit á vörina og hnýtti baggann minn þegjandi. "Mundu mig um það, Hildur!" sagði ráðskonan, "að færa mér dálítið af helluhnoðra í kvöld, hann vex nógur í fjallinu, og alténd er hann blessaðasta gras að drekka af." Mig langaði til að svara ein- hverri óþægð, en þorði það ekki fyr en eg var al- búinn. "Eg skal muna til þín, Guðríður!" sagði systir mín, "verið þið sæl öll!" ¦ "Og eg skal fa>ra þér einn eða tvo skollafingur, eða þá dál'ítið af tóugrasi," sagði eg, og hljóp af stað með sama, því eg vissi að digra Gudda mundi hafa orðið reið. Veðrið var blítt og hreint, en ekki sá til sólar, því skýadrög voru umhimininn, oghrannaði aust- urloftið. Það var eins og sveitin hefði sniðið sér stakk eftir veðrinu: alt var kyrt og blítt yfir að líta, túnin græn, og glóðu í fíflurn og sóleyjum; engjarnar líka grænar, en þó nokkuð Ijósbleikari, og sumstaðir hvítir fífublettir, tárhreinir eins og nýfallinn snjór. Brísmalinn dreifði sér um haga og hlíðar, og ekkert var að heyra nema einstaka lækja'rbunu, og árniðinh í dalnum; eða þá stund- um fugla, sem flugu kvakandi í loftinu, ellegar sátu á einhverri hæð og sungu sér til gamans í morgunkyrðinni. Lengra í burtu var að sjá fag- urblá fjöll með sólskins blettum, og það breiddi nokkurs konar gleðiblæ yfir alt hitt, eins og þegar vonin skín yfir rósama lífsstund góðs manns. Þetta sagði systir mín líka á einum stað í fjallinu, þegar við stóðum við og horfðum yfir dalinn og sveitina; og bún sagði það satt, því eg sá hvernig hýran skein á andlitinu á henni. En eg var mest að hugsa um grösin, og svaraði henni óþolinmóðlega: "Eg held það hafi verið fallegt sem þu sagðir, en illa er mér við sólskinið, ef það 'kemur hingað í dag; mér þætti rniklu betra að við fengjum duglega skúr." "Vertu óbræddur," sagði hún, "grös^n þín á Bröttuskeið verða varla svo smá, að við sjáum þau ekki nema í vætu; láttu mig nú leiða þig stundarkorn, litli frændi minn góður!" Eg þektist það að sönnu, og tók þegj- andi í höndina á henni, en illa féll mér samt að hún skyldi kalla mig "litla frænda." Hún var farin að taka upp á tþví stundum, eftir það hún óx svo mikið yfir mig; enda var bún orðin full- tíða kvenmaður, og fermd fyrir meir en ári, en eg var barn, að kalla, og ekki stór á mínum aldrei. Þetta vissi eg altsaman dável, og sárnaði mér því heldur, að hún skyldi svona ósjálfrátt vera að minna mig á það. Við gengum nú áfram, þangað til við komum undir skeiðina; eg var þá orðinn dauðþreyttur, og settumst við niður á grænni tó og horfðum aftur ofan yfir dalinn. Nú var hann enn þá fegri að sjá en áður, þegar við stóðum lægra í fjallinu; allar ójöfnur voru horfnar á'lág- lendinu, og ekkert var að sjá nema litaskiftin. Ain kom nú öll í ljós, og leið hún fram í bugðum og kvíslum eins og heiðbláir þræðir, ofnir í fegursta glitvefnað. 1 þetta sinn gaf eg samt lítinn gaum að fegurð náttúrunnar; mér gat ekki liðið úr minni litli frændínn;" það lá hra'ðilega illa á mér, og loksins sagði eg upp úr miðju kafi: "Eg er ofur- lítill, Hildur mín góð! aldrei held eg verði að manni!" Systir mín hló hátt og horfði til mín svo kátbroslega, að eg vissi varla hvaðan á mig stóð veðrið. Það var eins og eg heyrði óminn í loftinu, hvað aumingjalega skringilegur eg hefði verið í rómnum, og fór það eins og stundum ber við, að íhugur minn komst í aðra stefnu, og hló eg þá dátt að sjálfum mér. "Þetta var að skrítn- asta sem eg hefi nýlega heyrt," sagði systir mín; "blessaður vertu, segðu það aftur í sama róm og áðan; reyndu nú till" Eg færðist undan fyrst í stað; en það fór eins og vant var, þegar Hildur var annars vegar, mér var ekki hægt að synja henni lengi um það sem hún bað; eg varð þá að fara að herma eftir sjáJfum mér, og þó það tæk- ist ekki sem bezt, varð okkur það samt báðum nægi- legasta hláturs efni. Hún var þá svo blíð, og bló að mér svo dátt og græskulaust, að mér kom ekki til hugar að fyrtast við það minsta grand. Þegar við stóðum upp, sagði hún og var nokkuð alvar- Jegri: "Ef þú vilt, skal eg aldrei kalla þig litla frænda meir; þú munt líka bráðum vaxa, ef þú lifir, og þegar þú ert orðinn stór, mun eg verða að venja mig'af því, hvort sem eg vil eða ekki." Eg varð einhvern veg^nn undarlegur, þegar talið snerist svona við; mér f anst nú lítið til þessa lof- orðs, og vissi ekki vel hverju eg átti að svara. "Kallaðu mig hvað sem þú vilt," sagði eg þá heldur lágt, "eg skal kallá þig systur mína samt" — og svona klifruðum við upp á skeiðina. Eg var að hugsa hitt og þetta, og tók lítið eftir vegin- um, hann var ekki heldur mjög voðalegur,; við fundum á einum stað klettaskoru, og komumst þar upp, án þess okkur vildi nokkurt slys til; en svo var hún þröng, að við urðum sumstaðar að renna okkur á rönd, og sánm við glögt að bún varð ekki farin aftur, ef við fengjum nokkuð í pokana. Eg vonast til að sumir af lesendum mínum • muni til sín, þegar þeir hafa í fyrsta sinn fundið svo mikil grös, að þeir væru vissir um að geta tekið þar byrði sína fyrirhafnarlaust að kalla. Því er svo varið rneð áhugann, að hann þróast því meir sem meiri er óvissan, og þetta veldur ákefð allra veiðimanna og annara, sem afla fjár rir skauti náttúrunnar. Með handiðnirnar er alt öðruvísi ástatt: þeir sem eiga að vinna að því sem aflað er, og endurbæta það og ummynda, vita oft- ast tuT'i' fyrirfram hyað miklu þeir fá afkastað, og gerir vinnan þeim langtum meiri áhuga en hinum; enda lifa þeir minna á voninni, og tníast ekki á hverri stundu við einhverjum feng. Eg var í þetta sinn í þeirra töln, sem gleðjast við að sjá von sína rætast, og þarf eg ekki að lýsa huga mímim fyrir jieirn, sem hafa reynt eitthvað líktþví á manu reki. CJndir eins og við systir mín komum upp á skeið- ina, sáum við að litaskiftin á tónum bleiku höfðu ekki dregið okkur á tálar; 'þær voru allar þaktar í grösum, og lágu þau í stóreflis-flekkjum, og svo þétt, að ekkert strá og engar mosategundir voru vaxnar upp á milli þeirra. Það var auðséð á öllu, að þar höfðu ekki verið tekin grös í margt ár. Við bárum ekki við að binda á okkur ]>okana; því ekki þnrfti langt að ganga eftir tínunni. Við kiptum j»á upp skúf og skúf, en grösin lágu laus að kalla, og bárum við þau saman í smáhrúgur, þangað til við héldum, að við mundum ekki koma meiru heim. Við höfum varla verið lengur að þessu en svari einu dagsmarki, og 'þegar öllu var lokið, og við búin að troða í pokana, hefir varla verið kominn miðmundi. "Þetta eru nógu laglegir pokar;" sagði eg þá, "en ógn verður eftir af gresunum; seztu nú við og saumaðu fyrir y>eysuna mína, hún tekur þó ekki svo lítið, og það er líka mannlegra, að koma heim með bagga í fyrir." "Þú verður þá að segja mér sögu á meðan, fyrst eg er svona eftirlát við þig," sagði systir mín um leið og hún fór að þræða saman peysuna. Eg var fús til þess, og settist eg við hliðina á henni, en þó svo, að eg sæi vel framan í hana, því þá gekk mér alténd betur að segja frá. Svona sat eg stundarkorn og hugsaði mig um. Því næst spurði eg systur mína, hvort það ætti að vera eitthvað um haun séra Eirílí í Vogsósum, eða þá saga af útilegiimönnum. En hún hélt að lítið yrði úr öllum þessháttar sög- um í björtu, og bað mig að finna eitthvað hentugra. "Þá muntu ekki heldur," sagði eg, "vilja heyra neitt um hann Bjbrn í Öxl, eða þá ferðasöguna thans Lalla, þegar þau Skotta og hann sátu saman á húðinni og óku fram endilanga Fnjóská, en Þor- geÁrsboli dró, og það var húðin af honum sjálfum. En áður en eg gleymi því, systir góð! hvað eru þær margar — skotturnar?" '' Það á eg bágt með að segja þér," sagði hún; þær hafa verið sín í hverri sveitinni; þó eru tvær merkilegastar, að eg held, Húsavíkurskotta og Hvítárvallaskotta, en þær eru nú báðar dauðar." "Þá þekki eg mann sem hefir séð hana Húsavíkurskottu," sagði eg; "manstu ekki eftir lækninum, sem var að segja honum fóstra mínum frá, þegar hún kastaði seln- um í Shann Lalla? — En var hann dauður, selur- inn? Því er eg nú búinn að gíeyma." "Það verður ekki talað við þig," sagði hún, heldur óþol- inmóðlega; "þú ert með tóma útúrdúra, og eng- .inn maður getur séð hvort þér er alvara eða gaman." "Mér er þó alvara stundum, en núna getur mér ekkert dottið í hug, sem vit er í; þú verður að gera þig ánægða með nokkrar vísur." ..i.... "Já, það er satt", sagði eg; "það voru tvö smákvæði; annað er síðan í hittifyrra, og það er um þig, en hitt gerði eg um lóu, í gær eða fyrra dag; það eru nógu falleg kvæði, sér í lagi endinn á iþínu." "Eg held eg muni úr þér bullið," sagði systir mín; "lof mér samt að heyra það seinna." "Mig langar til að heyra hitt fyrst," sagði eg; "það er bezt eg fari með þau bæði." Hildur gat ekki gert að sér að hlæ.ja, en eg gaf mig ekki að því, og fór að þylja kvæðið það í hittifyrra: Sáuð þið hana systur mína sitja lömb og spinna ull? Pyrrnm átti eg falleg gull; en nú er eg búinn að brjóta og týna. Einatt hefir hún sagt mér sögu; svo er hxín ekki beldur nísk: bún hefir gefið mér hörpudisk fyrir að yrkja um sig bögu. Hún er glöð á góðum degi — glóbjart liðast hár um kinn — og hleypur þegar hreppstjórinn finnur hana á förnum vegi. "Gaman hafði eg af þér þá,'\sagði eg kank- brosandi, og byrjaði undir eins á hinu kvæðinu; það var reyndar ekki merkilegt; það er svona: Snemma lóan litla í lofti bláu "dírindí" undir sólu syngur: "Lofið gæzku gjafarans! grænar eru sveitir lands, fagur himinhringur. Eg á 'bú í berjamó, f börnin smá í kyrð og ró heima í hreiðri bíða; rnatæ eg þau af móðurtrygð, maðKÍnn tíni þratt um bygð, eða flugu frrða." Lóan heim úr lofti flaug — ljómaði sól um himinbaug, blómi grær á grundu — til að annast unga smá, alla étið hafði þá hrafn fyrir hálfri stundu. "Það er nú svo," sagði systir mín; "sásta til lóunnar, sem þú gerðir þetta um?" "Það trúi eg ekki," svaraði eg henni, "en svona mun það hafa farið samt, annars hefði mér varla dottið það í hug." Þú talar svo undarlega, frændi!" sagði Hildur; "en nú er peysan búin ; við skulum fara og tína í hana, alt hvað við getum." Þetta starf var skjótt af hendi leyst; við fyltum peysuna með grös, bundum hana við annan pokann, og að svo búnu settumst við niður aftur. Þá var kornið sól- skin niður um dalinn, en uppi hjá okkur bar skugga á; hægur blær á sunnan rann um fjallið, og flutfi með sér líf og yl. Við sátum jiegjandi og skemtum okkur við að sjá sknggana, sem liðu í ýmsum myndum yf ir engjar og haga, eftir því sem skýin losnuðu og bárust á burt um himininn. "Vildirðu-ekki vera svo léttur," sagði systir mín, "að þú gætir sest á einhvern fallegasta skuggann þama niður frá, liðið svo yfir landið, sveit rír sveit, og séð það sem fyrir ber?" "Ekki væri það óskemtilegt, "svaraði eg; "en ef "skýin þarna uppi eyddust, ]»egar eg væri kominn norður á Sléttu, þá færi, held eg, skugginn h'ka, og svo hefði eg ekkert að sigla á aftur herm til þín." Systir mín leit við mér einhvern'veginn skrrtilega, að mér þótti, eins og hún væri að virða mig fyrir sér, og sagði heldur seint: "Þá gæturðu sest að á Sléttunni, þangað til þú ert orðinn nógu stór til að geta gengið heim aftur og vaðið árnar á leið- inni." Þetta svar sárnaði mér, eins og von var tíl, og ætlaði eg mér að borga það með einhverj- um meiðyrðum; en í sama bili heyrðum við voða- legan dynk, rétt fyrir ofan okkur, og síðan hvern af öðrum, svo f jallið skalf og titraði. "Guð varð- veiti mig!" sagði systir mín; "varaðu þig bless- 'a'ðurf það er grjóthrun." Eg rauk á fætur og ætlaði, held eg, að flýja, en þegar mér varð litið upp, fleygði eg mér í fangið á henni, og sagði með öndina í hálsinum: "Eg er hræddur við steininn, systir góð!" í þessu vetfangi flaug stóreflis bjarg fram hjá okkur; það hófst í háa loft og hjó u pp torfur úr rindanum, þar sem við stóðum, og fyr en augað eygði, var það horfið fram af skeið- inni, en dynkirnir jukust nú um allan helming, og gráblár reykur og eldlykt gusu upp. "Tarna eru óttalegar skruðningar," sagði systir mín og hélt fast utan um mig; en þó eg raunar væri hræddur, sá eg samt að steinninn var floginn fram hjá, og fór mér þá að sýnast ráðlegast að bera mig karl- mannlega. "Heyrist þér það?" sagði eg; en þér er samt óhætt að sleppa, því þær eru allar í skeið- inni fyrir neðan okkur — þú varst býsna hrædd." í því eg sagði þetta, sneri eg mér undan um leið, til að þurka af mér svitann og lofa Guð í hálfum hljóðum; því eg sá glögt, að við höfðum verið í lífshættu. "Þarna ertu kominn!" sagði systir mín, og vissi ekki, hvort hún átti að fyrtast eða hlæja; "hleypur fyrst í fangið á mér af hræðsln, og segir svo eg skuli vera óhrædd, að mér sé óhætt að sleppa þegar hættan er um liðin." Eg lét eins og eg heyrði ekki þetta, en bar mig að snúa talinu við. "Veiztu þá af hverju grjóthrunið kemur?" sagði eg, og var býsna spekingslegur; "það eru sumir steinar sem sitja framan í brekkunni og tolla ekki á neinu, nema leir og sandi, sem runnið hefir í kringum þá. Nú þegar regnið kemur. skol- ast allur leirinn í burtu, og þá losnar steinninn og fer af stað, eins og þér gefur að skilja." "Alténd ertu nógu skýr," sagði systir mín; "það hefir sjálfsagt verið regnið í dag, sem losaði bjargið áðan." "Eða þessi þá," sagði eg, og behti upp fyrir okkur; það stóð maður á klettasnös, og bar við himininn.. Nú fengum við nóg að hugsa u/n annað en grjóthrunið. Við gátum ekki gizkað á, hvaða maður þetta gæti vefíð, og hvað hann va'ri að gera upp um tinda. "Það getur varla verið útilegumaður," sagði eg, og fór að halda mér í handlgginn á. systur minni; "fjallið hérna liggur milli sveita, og er ekki, svo eg viti, áfast við jökl- ana eða Ódáðahraun. Viltu ekki koma, systir góð! við skuium flýta okkur af stað." 1 þessu bili fór maðurinn aftur í hvarf, einis og hann hefði gengið til fialls. "Þér er, held eg, óhætt að sleppa," sagði systir mín, og hermdi eftir mér; "útilegu- maðurinn þinn er farinn." J.H.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.